📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने विचारात घ्या.
a. सायमन कुझनेट्सच्या इनव्हरटेंड-U गृहीतकानुसार, उत्पन्नातील असमानता प्रथम वाढते आणि नंतर एक देश जसजसा विकसित होतो तसतसे कमी होते.
b. सायमन कुझनेट्स यांनी नमूद केले की 1913 ते 1948 दरम्यान यूएसए मध्ये समानतेत लक्षणीय घट झाली आहे.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने चूक आहे/आहेत ?

Consider the following statements:
a. According to Simon Kuznet's inverted-U Hypothesis, income inequality first rises and then falls as a country develop over time.
b. Simon Kuznets noted that a marked equality decline had taken place in the USA between 1913 and 1948.
Which of the statement/s given above is/are incorrect?

पर्याय (Options):
a
दोन्ही a आणि b चूक आहेत
Both a and b are incorrect
b
फक्त b चूक आहे
Only b is incorrect
✓ योग्य उत्तर
c
फक्त a चूक आहे
Only a is incorrect
d
वरीलपैकी नाही
None of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (फक्त b चूक आहे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कुझनेट्स वक्र (Kuznets Curve): कुझनेट्स वक्र हा 1950 च्या दशकात नोबेल पारितोषिक विजेते सायमन कुझनेट्स यांनी मांडलेला आर्थिक सिद्धांत आहे. तो आर्थिक वाढ आणि उत्पन्नातील असमानता यांच्यातील संबंध दर्शवतो.
• विधान (a) चे विश्लेषण: या सिद्धांतानुसार, जसजसा विकसनशील देशात औद्योगिकीकरण होते, तसतशी उत्पन्नातील असमानता सुरुवातीला वाढते (कारण कामगार शेतीतून जास्त पगार असलेल्या औद्योगिक नोकऱ्यांकडे वळतात, ज्यामुळे संपत्तीतील दरी निर्माण होते). तथापि, सरासरी उत्पन्न आणि विकासाची विशिष्ट पातळी गाठल्यानंतर, कल्याणकारी राज्य आणि करप्रणाली विकसित होते, ज्यामुळे असमानता कमी होते. यामुळे एक उलटा 'U' (Inverted-U) आकार तयार होतो. विधान 'a' पूर्णपणे योग्य आहे.
• विधान (b) चे विश्लेषण: कुझनेट्सने आपला सिद्धांत मांडण्यासाठी वापरलेला ऐतिहासिक डेटा प्रत्यक्षात विधानाच्या दाव्याच्या उलट परिस्थिती दर्शवतो. त्यांनी अमेरिका, ब्रिटन आणि जर्मनीचा अभ्यास केला. अमेरिकेसाठी, त्यांनी निरीक्षण केले की 1913 ते 1948 दरम्यान, उत्पन्नातील असमानता लक्षणीयरीत्या कमी झाली होती (म्हणजेच समानता *वाढली* होती). विधान 'b' चुकीचे सांगते की *समानता* कमी झाली, जे त्यांच्या शोधाच्या विरुद्ध आहे.
• निष्कर्ष: प्रश्नात *चुकीचे* विधान विचारले असल्याने, फक्त 'b' हे विधान चुकीचे आहे.
• महत्त्वाची टीप: कुझनेट्सचा उलटा-U सिद्धांत: विकासाच्या सुरुवातीला असमानता वाढते आणि नंतरच्या टप्प्यात कमी होते. अमेरिकेत (1913-1948) समानता वाढली होती.

The correct answer is Option B (Only b is incorrect).

Key Points:
• Kuznets Curve Overview: The Kuznets curve is an economic hypothesis formulated by Nobel Laureate Simon Kuznets in the 1950s. It visually maps the relationship between economic growth and income inequality.
• Statement (a) Analysis: The hypothesis proposes that as a developing country undergoes industrialization, income inequality first increases (as workers shift from agriculture to higher-paying industrial jobs, creating a wealth gap). However, after reaching a certain level of average income and development, welfare states and taxation mechanisms emerge, causing inequality to fall. This forms an inverted 'U' shape. Statement 'a' is perfectly correct.
• Statement (b) Analysis: The historical data Kuznets used to form his hypothesis actually showed the *opposite* of what the statement claims. He studied the USA, UK, and Germany. For the USA, he observed that between 1913 and 1948 (as it became a mature industrial economy), income inequality had significantly declined (meaning equality *increased*). Statement 'b' incorrectly states that *equality* declined (meaning inequality increased), contradicting his empirical findings.
• Conclusion: Since the question asks for the *incorrect* statement, only 'b' is incorrect.
• Key Takeaway: Kuznets Inverted-U Hypothesis: Inequality rises during early development and falls in later stages. In the USA (1913-1948), equality INCREASED (inequality declined).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔