1950 मध्ये भारतीय संविधानात भारतीय संघराज्यातील प्रदेशांचे चार-स्तरीय वर्गीकरण होते.
(a) भाग ए — कायदेमंडळ असलेली संस्थाने
(b) भाग बी — ब्रिटिश भारतातील राज्यपालांचे प्रांत
(c) भाग सी — ब्रिटिश भारतातील मुख्य कमिशनरांचे प्रांत
(d) भाग डी — अंदमान व निकोबार बेटे
वरील योग्य जोड्या निवडा.

In 1950, the Constitution of India contained a four-fold classification of units of the Indian Union.
(a) Part A - Princely states with legislature
(b) Part B - Governor's provinces of British India
(c) Part C - Chief Commissioner's provinces of British India
(d) Part D - Andaman and Nicobar Islands
Select the correct pairs from the above:

पर्याय (Options):
a
फक्त (a), (b), (c)
Only (a), (b), (c)
b
फक्त (c), (d)
Only (c), (d)
✓ योग्य उत्तर
c
फक्त (b), (d), (a)
Only (b), (d), (a)
d
वरीलपैकी सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B [फक्त (c), (d)] आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ संविधानात भारतीय घटक राज्यांचे चार भागांमध्ये (४-स्तरीय) वर्गीकरण होते:
१. भाग 'ए' (Part A States - ९ राज्ये): हे ब्रिटिश भारतातील 'राज्यपालांचे माजी प्रांत' (Governor's provinces) होते (उदा. मुंबई, मद्रास, बिहार). विधानात याला संस्थाने म्हटले आहे, म्हणून (a) चुकीचे आहे.
२. भाग 'बी' (Part B States - ९ राज्ये): ही कायदेमंडळ असलेली 'मोठी संस्थाने किंवा संस्थानांचे संघ' होती (उदा. हैदराबाद, म्हैसूर, मध्य भारत, राजस्थान). विधानात याला राज्यपालांचे प्रांत म्हटले आहे, म्हणून (b) चुकीचे आहे (a आणि b ची अदलाबदल केली आहे).
३. विधान (c) बरोबर: भाग 'सी' (Part C States - १० राज्ये): हे ब्रिटिश भारतातील 'मुख्य आयुक्तांचे (कमिशनरांचे) प्रांत' आणि काही लहान संस्थाने होती (उदा. अजमेर, भोपाळ, बिलासपूर, दिल्ली, कूर्ग).
४. विधान (d) बरोबर: भाग 'डी' (Part D Territory - १ प्रदेश): यामध्ये केवळ 'अंदमान आणि निकोबार बेटे' यांचा समावेश होता.

(टीप: ७ व्या घटनादुरुस्ती कायदा १९५६ ने हे चार-स्तरीय वर्गीकरण रद्द करून १४ राज्ये व ६ केंद्रशासित प्रदेश निर्माण केले).
म्हणून केवळ जोड्या (c) आणि (d) योग्य आहेत.

The correct answer is Option B (Only (c), (d)).

Detailed Step-by-Step Analysis:
The original 1950 Indian Constitution categorized administrative units into a four-fold framework in the First Schedule:
1. Part A (9 states): Former British Indian Governors' Provinces (Bombay, Madras, Bengal, etc.). Misdescribed in (a) as princely states.
2. Part B (9 states): Former major Princely States or integrated unions of princely states with legislatures (Hyderabad, Mysore, Rajasthan, etc.). Misdescribed in (b) as Governors' provinces.
3. Part C (10 states): Former Chief Commissioners' provinces and centralized princely territories (Delhi, Ajmer, Coorg, etc.) -> Pair (c) is correct.
4. Part D (1 territory): The Andaman and Nicobar Islands, administered directly by an appointed Chief Commissioner -> Pair (d) is correct.

Therefore, only pairs (c) and (d) are accurate.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔