#89📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper(2015) +1 गुण

आंतरराष्ट्रीय व्यापाराच्या हेक्चर-ओहलीन सिद्धांताला असेही संबोधले जाते :

Heckscher - Ohlin theory of International Trade is also called as
पर्याय (Options):
a
तुलनात्मक लाभाचा सिद्धांत
Theory of Comparative Advantage
b
घटक देणगी सिद्धांत
Factor Endowment Theory
✓ योग्य उत्तर
c
निव्वळ लाभाचा सिद्धांत
Theory of Absolute Advantage
d
अनेक देश अनेक वस्तू सिद्धांत
Multi-Country-Multi-Commodity Model
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (घटक देणगी सिद्धांत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• हेक्शर-ओहलीन आंतरराष्ट्रीय व्यापार सिद्धांत (H-O Theory):
• स्वीडिश अर्थतज्ज्ञ एली हेक्शर (१९१९) आणि बर्टिल ओहलीन (१९३३) यांनी हा सिद्धांत मांडला; याला आंतरराष्ट्रीय व्यापाराचा आधुनिक सिद्धांत असेही म्हणतात.
• घटक देणगी संकल्पना (Factor Endowment):
• वेगवेगळ्या देशांकडे उत्पादनाचे घटक (भांडवल व श्रम) वेगवेगळ्या प्रमाणात नैसर्गिकरीत्या उपलब्ध असतात.
• एखादा देश त्या वस्तूंची निर्यात करतो ज्यांच्या उत्पादनात त्याच्याकडे मुबलक व स्वस्त असणाऱ्या उत्पादन घटकांचा (उदा. श्रमबहुल किंवा भांडवलबहुल) वापर होतो.
• उत्पादक घटकांच्या उपलब्धतेवर आधारित असल्याने याला 'घटक देणगी सिद्धांत' (Factor Endowment Theory) किंवा घटक प्रमाण सिद्धांत म्हणतात (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: हेक्शर-ओहलीन व्यापार सिद्धांताला 'घटक देणगी सिद्धांत' (Factor Endowment Theory) म्हणून ओळखले जाते.

The correct answer is Option B (Factor Endowment Theory).

Key Points:
• Heckscher-Ohlin (H-O) Theory of International Trade:
• Formulated by Swedish economists Eli Heckscher (1919) and Bertil Ohlin (1933), it is widely designated as the Modern Theory of International Trade or Factor Endowment Theory (घटक देणगी सिद्धांत).
• Core Proposition (2 × 2 × 2 model):
• Nations differ in their natural endowments of productive factors (Labor and Capital).
• A nation will export commodities that intensively use its abundant and relatively cheap factor of production, and import commodities that intensively use its scarce factor.
• Hence, it is universally termed the Factor Endowment Theory / Factor Proportions Theory (Option 2).
• Key Takeaway: The Heckscher-Ohlin trade model is famously known as the Factor Endowment (or Factor Proportion) Theory.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा

परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)

दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔