#68📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2019 Official Question Paper(2019) +1 गुण

भारतीय परकीय व्यापाराच्या तुटीच्या संकटामागील कारणे :
(a) तेलाची वाढती आयात
(b) भांडवली वस्तू व आधुनिक तंत्राची आयात वाढ
(c) रुपयाच्या विनिमय दरातील घसरण
(d) रुपयाच्या विनिमय दरातील वाढ
पर्यायी उत्तरे :
(1) (a), (b), (d) विधाने योग्य आहेत
(2) (a), (c), (d) विधाने योग्य आहेत
(3) (a), (d) विधाने योग्य आहेत
(4) (a), (b), (c) विधाने योग्य आहेत

Crisis in India's Foreign Trade gap reasons are:
(a) Increase in import oil
(b) Increase in import of capital goods and modern technique
(c) Deterioration in the exchange rate of rupee
(d) Growth in the exchange rate of rupee
Answer Options:
(1) (a), (b), (d) statements are correct
(2) (a), (c), (d) statements are correct
(3) (a), (d) statements are correct
(4) (a), (b), (c) statements are correct

पर्याय (Options):
a
(a), (b), (d) विधाने योग्य आहेत
(a), (b), (d) statements are correct
b
(a), (c), (d) विधाने योग्य आहेत
(a), (c), (d) statements are correct
c
(a), (d) विधाने योग्य आहेत
(a), (d) statements are correct
d
(a), (b), (c) विधाने योग्य आहेत
(a), (b), (c) statements are correct
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b), (c) विधाने योग्य आहेत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील व्यापारी तूट: भारताच्या परकीय व्यापारात नेहमी आयातनिर्यात तूट (Trade Deficit) दिसून येते.
• विधान (a) बरोबर आहे: क्रूड ऑइलची (तेल) वाढती आयात बिल हे तुटीचे मुख्य कारण आहे.
• विधान (b) बरोबर आहे: भांडवली वस्तू आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाची वाढती आयात.
• विधान (c) बरोबर आहे: रुपयाच्या विनिमय दरात होणारी घसरण (Deterioration) यामुळे आयात महाग होते आणि व्यापारात तूट वाढते.
• विधान (d) चूक आहे कारण विनिमय दरातील वाढीमुळे आयात स्वस्त होऊ शकते.
• त्यामुळे विधाने (a), (b) आणि (c) योग्य असून पर्याय (4) बरोबर आहे.
• महत्त्वाची टीप: तेलाची आयात, भांडवली वस्तूंची आयात आणि रुपयाच्या विनिमय दरातील घसरण ही व्यापारी तुटीची कारणे आहेत.

The correct answer is Option D ((a), (b), (c) statements are correct).

Key Points:
• India's Trade Deficit Drivers: India's balance of trade has historically faced deficits due to heavy import dependency.
• Statement (a) is correct: Rising crude oil import bills constitute the single largest drain on foreign exchange, worsening trade gaps.
• Statement (b) is correct: High imports of capital machinery, electronics, and modern technology to fuel industrialization expand import values.
• Statement (c) is correct: Deterioration (depreciation) in the exchange rate of the rupee makes imports more expensive in rupee terms, inflating the import bill and widening trade deficits.
• Statement (d) is incorrect because an appreciation/growth in exchange rate would generally cheapen imports, whereas depreciation contributes to trade gap pressures.
• Therefore, statements (a), (b), and (c) are correct, making option (4) the right choice.
• Key Takeaway: Trade gap crises are driven by rising oil imports, capital goods imports, and rupee exchange rate deterioration.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा

परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)

दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔