#51📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2020 - GS Paper 1(2020) +1 गुण

पुढील विधानांचा विचार करा :
(a) दूरसंचार उपग्रहाची गती पृथ्वीच्या गतीशी सापेक्षपणे शून्य असते.
(b) म्हणून तो उपग्रह पृथ्वीवरील माणसास स्थिर आहे असे वाटते.

Consider the following statements:
(a) The speed of telecommunication satellite relative to earth is zero.
(b) Hence it appears to be stationary to a person on the earth.

पर्याय (Options):
a
दोन्ही विधाने चूक आहेत.
Both statements are false
b
(a) विधान बरोबर आणि ते (b) ची कारणमिमांसा आहे.
(a) is true and is a reason of (b)
✓ योग्य उत्तर
c
(a) विधान बरोबर आणि ते (b) ची कारणमिमांसा नाही.
(a) is true and is not a reason of (b)
d
(a) बरोबर परंतु (b) चूक आहे.
(a) is correct, (b) is not
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a) विधान बरोबर आणि ते (b) ची कारणमिमांसा आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भूस्थिर उपग्रहाचे वैशिष्ट्य: भूस्थिर दूरसंचार उपग्रहाचा परिभ्रमण काळ पृथ्वीच्या परिवलन काळाएवढाच (२४ तास) असतो.
• सापेक्ष वेग
: उपग्रहाचा आणि पृथ्वीचा कोनीय वेग समान असल्यामुळे पृथ्वीसापेक्ष उपग्रहाचा वेग शून्य असतो (v ₑₓt{सापेक्ष} = ०).
• स्थिर दिसणे: सापेक्ष वेग शून्य असल्यामुळेच तो उपग्रह पृथ्वीवरील निरीक्षकाला आकाशात एकाच ठिकाणी स्थिर असल्यासारखा दिसतो.
• निष्कर्ष
: विधान (a) सत्य असून ते (b) या विधानाची अचूक कारणमीमांसा करते, म्हणून पर्याय २ हे उत्तर आहे.

The correct answer is Option B ((a) is true and is a reason of (b)).

Key Points:
• Geostationary Orbit Principles: Geostationary telecommunication satellites revolve around the Earth in the same direction and with the same orbital period as the Earth's rotation (24 hours).
• Relative Speed
: Because the satellite's angular velocity matches the Earth's rotation, its relative velocity/speed with respect to an observer on Earth is zero (v ₑₓt{rₑlₐtivₑ} = 0).
• Apparent Position: Due to zero relative speed, the satellite appears to be fixed/stationary at a specific point in the sky to an observer on Earth.
• Conclusion
: Statement (a) is correct and directly provides the scientific reasoning for statement (b), making Option 2 the correct choice.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics)

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics) या घटकामध्ये मापनाच्या पद्धती (Systems of...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion)

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion) या घटकामध्ये गतीची मूलभूत संकल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy)

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy) या घटकामध्ये कार्य (Work), क...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites)

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites) या घटकामध्ये नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

प्रमुख वैज्ञानिक उपकरणे, शोधक व त्यांचे मापन उपयोग (Scientific Instruments & Measurements)

स्पर्धा परीक्षेसाठी सर्वाधिक विचारली जाणारी वैज्ञानिक उपकरणे: बॅरोमीटर, हायग्रोमीटर, लॅक्टोमीटर, सिस्मोग्राफ, ECG, EEG,...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2020 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔