#64📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण

लोकसभेमध्ये अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती साठी किती राखीव मतदार संघ आहेत ?

How many constituencies are reserved for Scheduled Castes and Scheduled Tribes in the Lok Sabha ?
पर्याय (Options):
a
एस.सी. 78, एस.टी. - 39
SC-78, ST-39
b
एस.सी. - 84, एस.टी. - 47
SC-84, ST-47
✓ योग्य उत्तर
c
एस.सी. 81, एस.टी. - 39
SC-81, ST-39
d
एस.सी. 79, एस.टी. - 41
SC-79, ST-41
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (एस.सी. - 84, एस.टी. - 47) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लोकसभेतील अनुसूचित जाती व जमातींसाठी राखीव जागा (कलम ३३०):
• सद्यस्थितीतील राखीव जागा: २००८ च्या परिसीमन आदेशानुसार (२००१ च्या जनगणनेवर आधारित) कलम ३३० अन्वये लोकसभेत राखीव जागांची रचना खालीलप्रमाणे आहे:
• अनुसूचित जाती (SC): ८४ जागा
• अनुसूचित जमाती (ST): ४७ जागा
• एकूण राखीव जागा = १३१ जागा (एकूण ५४३ निवडून येणाऱ्या जागांपैकी).
• ऐतिहासिक पार्श्वभूमी: २००८ च्या परिसीमनापूर्वी लोकसभेत SC साठी ७९ तर ST साठी ४१ जागा राखीव होत्या.
• १०४ वी घटनादुरुस्ती (२०१९): या घटनादुरुस्तीने SC आणि ST साठीचे विधीमंडळांमधील हे राजकीय आरक्षण पुढील १० वर्षांसाठी (२०३० पर्यंत) वाढवले आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम ३३० अन्वये लोकसभेत अनुसूचित जातींसाठी (SC) ८४ आणि अनुसूचित जमातींसाठी (ST) ४७ जागा राखीव आहेत.

The correct answer is Option B (SC-84, ST-47).

Key Points:
• Reserved Constituencies in Lok Sabha (Article 330):
• Current Delimited Strength: Under the Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008 (based on the 2001 Census), the reservation of seats in the Lok Sabha under Article 330 is:
• Scheduled Castes (SC): 84 seats
• Scheduled Tribes (ST): 47 seats
• Total reserved seats = 131 seats (out of 543 elected constituencies).
• Historical Comparison: Prior to the 2008 delimitation, 79 seats were reserved for SCs and 41 for STs.
• Constitutional Protection: The reservation for SCs and STs in legislatures was extended for another 10 years up to 2030 by the 104th Constitutional Amendment Act, 2019.
• Key Takeaway: In Lok Sabha, 84 seats are reserved for Scheduled Castes (SC) and 47 seats for Scheduled Tribes (ST) under Article 330.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔