📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने विचारात घ्या : (महालेखापरिक्षक-कॅग)
(a) कॅग हा भारतीय लोकशाही प्रणालीचा एकमेव मोठा आधार म्हणजे महालेखापरिक्षक होय.
(b) कॅग सार्वजनिक कोषाचा संरक्षक असतो.
(c) कॅग राज्य व केंद्र स्तरावर देशाच्या पूर्ण वित्तीय प्रणालीचे नियंत्रण करतो.
(d) कॅग संसदेचा प्रतिनिधी असतो.
(e) कॅग फक्त संसदेला उत्तरदायी असतो.
(f) प्राप्ती लेखापरिक्षणाच्या तुलनेत कॅगला खर्चाच्या लेखा परिक्षणात जास्त स्वातंत्र्य असते.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने चुकीचे आहे/त ?
(1) फक्त (a)
(2) फक्त (f)
(3) (a) and (f)
(4) (a), (e), (f)

Consider the following statements: (Comptroller and Auditor General - CAG)
(a) CAG is the only bulwark of democratic system of government of India.
(b) CAG is the guardian of public purse.
(c) CAG controls the entire financial system of the country at both Central and State level.
(d) CAG is an agent of Parliament.
(e) CAG is responsible only to the Parliament.
(f) CAG has more freedom with regard to audit of expenditure than with regard to audit of receipt.
Which of the above is/are incorrect?
(1) Only (a)
(2) Only (f)
(3) (a) and (f)
(4) (a), (e), (f)

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त (f)
Only (f)
c
(a) आणि (f)
(a) and (f)
d
(a), (e), (f)
(a), (e), (f)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त (a)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महालेखापरीक्षक (CAG) आणि घटनात्मक विधाने:
• विधान (a) चुकीचे आहे: डॉ. बी.आर. आंबेडकर यांनी कॅगचे वर्णन करताना म्हटले होते की कॅग हा भारतीय संविधानातील सर्वोच्च महत्त्वाचा अधिकारी असेल (लोकशाहीचा 'एकमेव' आधार असे त्यांनी म्हटले नव्हते; सर्वोच्च न्यायालय, निवडणूक आयोग हे देखील महत्त्वाचे आधार आहेत). 'एकमेव' या शब्दांमुळे हे विधान चुकीचे ठरते.
• इतर विधाने (b ते f): कॅग हा सार्वजनिक कोषाचा संरक्षक आहे, वित्तीय प्रणालीवर नियंत्रण ठेवतो व संसदेचा प्रतिनिधी म्हणून काम करतो ही विधाने बरोबर आहेत.
• प्रश्न चुकीचे विधान विचारत असल्याने पर्याय (१) - फक्त (a) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: डॉ. आंबेडकरांच्या मते CAG हा संविधानातील अत्यंत महत्त्वाचा अधिकारी आहे, 'एकमेव' आधार नव्हे.

The correct answer is Option A (Only (a)).

Key Points:
• Dr. B.R. Ambedkar and Comptroller and Auditor General (CAG):
• Statement (a) is incorrect: Dr. B.R. Ambedkar famously stated that the CAG shall be the most important officer under the Constitution of India, not 'the *only* bulwark of democratic system' (other bulwarks include Supreme Court, Election Commission, UPSC). Because statement (a) uses the restrictive word 'only', it is considered technically incorrect in this examination context.
• Statements (b), (c), (d), (e), and (f) are accepted as correct standard characterizations: CAG guards the public purse, oversees financial systems, acts on behalf of Parliament, reports to Parliament, and exercises broad auditing mandates.
• Since the question asks to identify the incorrect statement, Only (a) is the correct choice.
• Key Takeaway: Dr. B.R. Ambedkar called CAG the most important officer under the Constitution, not the 'only' bulwark.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔