'अंदाज समिती' च्या स्थापनेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) अशा प्रकारची पहिली समिती ही अर्थमंत्री जॉन मथाई यांच्या शिफारशीवरुन स्थापन करण्यात आली होती.
(b) लोकसभेतील बहुतेक सर्व राजकीय पक्षांना या समितीत प्रतिनिधीत्व मिळते आणि निवड ही एकल संक्रमणीय मतदान पद्धतीनुसार होत असते.
(c) समितीच्या अध्यक्षांची निवड ही त्या समितीमधील सदस्यांच्या ज्येष्ठतेच्या तत्त्वानुसार होत असते.
(d) जर उपसभापती हे या समितीचे सदस्य असतील ते आपोआपच या समितीचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्त होतात.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :
'अंदाज समिती' च्या स्थापनेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) अशा प्रकारची पहिली समिती ही अर्थमंत्री जॉन मथाई यांच्या शिफारशीवरुन स्थापन करण्यात आली होती.
(b) लोकसभेतील बहुतेक सर्व राजकीय पक्षांना या समितीत प्रतिनिधीत्व मिळते आणि निवड ही एकल संक्रमणीय मतदान पद्धतीनुसार होत असते.
(c) समितीच्या अध्यक्षांची निवड ही त्या समितीमधील सदस्यांच्या ज्येष्ठतेच्या तत्त्वानुसार होत असते.
(d) जर उपसभापती हे या समितीचे सदस्य असतील ते आपोआपच या समितीचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्त होतात.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :
Consider the following statements regarding the establishment of 'Estimate Committee':
(a) The first such Committee was established on the recommendation of Finance Minister John Mathai.
(b) Generally all political parties of the Lok Sabha are represented in it and the election is based on single transferable vote system.
(c) The election of chairperson of the Committee is based on the principle of seniority among its members.
(d) If the Deputy Speaker is a member of Committee, he shall be appointed automatically Chairman of the Committee.
Which of the statements given above are correct?
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a), (b), (d)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अंदाज समितीचे (Estimates Committee) नियम आणि कार्यपद्धती:
• विधान (a) बरोबर आहे: स्वातंत्र्योत्तर भारतातील पहिली अंदाज समिती १९५० मध्ये तत्कालीन अर्थमंत्री जॉन मथाई यांच्या शिफारशीवरून स्थापन करण्यात आली.
• विधान (b) बरोबर आहे: यात केवळ लोकसभेचे ३० सदस्य असतात आणि त्यांची निवड एकल संक्रमणीय प्रमाणशीर प्रतिनिधित्व पद्धतीने होत असल्याने सर्व राजकीय पक्षांना योग्य प्रतिनिधित्व मिळते.
• विधान (c) चुकीचे आहे: समितीच्या अध्यक्षांची निवड लोकसभेचे सभापती करतात (पारंपारिकपणे सत्ताधारी पक्षाचा सदस्य); यासाठी सदस्यांमधील 'ज्येष्ठतेचे तत्त्व' अनिवार्य नसते.
• विधान (d) बरोबर आहे: लोकसभेच्या नियम २५८ नुसार, लोकसभेचे उपाध्यक्ष जर समितीचे सदस्य असतील, तर ते आपोआपच समितीचे पदसिद्ध अध्यक्ष म्हणून नियुक्त होतात.
• म्हणून (a), (b) आणि (d) ही विधाने बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: अंदाज समिती १९५० मध्ये जॉन मथाईंच्या शिफारशीने सुरू झाली; यात ३० लोकसभा सदस्य असतात; उपाध्यक्ष सदस्य असल्यास तेच अध्यक्ष बनतात.
The correct answer is Option C ((a), (b), (d)).
Key Points:
• Estimates Committee Rules and Procedures:
• Statement (a) is CORRECT: The first post-independence Estimates Committee was set up in 1950 on the recommendation of then Finance Minister John Mathai.
• Statement (b) is CORRECT: Consisting exclusively of 30 Lok Sabha members, elections take place annually through proportional representation by means of the single transferable vote, ensuring proportional representation of all parties.
• Statement (c) is INCORRECT: The Chairman is nominated by the Speaker from amongst its members (invariably from the ruling party). There is no rigid rule of 'seniority among members'.
• Statement (d) is CORRECT: Under Lok Sabha Rule 258, if the Deputy Speaker is a member of the committee, he is appointed automatically as its Chairman.
• Therefore, statements (a), (b), and (d) are correct.
• Key Takeaway: Estimates Committee: John Mathai recommended it in 1950; 30 LS members via STV; if the Deputy Speaker is a member, he automatically chairs it.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारताच्या संचित निधीत पुढील खर्चाचा समावेश होतो : (a) लोकसभे...
खालील विधाने विचारात घ्या : (a) शासनाच्या आर्थिक व्यवहारांच्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?