#64📅 MPSC Group B (STI) Prelims 2016 Paper(2016) +1 गुण

बँकेचा दर हे पतनियंत्रणाचे कोणते साधन आहे ?

Bank rate is instrument of which type of credit control ?

पर्याय (Options):

संख्यात्मक

Quantitative

✓ योग्य उत्तर

गुणात्मक

Qualitative

संख्यात्मक व गुणात्मक

Quantitative and qualitative

वरीलपैकी नाही

None of the above

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (संख्यात्मक) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संख्यात्मक (प्रमाणात्मक) पतनियंत्रण: अर्थव्यवस्थेतील एकूण पैशाच्या आणि पतपुरवठ्याचा आकार नियंत्रित करणारी साधने.
• प्रमुख साधने: बँक दर (Bank Rate), रेपो दर, सीआरआर (CRR), एसएलआर (SLR) आणि खुल्या बाजारातील रोखे व्यवहार (OMO).
• गुणात्मक (निवडक) साधने: गाळ्याची कर्जे (Margin Requirement), पत शिधावाटप, नैतिक समजावणी.
• आरबीआय कायदा कलम ४९: ज्या दराने आरबीआय व्यापारी बँकांना दीर्घमुदतीचे कर्ज देते किंवा हुंड्या पुनर्वटवते त्याला 'बँक दर' म्हणतात.
• उजळणी टीप:
• आरबीआयचे बँक दर हे अर्थव्यवस्थेतील एकूण पतपुरवठा नियंत्रित करणारे 'संख्यात्मक' साधन आहे.

The correct answer is Option A (Quantitative).

Key Points:
• Quantitative (General) Credit Controls: Instruments that regulate the total volume/quantity of credit in the economy.
• Examples: Bank Rate, Repo Rate, Reverse Repo Rate, Cash Reserve Ratio (CRR), Statutory Liquidity Ratio (SLR), and Open Market Operations (OMO).
• Qualitative (Selective) Controls: Margin requirements, credit rationing, moral suasion, direct action.
• Section 49 of RBI Act: Bank Rate is the standard rate at which RBI buys or rediscounts bills of exchange.
• Revision Note:
• Bank Rate is a quantitative instrument used by RBI to control overall volume of credit.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔

🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

🎯 टेस्ट सिरीज पहा (₹९९)➔📲 ॲप

←

मागील प्रश्न #63

2011 च्या जनगणनेनुसार एकूण कामगारदलामध्ये शेतमजुरांचे प्रमाण...

पुढील प्रश्न #65

जपानमध्ये प्राथमिक क्षेत्राअंतर्गत मासेमारी हा प्रमुख आर्थिक...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B (STI) Prelims 2016 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड