खालील विधानांचा विचार करा :
(a) मृत प्राणी अथवा वनस्पती यांचेमध्ये कार्बन 14 ते कार्बन 12 यांचे गुणोत्तर बदलत असते.
(b) किरणोत्सारी कार्बन 14 समस्थानिकाचा वापर कार्बनी वयमापनामध्ये करतात.
खालील विधानांचा विचार करा :
(a) मृत प्राणी अथवा वनस्पती यांचेमध्ये कार्बन 14 ते कार्बन 12 यांचे गुणोत्तर बदलत असते.
(b) किरणोत्सारी कार्बन 14 समस्थानिकाचा वापर कार्बनी वयमापनामध्ये करतात.
Consider the following statements:
(a) The ratio of 14C to 12C changes continuously for dead bodies or plants.
(b) Radioactive isotope Carbon-14 is used in a Carbon dating technique.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (विधान (a) सत्य आहे आणि (b) विधानाची कारणमिमांसा आहे.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कार्बन वयमापनाचे तत्त्व: सजीव जीवंत असेपर्यंत वातावरणातून कार्बन घेत असल्याने त्यांच्यातील ^{14}C/^{12}C गुणोत्तर स्थिर राहते.
• मृत्यूनंतरचा क्षय: जीव मृत झाल्यावर ^{14}C चे किरणोत्सारामुळे विघटन सुरू होते, तर ^{12}C स्थिर राहतो, ज्यामुळे ^{14}C ते ^{12}C चे गुणोत्तर सतत बदलत (कमी होत) जाते.
• उपयोग: गुणोत्तरातील याच बदलाचा वापर करून अवशेषांचे वय मोजले जाते (कार्बन डेटिंग).
• निष्कर्ष: विधान (a) हे सत्य असून ते (b) या विधानाचे अचूक वैज्ञानिक स्पष्टीकरण देते, त्यामुळे पर्याय १ बरोबर आहे.
The correct answer is Option A (Statement (a) is true and is a reason of (b)).
Key Points:
• Carbon Dating Mechanism: Living organisms constantly exchange carbon with the environment, maintaining a constant ^{14}C/^{12}C ratio.
• Post-Death Decay: After death, intake stops and ^{14}C decays radioactively with a half-life of 5730 years, while ^{12}C remains constant, causing the ^{14}C/^{12}C ratio to continually decrease/change.
• Scientific Application: Measuring this changing ratio enables calculating the exact time elapsed since death (Radiocarbon dating).
• Conclusion: Statement (a) is true and directly provides the scientific basis and reasoning for statement (b), making Option 1 correct.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms)
सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms) या घटकामध्ये वर्गीकरणा...
पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis)
पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis) या घटकामध्ये पेशी विभाजन (Cell Divis...
वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany)
वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany) या घटकामध...
सजीवांचे आधुनिक वर्गीकरण, तीन डोमेन पद्धती व उत्क्रांतीवाद (Modern Classification, 3 Domains & Evolution)
लिनियस, व्हिटाकर व कार्ल वोस यांची ३ डोमेन पद्धती (Archaea, Bacteria, Eukarya), डार्विनचा नैसर्गिक निवड सिद्धांत, लॅमार्...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
जेव्हा एखाद्या ध्वनी तरंगाचे संपीडन दृढ भिंतीवर आदळेल तेव्हा...
थॉम्पसनच्या अणू प्रतिकृतीवरून खालीलपैकी कोणते गुणधर्म स्पष्ट...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2020 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?