________ वितंचक लाँड्रीमध्ये कपडे धुलाईसाठी वापरतात.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (प्रोटिएज) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• जैविक डिटर्जंट्समध्ये कपड्यांवरील हट्टी डाग काढून टाकण्यासाठी विकरांचा (enzymes/वितंचक) वापर केला जातो.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• लाँड्रीमध्ये कपडे धुण्यासाठी प्रामुख्याने 'प्रोटिएज' (Protease) या वितंचकाचा वापर होतो. हे विकर रक्त, अंडी, घाम, दूध आणि अन्नाचे प्रथिनयुक्त डाग तोडून पाण्यात विरघळण्यास मदत करते.
• महत्त्वाची तथ्ये
• बॅसिलस जिवाणूंपासून मिळवलेले अल्कलाईन प्रोटिएज उच्च तापमान आणि अल्कली माध्यमात डाग घालवण्यासाठी अत्यंत प्रभावी ठरते.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• अमायलेज (पिष्टमय डागांसाठी) आणि सेल्युलेज देखील डिटर्जंटमध्ये जोडले जातात, परंतु प्रथिनयुक्त डागांचा नाश करणारा 'प्रोटिएज' हा मुख्य घटक आहे.
• इतर पर्याय
• अमायलेज (पर्याय 2) स्टार्च विघटन करते.
• सेल्युलेज (पर्याय 3) कापसाच्या धाग्यांची चमक टिकवते.
• लॅक्टामेज (पर्याय 4) हे प्रतिजैविक प्रतिकार निर्माण करणारे वैद्यकीय विकर आहे, त्याचा लाँड्रीशी संबंध नाही.
• महत्त्वाची टीप: लाँड्रीमध्ये कपड्यांवरील प्रथिनांचे डाग काढण्यासाठी 'प्रोटिएज' या विकराचा प्रामुख्याने वापर केला जातो.
The correct answer is Option A (Protease).
Key Points:
• Core Concept
• Detergent enzymes break down stubborn, insoluble macromolecules found in stains into smaller, water-soluble fragments.
• Why Correct
• Proteases (specifically alkaline proteases from Bacillus species) hydrolyze peptide bonds in proteinaceous soils and stains like blood, egg, sweat, grass, and milk.
• Protease remains the most widely used and dominant commercial detergent enzyme category globally.
• Key Details
• Subtilisin is a widely used alkaline protease in bio-laundry detergents engineered to withstand high pH and bleach.
• Exam Traps
• While amylases (cleaving starch) and cellulases (fiber conditioning) are modern secondary additives, Protease is the classic, primary bio-detergent enzyme.
• Other Options
• Amylase (Option 2) degrades starches.
• Cellulase (Option 3) acts on cotton fibers for depilling.
• Lactamase (Option 4) provides bacterial resistance to beta-lactam antibiotics, with zero laundry cleaning utility.
• Key Takeaway: Protease enzyme hydrolyzes proteinaceous stains (blood, sweat, food) and is extensively used in laundry detergents.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms)
सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms) या घटकामध्ये वर्गीकरणा...
पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis)
पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis) या घटकामध्ये पेशी विभाजन (Cell Divis...
वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany)
वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany) या घटकामध...
सजीवांचे आधुनिक वर्गीकरण, तीन डोमेन पद्धती व उत्क्रांतीवाद (Modern Classification, 3 Domains & Evolution)
लिनियस, व्हिटाकर व कार्ल वोस यांची ३ डोमेन पद्धती (Archaea, Bacteria, Eukarya), डार्विनचा नैसर्गिक निवड सिद्धांत, लॅमार्...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
राष्ट्रीय उत्पादन धोरण 2011 चे दोन मुख्य उद्देश्य कोणते आहेत...
मागासलेल्या पूर्व उत्तर प्रदेशातील गोरखपूर बाबत काय खरे आहे...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :