📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने पहा :
(a) शिक्षण हे घटनेच्या सातव्या परिशिष्टातील समवर्ती सूचीत अंतर्भूत आहे.
(b) उच्च शिक्षणात एकसमानता रहावी म्हणून केंद्र सरकार संस्थांना अनुदान देते.
(c) अभिमत विद्यापीठांना केंद्र सरकार कडून अनुदान मिळत नाही.
पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements:
(a) Education is in the concurrent list (7th Schedule of the Constitution)
(b) Centrally funded institutions are set up by union government to maintain uniformity in higher education
(c) Deemed University is not a centrally funded institution
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (b) बरोबर आहेत.
(a) and (b) are true.
✓ योग्य उत्तर
b
(b) and (c) are true
(b) and (c) are true
c
(a) and (c) are true
(a) and (c) are true
d
(a), (b) आणि (c) तिन्ही बरोबर आहेत
all three are true
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) आणि (b) बरोबर आहेत.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सातवी सूची (विधान a): 42 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 1976 द्वारे शिक्षण हा विषय 'राज्य सूची'मधून काढून 'समवर्ती सूचीत' (Concurrent List) समाविष्ट करण्यात आला. विधान (a) सत्य आहे.
• केंद्रीय अनुदानित संस्था (विधान b): उच्च शिक्षणात एकसमानता व उच्च गुणवत्ता राखण्यासाठी केंद्र सरकार केंद्रीय विद्यापीठे, IIT, IIM यांसारख्या संस्थांना निधी व अनुदान पुरवते. विधान (b) सत्य आहे.
• अभिमत विद्यापीठे (विधान c): सर्वच अभिमत विद्यापीठांना (Deemed Universities) केंद्र सरकारकडून किंवा UGC कडून अनुदान मिळत नाही असे नाही; अनेक नामांकित अभिमत विद्यापीठे शासकीय अनुदान प्राप्त करतात. त्यामुळे विधान (c) चुकीचे आहे.
• निष्कर्ष: विधाने (a) आणि (b) बरोबर आहेत, म्हणून पर्याय (1) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: 42 व्या घटनादुरुस्तीने शिक्षण समवर्ती सूचीत आले असून, उच्च शिक्षणासाठी केंद्र सरकार संस्थांना अनुदान देते.

The correct answer is Option A ((a) and (b) are true.).

Key Points:
• Seventh Schedule (Statement a): Education (including technical, medical, and university education) was transferred from the State List to the Concurrent List by the 42nd Constitutional Amendment Act, 1976. Statement (a) is true.
• Centrally Funded Institutions (Statement b): The Union Government establishes and funds central institutions (like IITs, IIMs, Central Universities) to maintain high standards and uniformity in higher education. Statement (b) is true.
• Deemed Universities Status (Statement c): Deemed-to-be-universities *can* be funded by the Central Government (e.g., centrally funded deemed universities like TIFR, or institutions receiving maintenance grants via UGC), making the absolute assertion in statement (c) false.
• Conclusion: Statements (a) and (b) are true, making option (1) correct.
• Key Takeaway: Education is in the concurrent list (moved via 42nd Amendment), and the Union funds central institutions to maintain educational standards.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔