#23📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2025 - GS Paper 1(2025) +1 गुण

खालील विधानांचा विचार करा.
अ. तपांबराचे तापमान सामान्यतः वाढत्या उंची बरोबर कमी होते.
ब. तपांबर हे सूर्याकडून लघु तरंगाच्या स्वरूपात येणाऱ्या सौरप्रारणाच्या शोषणाने नव्हे तर पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरून होणाऱ्या उष्णतेच्या वहनाने तापवले जाते.
आता सांगा की :

Consider the following statements.
a. The temperature of the troposphere generally decreases with increasing altitude.
b. The troposphere is heated not by absorption of incoming short wave solar radiation but by transfer of heat from the earth's surface.
Now state whether :

पर्याय (Options):

दोन्ही विधाने बरोबर आहेत आणि दुसरे विधान पहिल्या विधानाचे योग्य स्पष्टीकरण आहे

Both the statements are correct and second is the correct explanation of the first

✓ योग्य उत्तर

दोन्ही विधाने चुकीची आहेत

Neither of the statements is correct

दोन्ही विधाने बरोबर आहेत, परंतु दुसरे विधान पहिल्या विधानाचे योग्य स्पष्टीकरण नाही

Both the statements are correct, but the second is not the correct explanation of the first

पहिले विधान बरोबर आहे, परंतु दुसरे चूक आहे

The first statement is correct, but second is not the correct explanation

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (दोन्ही विधाने बरोबर आहेत आणि दुसरे विधान पहिल्या विधानाचे योग्य स्पष्टीकरण आहे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• तापमान घट दर: तपांबरात वाढत्या उंचीनुसार तापमान कमी होते (दर १००० मीटरला ६.५ अंश सेल्सिअस घट).
• उष्णतेचा स्त्रोत: तपांबर सूर्याच्या थेट लघुतरंग किरणांनी न तापता, पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरून उत्सर्जित होणाऱ्या दीर्घतरंग भू-प्रारणांमुळे (कंडक्शन/कन्व्हेक्शन) खालील बाजूने तापते.
• निष्कर्ष:** त्यामुळे दुसरे विधान पहिल्या विधानाचे योग्य आणि तंतोतंत स्पष्टीकरण देते.

The correct answer is Option A (Both the statements are correct and second is the correct explanation of the first).

Key Points:
• Lapse Rate: Temperature decreases with height in the troposphere (Normal Lapse Rate: 6.5°C per 1000m).
• Reason for Heating: The atmosphere is transparent to shortwave solar radiation and is primarily heated from below by longwave terrestrial radiation (conduction, convection, radiation from Earth's surface).
• Conclusion:** Therefore, Statement (b) is the exact scientific reason/explanation for Statement (a).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स जगाचा प्राकृतिक भूगोल, वातावरण, वारे व भूरूपशास्त्र

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जगाचा प्राकृतिक भूगोल, वातावरण, वारे व भूरूपशास्त्र' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 12 मि. वाचन

जगाचा प्राकृतिक भूगोल: पृथ्वीचे अंतरंग, वातावरण, वारे, सागरी प्रवाह व भूरूपशास्त्र: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जगाचा प्राकृतिक भूगोल: पृथ्वीचे अंतरंग (सियाल, सायमा, निफे, विलगता), भूपट्ट विवर्तनिकी, भूकंप, ज्वालामुखी, वातावरणाचे थर...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #22

जून ते सप्टेंबर या काळात महाराष्ट्रात _____ मोसमी वारे वाहता...

पुढील प्रश्न #24

खालीलपैकी कोणता खडकांचा प्रकार रासायनिक प्रक्रियेद्वारा निर्...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2025 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी

उत्तर पहा ➔ 2

एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.

उत्तर पहा ➔ 3

महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

उत्तर पहा ➔ 4

मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.

उत्तर पहा ➔ 5

खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी

उत्तर पहा ➔ 6

अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?

उत्तर पहा ➔

📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔