#54📅 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (STI)(2018) +1 गुण

व्यापारतोल संकल्पनेसंदर्भात योग्य विधान ओळखा.
अ. अनुकूल व्यापारतोलामध्ये देशाच्या आयातीपेक्षा निर्यातीचे प्रमाण जास्त असते.
ब. प्रतिकूल व्यापारतोलामध्ये देशाच्या निर्यातीपेक्षा आयातीचे प्रमाण जास्त असते.
पर्यायी उत्तरे :

Identify the correct statement in the context of Balance of Trade.
a. In Favourable Balance of Trade, the ratio of export is higher than the ratio of import of a country.
b. In Unfavourable Balance of Trade, the ratio of import is higher than the ratio of export of a country.
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
फक्त अ
Only a
b
फक्त ब
Only b
c
अ आणि ब दोन्ही
Both a and b
✓ योग्य उत्तर
d
वरीलपैकी एकही नाही
None of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ आणि ब दोन्ही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• व्यापारतोल (Balance of Trade) संकल्पनेची व्याख्या:
• विधान 'अ' बरोबर आहे: जेव्हा एखाद्या देशाची निर्यात मूल्याने आयातीपेक्षा जास्त असते (Exports > Imports), तेव्हा त्यास 'अनुकूल व्यापारतोल' (व्यापार वृद्धी/शिल्लक) म्हटले जाते.
• विधान 'ब' बरोबर आहे: जेव्हा एखाद्या देशाची आयात मूल्याने निर्यातीपेक्षा जास्त असते (Imports > Exports), तेव्हा त्यास 'प्रतिकूल व्यापारतोल' (व्यापार तूट) म्हटले जाते.
• दोन्ही विधाने योग्य संकल्पना स्पष्ट करत असल्यामुळे 'अ आणि ब दोन्ही' (पर्याय ३) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: निर्यातीचे प्रमाण आयातीपेक्षा जास्त असणे म्हणजे अनुकूल व्यापारतोल, आणि आयातीचे प्रमाण जास्त असणे म्हणजे प्रतिकूल व्यापारतोल होय.

The correct answer is Option C (Both a and b).

Key Points:
• Economic definition of Balance of Trade (BOT):
• Statement a is correct: A Favourable (Surplus) Balance of Trade occurs when the value/volume of merchandise exports exceeds the value/volume of merchandise imports (Exports > Imports).
• Statement b is correct: An Unfavourable (Deficit) Balance of Trade occurs when the value/volume of merchandise imports exceeds that of merchandise exports (Imports > Exports).
• Both statements provide accurate textbook definitions of favourable and unfavourable trade balance. Thus, Option 3 ('Both a and b') is correct.
• Key Takeaway: A favourable trade balance means exports exceed imports, while an unfavourable balance means imports exceed exports.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा

परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)

दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔