खालीलपैकी कोणत्या ठिकाणी दैनिक तापमान कक्षा सर्वात जास्त आढळते ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (नागपूर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• दिवसाचे कमाल (जास्तीत जास्त) तापमान आणि रात्रीचे किमान (कमीत कमी) तापमान यातील फरकाला दैनिक तापमान कक्षा म्हणतात.
• भौगोलिक तत्त्वानुसार, जे प्रदेश समुद्रापासून दूर असतात, तिथे पाण्याचा समतोल राखणारा प्रभाव नसतो. अशा प्रदेशातील हवामान 'विषम' (Continental) असते, ज्यामुळे तिथे दिवसा प्रचंड उकाडा आणि रात्री थंडी असते (तापमान कक्षा जास्त असते).
• पर्यायांचे विश्लेषण:
• अलिबाग: हे समुद्राजवळ असल्याने येथील हवामान 'सम' (Equable) असते, त्यामुळे तापमान कक्षा सर्वात कमी असते.
• आंबोली आणि सातारा: हे घाटमाथ्यावरील आणि समुद्राच्या बऱ्यापैकी जवळचे प्रदेश असल्याने तिथेही तापमान कक्षा मध्यम असते.
• नागपूर: विदर्भातील हा प्रदेश समुद्रापासून शेकडो किलोमीटर दूर राज्याच्या मध्यभागी आहे. त्यामुळे येथील हवामान अत्यंत 'विषम' आहे. तिथे दिवसा खूप ऊन आणि रात्री बऱ्यापैकी थंडी असते.
• परिणामी, नागपूर येथे दैनिक तापमान कक्षा सर्वात जास्त आढळते. पर्याय ४ योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: समुद्रापासून दूर असलेल्या (उदा. नागपूर, विदर्भ) प्रदेशांचे हवामान विषम असते, त्यामुळे तेथे 'दैनिक तापमान कक्षा' सर्वाधिक असते.
The correct answer is Option D (Nagpur).
Key Points:
• The Daily Temperature Range (Diurnal temperature variation / दैनिक तापमान कक्षा) is the difference between the maximum (daytime) and minimum (nighttime) temperatures in a single day.
• Geography dictates that areas closer to the sea (coastal regions) have a lower temperature range due to the moderating effect of water (Equable climate). Areas far inland have a higher temperature range (Extreme/Continental climate).
• Analyzing the locations:
• Alibaug: Coastal city in Konkan. Highly humid, maritime climate. Very low temperature range.
• Amboli: Hill station in Sindhudurg. High rainfall, moderate range.
• Satara: Located in western Maharashtra, closer to the Ghats. Moderate climate.
• Nagpur: Located in the Vidarbha region, far away from the sea. It experiences a continental climate (विषम हवामान) with very hot days and relatively cool nights.
• Therefore, Nagpur experiences the highest daily temperature range among the options.
• Key Takeaway: Cities far from the sea, like Nagpur (Vidarbha), experience an extreme continental climate with the highest daily temperature range.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील विशेष चळवळी, मुक्तीसंग्राम व संयुक्त महाराष्ट्र लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
महाराष्ट्रातील वृत्तपत्र चळवळ व पत्रकारिता: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
बाळशास्त्री जांभेकर (दर्पण ६ जाने १८३२, दिग्दर्शन १८४०), भाऊ महाजन (प्रभाकर शतपत्रे), ज्ञानोदय १८४२, ज्ञानप्रकाश १८४९ (प...
महाराष्ट्रातील कामगार चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
नारायण मेघाजी लोखंडे (भारतीय कामगार चळवळीचे जनक, बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन १८९०, रविवारची सुट्टी १० जून १८९०), AITUC स्था...
महाराष्ट्रातील दलित चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गोपाळबाबा वलंगकर (विटाळ विध्वंसन ग्रंथ १८८८, अनार्य दोष परिहारक मंडळी), शिवराम जानबा कांबळे (सोमवंशीय मित्र), किसन फागुज...
मराठवाडा मुक्तीसंग्राम लढा व ऑपरेशन पोलो: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
हैदराबाद संस्थान पार्श्वभूमी, निजाम मीर उस्मान अली खान, कासिम रिझवी व रजाकार अत्याचार, स्वामी रामानंद तीर्थ (हैदराबाद स्...
संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, १०६ हुतात्मे व १ मे १९६० राज्य निर्मिती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
बेळगाव साहित्य परिषद १९४६, अकोला करार १९४७, नागपूर करार १९५३, दार कमिशन व JVP समिती १९४८, फाजल अली आयोग, संयुक्त महाराष्...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खडकवासला विधानसभा मतदार संघ हा कोणत्या लोकसभा मतदार संघाचा भ...
गोपाळ हरि देशमुख हे कोणत्या टोपण नावाने प्रसिद्ध होते ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2011 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?