📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 PaperGoogle वर फॉलो करा

श्वास घेताना जमिनीच्या पृष्ठभागावरील ___ चा शरीरात प्रवेश होऊन त्याचा प्रत्यक्षरित्या फुफ्फुसावर विषारी परिणाम होतो.

___ at ground level enters the body through inhalation and causes its toxic effect directly on lungs.
पर्याय (Options):
a
ओझोन
Ozone
✓ योग्य उत्तर
b
कार्बन डायऑक्साईड
Carbon dioxide
c
नायट्रोजन
Nitrogen
d
नायट्रस ऑक्साईड
Nitrous oxide
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (ओझोन) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पृष्ठभागावरील ओझोन (O₃) आणि फुफ्फुसावरील विषारी परिणाम:
• स्थितांबरातील ओझोन सूर्याच्या अतिनील किरणांपासून संरक्षण करतो (चांगला ओझोन), परंतु जमिनीच्या पृष्ठभागावरील तपांबरातील ओझोन (Ground-level Ozone) हा एक अत्यंत घातक दुय्यम प्रदूषक मानला जातो.
• हा ओझोन वाहने आणि कारखान्यांतून निघणारे नायट्रोजन ऑक्साईड्स (NO_x) आणि VOCs यांच्यावर सूर्यप्रकाशाची रासायनिक क्रिया होऊन तयार होतो.
• आरोग्यावरील परिणाम:
• ओझोन हा तीव्र ऑक्सिडीकारक असल्याने श्वासोच्छवासाद्वारे शरीरात गेल्यावर तो थेट फुफ्फुसाच्या पेशींवर विषारी परिणाम करतो.
• यामुळे फुफ्फुसांना सूज येणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे, दमा (Asthma) आणि ब्राँकायटिसचा त्रास बळावतो.
• त्यामुळे योग्य उत्तर 'ओझोन' आहे (पर्याय १).
• महत्त्वाची टीप: जमिनीच्या पृष्ठभागावरील ओझोन हा घातक दुय्यम प्रदूषक असून तो श्वासावाटे फुफ्फुसांमध्ये थेट विषारी परिणाम करतो.

The correct answer is Option A (Ozone).

Key Points:
• Ground-Level (Tropospheric) Ozone Toxicity:
• While stratospheric ozone shields the Earth from harmful UV radiation ('Good Ozone'), ground-level ozone (O₃) is a hazardous secondary air pollutant ('Bad Ozone') formed when nitrogen oxides (NO_x) and volatile organic compounds (VOCs) react in the presence of sunlight.
• Toxic Pulmonary Mechanism:
• Ozone is a powerful, highly reactive oxidizing agent.
• When inhaled into the respiratory tract, it directly oxidizes cellular lipids and proteins in airway epithelial cells, triggering severe lung inflammation, chest pain, wheezing, reduction in lung function, and exacerbating asthma, bronchitis, and emphysema.
• Atmospheric nitrogen and carbon dioxide at ambient levels do not exhibit acute pulmonary toxicity.
• Hence, Ground-level Ozone is correct (Option 1).
• Key Takeaway: Ground-level ozone is a toxic secondary pollutant that damages lung tissue and exacerbates respiratory diseases upon inhalation.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जगाचा प्राकृतिक भूगोल, वातावरण, वारे व भूरूपशास्त्र' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔