खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 342 नुसार अँग्लो-इंडियन कोण आहेत याची व्याख्या दिलेली आहे.
(b) अँग्लो-इंडियन जमातीसाठी लोकसभा आणि राज्य विधानसभांमध्ये असलेले आरक्षण 103 व्या घटनादुरुस्ती अधिनियमाद्वारे थांबविण्यात आले आहे.
(c) अनु. जाती आणि अनु. जमातीसाठी असलेले जागांचे आरक्षण हे अनुच्छेद 334 मध्ये उल्लेख केलेला कालावधी समाप्त झाल्यावर थांबविण्यात येईल.
(d) महिलांसाठी स्थानिक स्व-शासनात असलेले जागांचे आरक्षण हे अनुच्छेद 334 मध्ये उल्लेख केलेला कालावधी समाप्त झाल्यावर थांबविण्यात येईल.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने योग्य आहे/त ?
खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 342 नुसार अँग्लो-इंडियन कोण आहेत याची व्याख्या दिलेली आहे.
(b) अँग्लो-इंडियन जमातीसाठी लोकसभा आणि राज्य विधानसभांमध्ये असलेले आरक्षण 103 व्या घटनादुरुस्ती अधिनियमाद्वारे थांबविण्यात आले आहे.
(c) अनु. जाती आणि अनु. जमातीसाठी असलेले जागांचे आरक्षण हे अनुच्छेद 334 मध्ये उल्लेख केलेला कालावधी समाप्त झाल्यावर थांबविण्यात येईल.
(d) महिलांसाठी स्थानिक स्व-शासनात असलेले जागांचे आरक्षण हे अनुच्छेद 334 मध्ये उल्लेख केलेला कालावधी समाप्त झाल्यावर थांबविण्यात येईल.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने योग्य आहे/त ?
Consider the following statements:
(a) Article-342 of the Constitution defines who is an Anglo-Indian.
(b) The 103rd Constitutional Amendment Act ceased the reservation of seats for Anglo-Indians in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies.
(c) The reservation of seats for SCs and STs shall cease to have effect on the expiration of the period specified in Article - 334.
(d) The reservation of seats for women in local self-government shall cease to have effect on the expiration of the period specified in Article - 334.
Which of the statements given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त (c)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) चुकीचे आहे: अँग्लो-इंडियन समुदायाची व्याख्या कलम 366(2) मध्ये दिली आहे (कलम 342 हे अनुसूचित जमातींशी संबंधित आहे).
• विधान (b) चुकीचे आहे: अँग्लो-इंडियन आरक्षण 104 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 2019 द्वारे समाप्त करण्यात आले (103 वी घटनादुरुस्ती EWS आरक्षणाशी संबंधित आहे).
• विधान (c) बरोबर आहे: कलम 334 मध्ये नमूद कालावधी संपल्यानंतर अनुसूचित जाती (SC) व अनुसूचित जमातींचे (ST) जागांचे आरक्षण समाप्त होईल (104 व्या घटनादुरुस्तीने ही मुदत 2030 पर्यंत वाढवली आहे).
• विधान (d) चुकीचे आहे: स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील महिलांचे आरक्षण कलम 243D व 243T अन्वये कायमस्वरूपी आहे, त्याला कलम 334 मधील मुदत लागू होत नाही.
• विचारलेल्या विधानांमध्ये फक्त (c) बरोबर असल्याने पर्याय 4 हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम 334 हे SC/ST च्या विधिमंडळ आरक्षणाची मुदत ठरवते; अँग्लो-इंडियन आरक्षण 104 व्या घटनादुरुस्तीने रद्द केले.
The correct answer is Option D (Only (c)).
Key Points:
• Statement (a) is incorrect: The Anglo-Indian community is defined under Article 366(2) of the Constitution (Article 342 deals with Scheduled Tribes).
• Statement (b) is incorrect: The nomination/reservation of seats for Anglo-Indians was ended by the 104th Constitutional Amendment Act, 2019 (the 103rd Amendment provided 10% EWS reservation).
• Statement (c) is correct: Under Article 334, reservation of seats for SCs and STs in the Lok Sabha and Legislative Assemblies operates for a specified sunset period (currently extended to 80 years, i.e., up to 2030 by the 104th Amendment), after which it ceases unless extended.
• Statement (d) is incorrect: Women's reservation in local self-government is governed by Articles 243D and 243T, which are permanent constitutional mandates and NOT governed by the sunset clause of Article 334.
• Hence, only (c) is correct (Option 4).
• Key Takeaway: Article 334 sets the sunset clause for SC/ST legislative seats; Anglo-Indian seats were discontinued by the 104th Amendment.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...
मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी
भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
मुख्य सचिवांबाबत खालील विधाने विचारात घ्या : (a) मुख्य सचिव...
जिल्हा परिषदेची जल व्यवस्थापन व स्वच्छता समिती बाबत खालीलपैक...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
