📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

विधान (A): राज्यघटनेनुसार CAG सर्वांत मंहत्त्वाचा अधिकारी आहे - डॉ. बी. आर. आंबेडकर.
कारण (R) : वित्तीय प्रशासनाबाबतीत राज्यघटना व कायदा उचलून धरणे हे त्याचे कर्तव्य आहे.
पर्यायी उत्तरे :

Assertion (A): Dr. B.R. Ambedkar mentioned CAG as the most important officer under the Constitution.
Reason (R): CAG's duty is to uphold the Constitution and laws in the field of financial administration.
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
दोन्ही विधाने योग्य आणि (R) हे (A) चे योग्य स्पष्टीकरण आहे
Both the statements are true and (R) is a correct explanation of (A)
✓ योग्य उत्तर
b
दोन्ही विधाने योग्य परंतु (R) हे (A) चे योग्य स्पष्टीकरण नाही
Both the statements are true, but (R) is not a correct explanation of (A)
c
विधान (A) योग्य परंतु (R) अयोग्य
Statement (A) is correct, but (R) is incorrect
d
दोन्ही विधाने अयोग्य
Both the statements are incorrect
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (दोन्ही विधाने योग्य आणि (R) हे (A) चे योग्य स्पष्टीकरण आहे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संविधान सभेतील चर्चा: घटना समितीमध्ये मसुदा मांडताना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी स्पष्टपणे नमूद केले होते की, *"भारतीय संविधानातील नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हा कदाचित सर्वात महत्त्वाचा अधिकारी आहे"*.
• विधानाचे कारण: लोकशाहीत जनतेच्या पैशांचे रक्षण करणे आणि संसदेच्या संमतीशिवाय एकही रुपया खर्च होऊ न देणे ही वित्तीय प्रशासनाची पायाभूत गरज आहे.
• कारण (R): वित्तीय प्रशासनाच्या क्षेत्रात राज्यघटना आणि संसदेचे कायदे यांचे रक्षण करणे आणि कार्यपालिकेचे आर्थिक उत्तरदायित्व तपासणे हे कॅगचे सर्वोच्च कर्तव्य असते.
• निष्कर्ष: दोन्ही विधाने सत्य असून कारण (R) हे विधान (A) चे योग्य आणि अचूक स्पष्टीकरण आहे (पर्याय 1).
• महत्त्वाची टीप: कॅग हा आर्थिक प्रशासनात घटना व कायद्याचे रक्षण करतो, म्हणूनच डॉ. आंबेडकरांनी कॅगला संविधानातील सर्वात महत्त्वाचा अधिकारी म्हटले.

The correct answer is Option A (Both the statements are true and (R) is a correct explanation of (A)).

Key Points:
• Constituent Assembly Debates: Dr. B.R. Ambedkar stated on the floor of the Constituent Assembly that *"The Comptroller and Auditor General is probably the most important officer in the Constitution of India"*.
• Rationale behind Assertion: Dr. Ambedkar emphasized this because financial integrity and accountability of the executive to the legislature form the cornerstone of parliamentary democracy.
• Reason (R): The paramount constitutional duty of the CAG is to uphold the Constitution of India and laws enacted by Parliament in the sphere of financial administration, ensuring no public money is spent without legislative authorization.
• Conclusion: Both (A) and (R) are true, and (R) provides the exact constitutional rationale explaining why Dr. Ambedkar elevated the CAG above other functionaries (Option 1).
• Key Takeaway: Dr. Ambedkar called the CAG the most important officer because the CAG upholds financial laws and executive accountability.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔