📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधानांचा विचार करा.
a. हवेच्या अंगी आकुंचन व प्रसरण पावण्याचा गुणधर्म असतो.
b. अवकाशाकडून जस-जसे भूपृष्ठाकडे खाली यावे तस-तसा दाब वाढून हवा प्रसरण पावते.

Consider the following statements.
a. Air has the property of contraction and expansion.
b. As it descends from space towards surface, the pressure increases and air expands.

पर्याय (Options):
a
a आणि b बरोबर असून b हे a चे योग्य कारण आहे
a and b are correct and b is the correct reason of a
b
a आणि b बरोबर असून b हे a चे योग्य कारण नाही
a and b are correct and b is not the correct reason of a
c
a बरोबर आहे व b चूक आहे
a is right and b is wrong
✓ योग्य उत्तर
d
b बरोबर आहे व a चूक आहे
b is right and a is wrong
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (a बरोबर आहे व b चूक आहे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• वातावरणाचे भौतिक गुणधर्म व हवेचा दाब:
• विधान a बरोबर आहे: हवा हा वायूरूप पदार्थ असल्याने तापमान व दाबानुसार हवेमध्ये आकुंचन (Contraction) आणि प्रसरण (Expansion) पावण्याचा नैसर्गिक गुणधर्म असतो.
• विधान b चुकीचे आहे: बॉइलच्या नियमानुसार (P ∝ (1)/(V)), अवकाशाकडून भूपृष्ठाकडे खाली येताना हवेचा भार व दाब वाढतो; दाब वाढल्याने हवा आकुंचन पावते (संकोचते), प्रसरण पावत नाही. (उलट हवा वर जाताना दाब कमी होऊन प्रसरण पावते).
• त्यामुळे a बरोबर आहे व b चूक आहे (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: हवेला आकुंचन व प्रसरणाचा गुणधर्म असतो; भूपृष्ठाकडे दाब वाढल्यास हवा आकुंचन पावते, प्रसरण पावत नाही (a बरोबर, b चूक).

The correct answer is Option C (a is right and b is wrong).

Key Points:
• Atmospheric Thermodynamics & Boyle's Law:
• Statement a is correct: Air is a compressible gas mixture exhibiting elasticity; it expands with heating or pressure decrease and contracts with cooling or pressure increase.
• Statement b is wrong: According to the gas laws (Boyle's Law: V ∝ (1)/(P)), when descending from upper atmosphere towards the Earth's surface, atmospheric pressure increases due to the overlying air column weight, causing the air to compress / contract (आकुंचन पावते) and warm adiabatically, NOT expand. (Air expands only when ascending into lower pressure regions).
• Therefore, a is right and b is wrong (Option 3).
• Key Takeaway: Air contracts under increasing pressure near the Earth's surface; statement a is right and statement b is wrong.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जगाचा प्राकृतिक भूगोल, वातावरण, वारे व भूरूपशास्त्र' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔