#74📅 MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2015 Official Question Paper(2015) +1 गुण

इंग्रजांबरोबर तैनाती फौजेचा करार करणारा पहिला भारतीय राज्यकर्ता म्हणजे ____ होय..

इंग्रजांबरोबर तैनाती फौजेचा करार करणारा पहिला भारतीय राज्यकर्ता म्हणजे ____ होय..
पर्याय (Options):
a
मैसूरचा टिपू सुलतान
मैसूरचा टिपू सुलतान
b
हैदराबादचा निजाम
हैदराबादचा निजाम
✓ योग्य उत्तर
c
पंजाबचा दलीपसिंग
पंजाबचा दलीपसिंग
d
पुण्याचा पेशवा दुसरा बाजीराव
पुण्याचा पेशवा दुसरा बाजीराव
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (हैदराबादचा निजाम) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना लॉर्ड वेलस्लीने सुरू केलेली 'तैनाती फौजेची' (Subsidiary Alliance) पद्धत ही आहे.
• तैनाती फौज ही इंग्रजांनी भारतीय राजांना लष्करी संरक्षणाचे आमिष दाखवून आपले गुलाम बनवण्याची एक धोरणात्मक पद्धत होती.
• १७९८ मध्ये इंग्रजांसोबत या तैनाती फौजेचा करार करणारा 'हैदराबादचा निजाम' हा पहिला भारतीय राज्यकर्ता ठरला.
• टिपू सुलतानने हा करार नाकारला होता, तर पुण्याचा दुसरा बाजीराव पेशवा याने १८०२ मध्ये (वसईचा तह) हा करार स्वीकारला होता.
• महत्त्वाची टीप: लॉर्ड वेलस्लीच्या तैनाती फौजेचा स्वीकार करणारा हैदराबादचा निजाम (१७९८) हा पहिला भारतीय राज्यकर्ता होता.

The correct answer is Option B (हैदराबादचा निजाम).

Key Points:
• The key concept is the Subsidiary Alliance (Tainati Fauj) system introduced by Lord Wellesley.
• The Subsidiary Alliance was a clever treaty system used by the British East India Company to subjugate Indian states by placing a British standing army in their territory at the ruler's expense.
• The Nizam of Hyderabad (Nizam Ali Khan) was the first Indian ruler to accept this alliance in 1798.
• Tipu Sultan famously refused the alliance (leading to the 4th Anglo-Mysore War). Peshwa Baji Rao II accepted it later in 1802 (Treaty of Bassein).
• Key Takeaway: The Nizam of Hyderabad was the first Indian ruler to accept Lord Wellesley's Subsidiary Alliance in 1798.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील विशेष चळवळी, मुक्तीसंग्राम व संयुक्त महाराष्ट्र लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महाराष्ट्रातील वृत्तपत्र चळवळ व पत्रकारिता: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

बाळशास्त्री जांभेकर (दर्पण ६ जाने १८३२, दिग्दर्शन १८४०), भाऊ महाजन (प्रभाकर शतपत्रे), ज्ञानोदय १८४२, ज्ञानप्रकाश १८४९ (प...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महाराष्ट्रातील कामगार चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

नारायण मेघाजी लोखंडे (भारतीय कामगार चळवळीचे जनक, बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन १८९०, रविवारची सुट्टी १० जून १८९०), AITUC स्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

महाराष्ट्रातील दलित चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

गोपाळबाबा वलंगकर (विटाळ विध्वंसन ग्रंथ १८८८, अनार्य दोष परिहारक मंडळी), शिवराम जानबा कांबळे (सोमवंशीय मित्र), किसन फागुज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

मराठवाडा मुक्तीसंग्राम लढा व ऑपरेशन पोलो: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

हैदराबाद संस्थान पार्श्वभूमी, निजाम मीर उस्मान अली खान, कासिम रिझवी व रजाकार अत्याचार, स्वामी रामानंद तीर्थ (हैदराबाद स्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 21 मि. वाचन

संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, १०६ हुतात्मे व १ मे १९६० राज्य निर्मिती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

बेळगाव साहित्य परिषद १९४६, अकोला करार १९४७, नागपूर करार १९५३, दार कमिशन व JVP समिती १९४८, फाजल अली आयोग, संयुक्त महाराष्...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा