📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2022 PaperGoogle वर फॉलो करा

भारतातील लिंगाधारित अर्थसंकल्पाची स्थिती या संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) 2000-01 च्या आर्थिक सर्वेक्षणामध्ये भारतात लिंगाधारित अर्थसंकल्पाची गरज असल्याचा विशेष संदर्भ देण्यात आला होता.
(b) लिंगाधारित अर्थसंकल्प आणि आर्थिक वर्गीकरण या संदर्भात सामान्य दृष्टीकोन सुचित करण्यासाठी डॉ. अशोक लाहिरी यांच्या अध्यक्षतेखाली समिती नेमण्यात आली होती.
(c) भारतात अद्यापही लिंगाधारित अर्थसंकल्पाची प्रक्रिया सुरू करण्यात आलेली नाही.
पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements related to status of gender budgeting in India.
(a) The Economic Survey for 2000-01 made a specific reference to need for gender budgeting in India.
(b) Dr. Ashok Lahiri Committee was constituted to suggest general approach to gender budgeting and economic classification.
(c) The gender budget process is not yet initiated in India.
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
विधान (a) चूक आहे
Statement (a) is false
b
विधान (b) चूक आहे
Statement (b) is false
c
विधान (c) चूक आहे
Statement (c) is false
✓ योग्य उत्तर
d
विधाने (b) आणि (c) चुकीची आहेत
Statements (b) and (c) are false
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (विधान (c) चूक आहे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लिंगाधारित अर्थसंकल्प (Gender Budgeting) हा अर्थसंकल्पातील स्त्रियांच्या वाट्याचा व कल्याणाचा मागोवा घेणारा आर्थिक दृष्टिकोन आहे:
• विधान (a) सत्य आहे: २०००-०१ च्या भारताच्या आर्थिक पाहणी अहवालामध्ये (Economic Survey) देशात लिंगाधारित अर्थसंकल्पाची आवश्यकता अधिकृतपणे मांडण्यात आली होती.
• विधान (b) सत्य आहे: अर्थ मंत्रालयाने डॉ. अशोक लाहिरी यांच्या अध्यक्षतेखाली समिती नेमली होती, जिने लिंगाधारित वर्गीकरण आणि धोरणात्मक दृष्टिकोन सुचवला.
• विधान (c) असत्य आहे: भारतात २००५-०६ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पापासून लिंगाधारित अर्थसंकल्पाची अधिकृत सुरुवात झाली असून, त्यात भाग 'अ' (१००% महिलांसाठी तरतूद) आणि भाग 'ब' (किमान ३०% महिलांसाठी तरतूद) सादर केला जातो. त्यामुळे 'भारतात प्रक्रिया सुरू झालेली नाही' हे विधान पूर्णतः चूक आहे.
• म्हणून 'विधान (c) चूक आहे' (पर्याय ३) हे योग्य उत्तर ठरते.
• महत्त्वाची टीप: भारतात लिंगाधारित अर्थसंकल्प २००५-०६ मध्ये डॉ. अशोक लाहिरी समितीच्या शिफारशींनंतर सुरू करण्यात आला.

The correct answer is Option C (Statement (c) is false).

Key Points:
• Gender Budgeting is an analytical public finance tool to monitor budget allocations through a gender perspective.
• Statement (a) is true: The Economic Survey of 2000-01 for the first time emphasized the necessity of examining gender-specific dimensions of the budget.
• Statement (b) is true: An expert group led by Dr. Ashok Lahiri (Chief Economic Adviser) was established by the Ministry of Finance to provide a framework for gender budgeting and economic classification in India (submitting its report in 2004).
• Statement (c) is false: The Gender Budgeting process was formally institutionalized and incorporated into the Union Budget of India in FY 2005-06, featuring Statement 20 (now Statement 13 in Expenditure Profile) with Part A (100% women-specific schemes) and Part B (at least 30% women-specific allocation).
• The question asks which option accurately identifies false statements. Since statement (c) is distinctly false, Option 3 is correct.
• Key Takeaway: Gender budgeting in India was introduced in 2005-06 following the recommendations of the Dr. Ashok Lahiri Committee.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा

भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष

भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔