#13📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2012 - GS Paper 1(2012) +1 गुण

हिमालयातील नद्यांच्या संदर्भात खाली दिलेल्या विधानांचा विचार करा.
अ) त्यांची झीज करण्याची क्षमता प्रचंड आहे.
ब) त्या नद्या बारमाही आहेत.
क) या नद्यांनी मोठ्या प्रमाणात 'घळ्यांची' निर्मिती केलेली नाही.
ड) बहुतेक नद्यांचा उगम हिमालयाच्या वरच्या भागात आहे.
वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने चुकीची आहेत ?

Consider the following statements in respect of Himalayan rivers:
a) They have a great eroding capacity
b) These are perennial rivers
c) These rivers have not formed 'gorges'
d) Most of these rivers have their origin in upper Himalayas
Which of the statements given above is / are not correct?

पर्याय (Options):

फक्त अ, ब

Only a, b

फक्त क

Only c

✓ योग्य उत्तर

अ, ब, क, ड

a, b, c, d

अ, ब, ड

a, b, d

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (फक्त क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान अ: हिमालयातील नद्या बाल्यावस्थेत असून त्यांचा उतार तीव्र असल्यामुळे त्यांची खनन (झीज) करण्याची क्षमता प्रचंड असते.
• विधान ब: हिमनद्या वितळल्यामुळे आणि पावसाच्या पाण्यामुळे या नद्या वर्षभर वाहतात (बारमाही नद्या).
• विधान क (चुकीचे): या नद्यांनी पर्वतीय भागात प्रचंड खोल 'घळ्या' (Gorges / V-shaped valleys) तयार केल्या आहेत (उदा. सिंधू आणि ब्रह्मपुत्रा घळी). त्यामुळे 'घळ्यांची निर्मिती केलेली नाही' हे विधान चुकीचे ठरते.
• विधान ड: सिंधू, सतलज, गंगा व ब्रह्मपुत्रा या बहुतांश नद्यांचा उगम उच्च हिमालयात/तिबेटच्या पठारावर होतो.

The correct answer is Option B (Only c).

Key Points:
• Statement a: Himalayan rivers are youthful with steep gradients, giving them immense vertical erosion capacity.
• Statement b: They are perennial because they are fed by both rainfall and melting glaciers (snowmelt).
• Statement c (Incorrect): Himalayan rivers ARE famous for creating deep gorges (V-shaped valleys and deep canyons) like the Indus Gorge and Brahmaputra's Dihang Gorge. Statement c claims they 'have not formed gorges', making it wrong.
• Statement d: Rivers like Indus, Sutlej, Ganga, and Brahmaputra originate in the Greater/Upper Himalayas or Tibetan plateau.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स भारताची प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 12 मि. वाचन

भारताची प्राकृतिक रचना व भूरूपे: हिमालय, उत्तरेकडील मैदाने, द्वीपकल्पीय पठार व बेटे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

भारताची प्राकृतिक रचना: हिमालय पर्वत (हिमाद्री, हिमाचल, शिवालिक), उत्तर भारतीय मैदाने (भाबर, तराई, भांगर, खादर), द्वीपकल...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 12 मि. वाचन

भारताची जलप्रणाली: सिंधू, गंगा, ब्रह्मपुत्रा, द्वीपकल्पीय नद्या व प्रमुख धरण प्रकल्प: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

भारताची जलप्रणाली: सिंधू (पंचनद, जल करार), गंगा (पंचप्रयाग, उपनद्या), ब्रह्मपुत्रा (माजुली बेट), गोदावरी, कृष्णा, कावेरी...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #12

खालीलपैकी कोणती जोडी चुकीची आहे ?

पुढील प्रश्न #14

योग्य जोड्या लावा : स्तंभ I (वनांचे प्रकार) - स्तंभ II (वृक्...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2012 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔