#56📅 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI)(2019) +1 गुण

थेट विदेशी गुंतवणूक अर्थव्यवस्थेची उत्पादनक्षमता वाढविण्यास मदत करते, तर रोख्यांमधील विदेशी गुंतवणूक सट्टेबाजी स्वरूपाची आणि म्हणून _______ असते.

FDI helps to increase the productive capacity of economy, while foreign portfolio investment is of more speculative and is thus _______

पर्याय (Options):

शाश्वत/निरंतर स्वरूपाची

sustainable

लहरी स्वरूपाची

volatile

✓ योग्य उत्तर

वाढत्या स्वरूपाची

increasing

घटत्या स्वरूपाची

decreasing

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (लहरी स्वरूपाची) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• परकीय भांडवली प्रवाहांच्या प्रकारांमधील मूलभूत फरक:
• थेट विदेशी गुंतवणूक (FDI): दीर्घकालीन असते, भौतिक मालमत्ता (कारखाने, पायाभूत सुविधा) निर्माण करते आणि व्यवस्थापनात सहभाग देते; त्यामुळे ती उत्पादनक्षमता वाढवणारी व शाश्वत मानली जाते.
• रोख्यांमधील विदेशी गुंतवणूक (FPI/पोर्टफोलिओ): ही केवळ शेअर बाजार व कर्जरोख्यांमध्ये नफ्यासाठी गुंतवली जाते; यात व्यवस्थापकीय सहभाग नसतो आणि ती सट्टेबाजीवर आधारित असते.
• आंतरराष्ट्रीय किंवा देशांतर्गत बाजारात बदल होताच हा भांडवली प्रवाह वेगाने बाहेर काढला जाऊ शकतो, म्हणूनच त्याला 'हॉट मनी' (Hot Money) व अत्यंत 'लहरी / अस्थिर स्वरूपाची' (Volatile) गुंतवणूक म्हटले जाते.
• महत्त्वाची टीप: थेट विदेशी गुंतवणूक ही उत्पादनक्षम व स्थिर असते, तर रोख्यांमधील विदेशी गुंतवणूक (FPI) ही सट्टेबाजीवर आधारित व लहरी (Volatile) स्वरूपाची असते.

The correct answer is Option B (volatile).

Key Points:
• Comparing the characteristics of foreign capital flows:
• Foreign Direct Investment (FDI): Entails long-term capital commitment, direct managerial interest, transfer of technology, and physical capacity building (factories, infrastructure). It is non-debt creating, stable, and sustainable.
• Foreign Portfolio Investment (FPI / FII): Represents investment in secondary financial markets (shares, debt securities) with no managerial control. Often dubbed 'hot money', it is driven by short-term arbitrage and speculative returns.
• Because portfolio investors can rapidly withdraw capital during global shocks, FPI is inherently volatile (लहरी स्वरूपाची / अस्थिर) and unpredictable.
• Key Takeaway: FDI provides stable, long-term productive capacity, whereas Foreign Portfolio Investment (FPI) is speculative and volatile.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा

परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)

दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...

वाचा➔

🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

🎯 टेस्ट सिरीज पहा (₹९९)➔📲 ॲप

←

मागील प्रश्न #55

भारतात विदेशी थेट गुंतवणुकीची खालील ठिकाणी नोंद केली जाते :

पुढील प्रश्न #57

खालील विधाने विचारात घ्या : अ. जानेवारी, 2004 मध्ये, वैज्ञान...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड