📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

आण्विक विभाजन प्रक्रियेत, विभाजित तुकड्यांना ___

In nuclear fission process, the fission fragments
पर्याय (Options):
a
उच्च गतीज उर्जा असते
posses high kinetic energy
✓ योग्य उत्तर
b
उच्च स्थितीज उर्जा असते
posses high potential energy
c
(1) आणि (2) दोन्हीही
both (1) and (2)
d
निम्न गतीज उर्जा असते
posses low kinetic energy
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (उच्च गतीज उर्जा असते) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आण्विक विभाजन (Nuclear Fission): जेव्हा एखादे जड अणुकेंद्रक (जसे युरेनियम-235) न्यूट्रॉन शोषून घेते, तेव्हा ते अस्थिर होते आणि दोन हलक्या अणुकेंद्रकांमध्ये (ज्याला विभाजित तुकडे किंवा fission fragments म्हणतात) विभागले जाते. यावेळी अतिरिक्त न्यूट्रॉन आणि प्रचंड ऊर्जा बाहेर पडते.
• उत्सर्जित ऊर्जेचे वितरण: एका विभाजनाच्या प्रक्रियेत सुमारे 200 MeV (मेगा इलेक्ट्रॉन-व्होल्ट) ऊर्जा बाहेर पडते.
• विभाजित तुकड्यांची गतीज ऊर्जा: या बाहेर पडलेल्या ऊर्जेपैकी बहुतांश भाग—80% पेक्षा जास्त (सुमारे 165 ते 167 MeV)—ताबडतोब विभाजित तुकड्यांच्या गतीज ऊर्जेत (Kinetic Energy) रूपांतरित होतो. नव्याने तयार झालेली अणुकेंद्रके धनप्रभारित (positively charged) असल्यामुळे, ती एकमेकांना प्रचंड इलेक्ट्रोस्टॅटिक बलाने दूर ढकलतात, ज्यामुळे ती अतिशय वेगाने दूर फेकली जातात (उच्च गतीज ऊर्जा).
• उष्णतेत रूपांतर: जेव्हा हे अतिशय वेगाने जाणारे तुकडे अणुभट्टीतील इंधनामधील सभोवतालच्या अणूंवर आदळतात, तेव्हा त्यांच्या गतीज ऊर्जेचे अत्यंत वेगाने उष्णतेत रूपांतर होते. याच प्रचंड उष्णतेचा वापर करून पाणी उकळले जाते, वाफ तयार केली जाते आणि वीजनिर्मिती केली जाते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे, विभाजित तुकड्यांमध्ये उच्च गतीज ऊर्जा असते.
• महत्त्वाची टीप: आण्विक विभाजनामध्ये (Fission), बाहेर पडणाऱ्या एकूण ऊर्जेपैकी ~८०% ऊर्जा ही विभाजित तुकड्यांच्या 'उच्च गतीज ऊर्जेच्या' (High Kinetic Energy) रूपात असते, जी नंतर उष्णता निर्माण करते.

The correct answer is Option A (posses high kinetic energy).

Key Points:
• Nuclear Fission Dynamics: Nuclear fission occurs when a heavy nucleus (like Uranium-235) absorbs a neutron, becomes unstable, and splits into two lighter nuclei (called fission fragments), releasing extra neutrons and a massive amount of energy.
• Distribution of Released Energy: The total energy released in a single fission event is approximately 200 MeV (Mega electron-volts).
• Kinetic Energy of Fragments: The vast majority of this released energy—over 80% (around 165 to 167 MeV)—is immediately converted into the Kinetic Energy of the fission fragments. Because the newly formed nuclei are positively charged, they repel each other with enormous Coulomb/electrostatic force, causing them to fly apart at incredibly high speeds (high kinetic energy).
• Conversion to Heat: As these high-speed fragments collide with surrounding atoms in the nuclear reactor fuel, their kinetic energy is rapidly transferred as heat. This intense heat is what is harnessed to boil water, create steam, and generate electricity.
• Conclusion: The fission fragments possess immensely high kinetic energy.
• Key Takeaway: In nuclear fission, ~80% of the massive energy released is manifested as the extremely HIGH KINETIC ENERGY of the repelling fission fragments, which ultimately generates heat.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics)

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics) या घटकामध्ये मापनाच्या पद्धती (Systems of...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion)

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion) या घटकामध्ये गतीची मूलभूत संकल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy)

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy) या घटकामध्ये कार्य (Work), क...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites)

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites) या घटकामध्ये नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

प्रमुख वैज्ञानिक उपकरणे, शोधक व त्यांचे मापन उपयोग (Scientific Instruments & Measurements)

स्पर्धा परीक्षेसाठी सर्वाधिक विचारली जाणारी वैज्ञानिक उपकरणे: बॅरोमीटर, हायग्रोमीटर, लॅक्टोमीटर, सिस्मोग्राफ, ECG, EEG,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔