विधान (A): राज्यघटना हा देशाचा सर्वोच्च कायदा आहे.
कारण (R) : जर घटना दुरुस्तीची प्रक्रिया ताठर असेल तरच राज्य घटनेने केलेले सत्ता विभाजन आणि राज्यघटनेचे सर्वश्रेष्ठत्व राखले जाईल.
विधान (A): राज्यघटना हा देशाचा सर्वोच्च कायदा आहे.
कारण (R) : जर घटना दुरुस्तीची प्रक्रिया ताठर असेल तरच राज्य घटनेने केलेले सत्ता विभाजन आणि राज्यघटनेचे सर्वश्रेष्ठत्व राखले जाईल.
Assertion (A): The Constitution is the supreme law of the land.
Reason (R): The division of powers established by the Constitution as well as the supremacy of the Constitution can be maintained only if the method of its amendment is rigid.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((A) आणि (R) दोन्हीही विधाने बरोबर आणि विधान (R) हे विधान (A) चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राज्यघटनेचे सर्वश्रेष्ठत्व व संघराज्य:
• विधान (A) बरोबर आहे: राज्यघटना हा देशाचा मूलभूत व सर्वोच्च कायदा (Supreme Law of the Land) आहे. सरकारची सर्व अंगे (कायदेमंडळ, कार्यमंडळ, न्यायमंडळ) घटनेतूनच अधिकार प्राप्त करतात.
• कारण (R) बरोबर आहे: संघराज्यामध्ये केंद्र आणि घटक राज्यांमध्ये सत्तेचे विभाजन असते. जर घटना दुरुस्तीची पद्धत अत्यंत लवचिक असती, तर केंद्रातील सत्ताधारी पक्ष सहजपणे राज्यांचे अधिकार कमी करून संघराज्य चौकट मोडून काढू शकला असता. त्यामुळे राज्यघटनेचे सर्वश्रेष्ठत्व आणि अधिकारांचे विभाजन टिकवण्यासाठी घटनादुरुस्ती प्रक्रिया ताठर (Rigid) असणे आवश्यक असते.
• म्हणून (A) आणि (R) दोन्ही विधाने बरोबर असून (R) हे (A) चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.
• महत्त्वाची टीप: राज्यघटनेचे सर्वश्रेष्ठत्व आणि केंद्र-राज्य सत्ता विभाजन टिकवण्यासाठी घटनादुरुस्ती पद्धतीमध्ये ताठरता असणे आवश्यक असते.
The correct answer is Option A (Both (A) and (R) are true and (R) is the correct explanation of (A)).
Key Points:
• Supremacy of the Constitution in Federal Systems:
• Assertion (A) is correct: The Constitution is the *grundnorm* or the supreme organic law of India from which all organs (legislature, executive, and judiciary) derive their powers.
• Reason (R) is correct: In constitutional jurisprudence (as noted by A.V. Dicey and K.C. Wheare), a federal system demands constitutional supremacy and division of powers between the Centre and States. If the Constitution could be amended easily by the central legislature at will (a flexible process), the Centre could unilaterally abolish the division of powers, destroying constitutional supremacy. Thus, rigidity in the amendment process regarding federal features is vital to preserve constitutional supremacy.
• Hence, (R) correctly explains (A).
• Key Takeaway: Constitutional supremacy and federal division of powers are safeguarded by a rigid amendment process.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...
महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...
भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ
भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
यादी I व यादी II यांची खाली दिलेल्या संकेतानुसार बिनचुक जोडी...
राज्याची निर्मिती, अस्तित्वात असलेल्या राज्याचे क्षेत्रफळ, स...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
