भारतीय संविधानातील मूलभूत कर्तव्यांच्या अनुषंगाने वेगळेपण ओळखा.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (ही कर्तव्ये प्रत्येकाने पाळावयाची आहेत) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मूलभूत कर्तव्यांचे कायदेशीर स्वरूप:
• ४२ वी घटनादुरुस्ती (१९७६): संविधानात १० कर्तव्ये समाविष्ट करण्यात आली (पर्याय १ तथ्य योग्य).
• एकूण कर्तव्ये: सध्या एकूण ११ कर्तव्ये आहेत (पर्याय २ तथ्य योग्य).
• ८६ वी घटनादुरुस्ती (२००२): ११ वे शैक्षणिक कर्तव्य जोडले गेले (पर्याय ४ तथ्य योग्य).
• न्यायप्रविष्टता: मूलभूत कर्तव्ये ही गैर-न्यायप्रविष्ट (Non-justiciable) व नैतिक स्वरूपाची असून ती केवळ भारतीय नागरिकांसाठी आहेत; कायद्याचा आधार असल्याशिवाय ती प्रत्येकावर सक्तीने बंधनकारक करता येत नाहीत.
• त्यामुळे पर्याय (३) हा विसंगत (Odd man out) ठरतो.
• महत्त्वाची टीप: मूलभूत कर्तव्ये गैर-न्यायप्रविष्ट असून त्यांचे उल्लंघन केल्यास थेट न्यायालयीन शिक्षेची तरतूद नाही.
The correct answer is Option C (These duties shall be followed by every one).
Key Points:
• Nature of Fundamental Duties (Article 51A):
• 42nd Amendment 1976: Inserted Part IV-A with 10 fundamental duties (Statement 1 is a valid constitutional fact).
• Total Count: There are currently 11 duties (Statement 2 is a valid fact).
• 86th Amendment 2002: Added the 11th duty for education (Statement 4 is a valid fact).
• Legal Character: Unlike Fundamental Rights, Fundamental Duties are non-justiciable and non-enforceable by writ; they apply strictly as moral obligations to *citizens of India* only, and lack general mandatory coerciveness across everyone without specific statutory laws.
• Hence, statement (3) represents the conceptually distinct/odd statement.
• Key Takeaway: Fundamental Duties are non-justiciable moral obligations applicable only to Indian citizens.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...
महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...
भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ
भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारतीय संविधानातील अनुच्छेद _____ मध्ये सद्सद्विवेक बुद्धीचे...
मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, 1993 मधील कलम 2 (d) मध्ये दिलेल्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?