खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. राज्यघटनेची मूलभूत संरचना असलेल्या तरतूदींमध्ये संसद दुरुस्ती करू शकत नाही. अशा आशयाचा निर्णय सर्वोच्च न्यायालयाने गोलखनाथ खटल्यामध्ये (1967) दिलेला आहे.
ब. भारतीय राज्यघटनेमध्ये दुरुस्तीचे विधेयक हे प्रथम केवळ लोकसभेमध्येच सादर केले जावू शकते.
क. संघराज्यीय स्वरूपाशी निगडीत असलेल्या तरतूदींच्या दुरुस्तीसाठी भारतातील सर्व राज्यांच्या विधीमंडळांनी देखील मान्यता देणे आवश्यक असते.
ड. राष्ट्रपती घटनादुरुस्ती विधेयक संसदेच्या पुनर्विचारासाठी एकदा परत पाठवू शकतात.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements.
A. Parliament cannot amend those provisions which form the basic structure of the Constitution. This was ruled by the Supreme Court in Golak Nath case (1967).
B. An Amendment bill to the Constitution of India can be initiated by an introduction of a bill in the Lok Sabha only.
C. If an Amendment seeks to make changes in the federal character, the Amendment also requires to be ratified by the Legislature of all the States of India.
D. The President can return the Constitutional Amendment bill once for reconsideration of the Parliament.
Which of the statements given above is/are correct?

Question

खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. राज्यघटनेची मूलभूत संरचना असलेल्या तरतूदींमध्ये संसद दुरुस्ती करू शकत नाही. अशा आशयाचा निर्णय सर्वोच्च न्यायालयाने गोलखनाथ खटल्यामध्ये (1967) दिलेला आहे.
ब. भारतीय राज्यघटनेमध्ये दुरुस्तीचे विधेयक हे प्रथम केवळ लोकसभेमध्येच सादर केले जावू शकते.
क. संघराज्यीय स्वरूपाशी निगडीत असलेल्या तरतूदींच्या दुरुस्तीसाठी भारतातील सर्व राज्यांच्या विधीमंडळांनी देखील मान्यता देणे आवश्यक असते.
ड. राष्ट्रपती घटनादुरुस्ती विधेयक संसदेच्या पुनर्विचारासाठी एकदा परत पाठवू शकतात.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ?

Consider the following statements.
A. Parliament cannot amend those provisions which form the basic structure of the Constitution. This was ruled by the Supreme Court in Golak Nath case (1967).
B. An Amendment bill to the Constitution of India can be initiated by an introduction of a bill in the Lok Sabha only.
C. If an Amendment seeks to make changes in the federal character, the Amendment also requires to be ratified by the Legislature of all the States of India.
D. The President can return the Constitutional Amendment bill once for reconsideration of the Parliament.
Which of the statements given above is/are correct?

Mahasarav Team · Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय D: वरीलपैकी कोणतेही नाही.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरीलपैकी कोणतेही नाही) आहे.

**महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):**
• विधान अ अयोग्य आहे: 'मूलभूत संरचनेचा सिद्धांत' (Basic Structure Doctrine) सर्वोच्च न्यायालयाने 1973 च्या केशवानंद भारती खटल्यात मांडला, गोलकनाथ खटल्यात (1967) नाही (गोलकनाथ खटल्यात संसदेला मूलभूत हक्कांवर गदा आणता येणार नाही असा निर्णय होता).
• विधान ब अयोग्य आहे: कलम 368(2) नुसार घटनादुरुस्ती विधेयक संसदेच्या कोणत्याही सभागृहात (लोकसभा किंवा राज्यसभा) प्रथम मांडता येते, केवळ लोकसभेतच नाही.
• विधान क अयोग्य आहे: संघराज्यीय तरतुदींमध्ये दुरुस्ती करण्यासाठी भारतातील सर्व राज्यांच्या संमतीची गरज नसते, तर केवळ निम्म्या (किमान 50%) राज्यांच्या विधिमंडळांच्या साध्या बहुमताने मंजुरीची आवश्यकता असते.
• विधान ड अयोग्य आहे: 24 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 1971 अन्वये राष्ट्रपतींवर घटनादुरुस्ती विधेयकाला संमती देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे; ते हे विधेयक पुनर्विचारासाठी परत पाठवू शकत नाहीत.
• सर्व विधाने चुकीची असल्याने पर्याय 4 (वरीलपैकी कोणतेही नाही) हे योग्य उत्तर आहे.
• **महत्त्वाची टीप**: मूलभूत चौकट सिद्धांत 1973 चा आहे; घटनादुरुस्ती कोणत्याही सभागृहात मांडता येते आणि राष्ट्रपतींना मंजुरी देणे बंधनकारक असते.

Mahasarav Team · Answer

पर्याय A: फक्त अ

Mahasarav Team · Answer

पर्याय B: फक्त क

Mahasarav Team · Answer

पर्याय C: अ, ब आणि ड

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)