Choose correct option. Factors affecting Indian Crop Pattern: (a) पिकांची फेररचना (b) किमती व उत्पन्न महत्तम करणे (c) शेतीचा आकार (d) जोखीम स्वीकारणारा विमा (e) आदानाची उपलब्धता (f) भूधारणा पद्धती पर्यायी उत्तरे :
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व बरोबर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• योग्य पर्याय मूल्यमापन: या प्रश्नाचे अचूक उत्तर पर्याय (4) वरील सर्व बरोबर हे आहे.
• भारतातील पीक पद्धतीवर परिणाम करणारे घटक:
• देशातील किंवा शेतातील पीक पद्धती (Cropping Pattern) ठरवण्यामागे अनेक आर्थिक, तांत्रिक आणि संस्थात्मक घटक कारणीभूत असतात:
• (a) पिकांची फेररचना: जमिनीची सुपीकता टिकवण्यासाठी पिकांची फेरपालट केली जाते. (परिणाम करतो)
• (b) किमती व उत्पन्न महत्तम करणे: शेतकरी जास्तीत जास्त नफा मिळवण्यासाठी रोख किंवा फायदेशीर पिकांची निवड करतात. (परिणाम करतो)
• (c) शेतीचा आकार: लहान शेती विरुद्ध मोठे शेतजमीन क्षेत्र पीक रचनेला प्रभावित करते. (परिणाम करतो)
• (d) जोखीम विमा: पीक विम्यामुळे शेतकऱ्यांची जोखीम पत्कण्याची क्षमता वाढून विविध पिके घेण्यास प्रोत्साहन मिळते. (परिणाम करतो)
• (e) आदानाची उपलब्धता: खते, बियाणे, सिंचन यांची उपलब्धता पीक पद्धती ठरवते. (परिणाम करतो)
• (f) भूधारणा पद्धती: जमिनीची मालकी व कुळ कायदा यावरही पिकांची निवड अवलंबून असते. (परिणाम करतो)
• परीक्षा दृष्टीकोन: कृषी अर्थव्यवस्थेतील पीक रचनेचे निर्णय अनेक घटकांवर अवलंबून असतात.
• महत्त्वाची टीप: पिकांची फेररचना, उत्पन्न, शेतीचा आकार, विमा, आदाने आणि भूधारणा पद्धती हे सर्व भारतीय पीक पद्धतीवर परिणाम करणारे घटक आहेत.
The correct answer is Option D (All the above are passed/correct).
Key Points:
• Correct Option Evaluation: The correct answer is option (4) All the above are correct.
• Factors Affecting Indian Crop Pattern:
• The cropping pattern (proportion of area under different crops at a given point in time) in India is influenced by a multitude of technical, economic, and institutional factors:
• (a) Crop rotation: Maintains soil fertility, dictating sequential crop choices. (Affects pattern)
• (b) Maximization of Price and Income: Farmers naturally opt for commercial or remunerative crops to maximize returns. (Affects pattern)
• (c) Size of farm: Small vs. large landholdings dictate subsistence vs. commercial crop choices. (Affects pattern)
• (d) Risk coverage insurance: Availability of crop insurance reduces risk aversion, encouraging diversified cropping. (Affects pattern)
• (e) Availability of Input: Access to seeds, fertilizers, and irrigation directly shapes feasible cropping options. (Affects pattern)
• (f) Land holding system: Tenancy laws and ownership structures influence long-term cropping choices. (Affects pattern)
• Exam Insight: Agricultural economics questions evaluate how economic incentives and resource constraints govern farming choices.
• Key Takeaway: Crop rotation, price maximization, farm size, insurance, inputs, and landholding systems all affect the Indian crop pattern.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये
भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...
मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)
मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...
बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)
भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
केंद्रशासन पुरस्कृत 'गुणवत्ताधारक व शुद्ध दूध उत्पादनासाठी स...
खालील विधाने विचारात घ्या. (a) राष्ट्रीय कृषी विकास योजना सन...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :