स्वर्ण जयंती ग्राम स्वराज योजनेसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. ही योजना दारिद्रय रेषेखालील कुटुंबाना सहाय्य करण्यासाठी राबविण्यात येते.
ब. या योजने अंतर्गत कुटुंबांना अर्थसहाय्य व शासनाचे अनुदान याद्वारे कायमस्वरूपी उत्पन्न निर्माण करणाऱ्या साधनांचा पुरवठा केला जातो.
क. या योजनेत स्वसहाय्य गटांना कोणतीही भूमिका देण्यात आली नाही.
वरीलपैकी कोणते/ती विधाने बरोबर आहे/त ?
स्वर्ण जयंती ग्राम स्वराज योजनेसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. ही योजना दारिद्रय रेषेखालील कुटुंबाना सहाय्य करण्यासाठी राबविण्यात येते.
ब. या योजने अंतर्गत कुटुंबांना अर्थसहाय्य व शासनाचे अनुदान याद्वारे कायमस्वरूपी उत्पन्न निर्माण करणाऱ्या साधनांचा पुरवठा केला जातो.
क. या योजनेत स्वसहाय्य गटांना कोणतीही भूमिका देण्यात आली नाही.
वरीलपैकी कोणते/ती विधाने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements regarding the Swarna Jayanti Gram Self-employment Scheme:
a. This scheme is implemented to assist families living below the poverty line.
b. Under this scheme financial assistance and government subsidies are provided to furnish the families with permanent income generating tools.
c. Self-help groups are not assigned any role in this scheme.
Which of the statement(s) given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त अ आणि ब) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १ एप्रिल १९९९ रोजी केंद्र सरकारने आधीच्या ६ योजनांचे (IRDP, TRYSEM, DWCRA, SITRA, GKY, MWS) विलीनीकरण करून 'स्वर्णजयंती ग्राम स्वयंरोजगार योजना' (SGSY) सुरू केली:
• विधान अ बरोबर: ही योजना ग्रामीण भागातील दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) कुटुंबांना मदत करून ३ वर्षांत दारिद्र्यरेषेच्या वर आणण्यासाठी राबविण्यात आली.
• विधान ब बरोबर: या योजनेअंतर्गत बँक कर्ज आणि शासकीय अनुदानाच्या (Subsidy) माध्यमातून कायमस्वरूपी उत्पन्न देणारी मालमत्ता व साधने उपलब्ध करून दिली जात होती.
• विधान क चुकीचे आहे: या योजनेचा मुख्य आधारच 'स्वयंसहाय्यता गट' (Self-Help Groups - SHGs) स्थापन करणे हा होता; त्यामुळे गटांना कोणतीही भूमिका नाही हे विधान साफ चुकीचे आहे.
• २०११ मध्ये या योजनेचे रूपांतर 'राष्ट्रीय ग्रामीण जीवनोन्नती अभियानात' (NRLM - आजीविका) करण्यात आले.
• म्हणून 'फक्त अ आणि ब' बरोबर आहेत (पर्याय १).
• महत्त्वाची टीप: SGSY योजना १ एप्रिल १९९९ रोजी सुरू झाली; ती बीपीएल कुटुंबांना अनुदान/कर्ज देत प्रामुख्याने बचत गटांमार्फत (SHG) राबवली गेली.
The correct answer is Option A (Only a and b).
Key Points:
• Swarnajayanti Gram Swarozgar Yojana (SGSY) was launched on 1st April 1999 by replacing/merging six earlier programmes (IRDP, TRYSEM, DWCRA, SITRA, GKY, and MWS):
• Statement a is correct: The primary objective was to bring assisted poor families (Swarozgaris) living below the poverty line (BPL) above the poverty line within three years.
• Statement b is correct: It provided bank credit and government subsidy to help beneficiaries acquire income-generating assets/tools.
• Statement c is incorrect: The core strategy of SGSY was organizing the rural poor into Self-Help Groups (SHGs) and building their capacity; SHGs played the most central role in the scheme.
• In 2011, SGSY was restructured into the National Rural Livelihoods Mission (NRLM) / Aajeevika.
• Therefore, only statements a and b are correct.
• Key Takeaway: SGSY (1999) assisted BPL families via bank credit and subsidies; it was primarily implemented through Self-Help Groups.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये
भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...
मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)
मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...
बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)
भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...
MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!
१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.
सरपंच निवडी संदर्भात निर्माण झालेल्या वादावर जिल्हाधिकारी या...
खालील विधाने विचारात घ्या : अ. पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषद...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :