#84📅 MPSC Group B Mains 2020 - Paper 1 (भाषा)(2020) +1 गुण

माहितीचा अधिकार अधिनियम, 2005 च्या कलम 2(झ) अन्वये 'अभिलेख' या संज्ञेत खालीलपैकी कशाचा समावेश होतो ?
अ. कोणताही दस्तऐवज, हस्तलिखित व फाईल
ब. एखाद्या दस्तऐवजाची कोणतीही मायक्रोफिल्म आणि प्रतिरूप प्रत
क. संगणकाद्वारे किंवा कोणत्याही उपकरणाद्वारे तयार केलेले कोणतेही इतर साहित्य
पर्यायी उत्तरे :

As per the Right to Information Act, 2005, 'record' as per Section 2(i) includes which of the below ?
a. Any document, manuscript and file.
b. Any microfilm and facsimile copy of document.
c. Any material produced by a computer or any other device.
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
वरीलपैकी सर्व
All of the above
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त अ आणि ब; पण क नाही
Only a and b; but not c
c
फक्त अ आणि क; पण ब नाही
Only a and c; but not b
d
फक्त ब आणि क; पण अ नाही
Only b and c; but not a
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (वरीलपैकी सर्व) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• हा प्रश्न माहिती अधिकार अधिनियम, 2005 मधील व्याख्यांवर (कलम 2) आधारित आहे.
• पर्याय १ 'वरीलपैकी सर्व' योग्य आहे. कायद्याच्या कलम 2(i) (मराठीत 2(झ)) नुसार 'अभिलेख' (Record) या संज्ञेची अत्यंत व्यापक व्याख्या करण्यात आली आहे. यात खालील बाबींचा समावेश होतो:
• अ) कोणताही दस्तऐवज (document), हस्तलिखित (manuscript) आणि फाईल.
• ब) कोणत्याही दस्तऐवजाची मायक्रोफिल्म, मायक्रोफिश आणि फॅसिमिली प्रत (facsimile copy).
• क) संगणकाद्वारे किंवा कोणत्याही उपकरणाद्वारे तयार केलेले कोणतेही इतर साहित्य (डिजिटल डेटा).
• सर्व विधाने कायद्यातील व्याख्येशी तंतोतंत जुळतात, त्यामुळे कोणताही पर्याय वगळता येणार नाही. या व्यापक व्याख्येमुळे डिजिटल रेकॉर्ड्सही कायद्याच्या कक्षेत येतात.
• MPSC परीक्षेत RTI कायद्यातील 'माहिती' (कलम 2(f)), 'अभिलेख' (कलम 2(i)) आणि 'सार्वजनिक प्राधिकरण' (कलम 2(h)) यांच्या व्याख्या वारंवार विचारल्या जातात.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: RTI मध्ये 'अभिलेख' (Record) म्हणजे केवळ कागदपत्रे नव्हे, तर मायक्रोफिल्म आणि संगणकीय डेटा या सर्वांचा समावेश होतो.

The correct answer is Option A (All of the above).

Key Points:
• This question directly tests the definition of 'record' as provided in Section 2(i) of the Right to Information Act, 2005.
• Option 1 (All of the above) is correct. The RTI Act provides a very broad and inclusive definition of what constitutes a record. According to Section 2(i), a "record" includes:
• (a) any document, manuscript and file;
• (b) any microfilm, microfiche and facsimile copy of a document;
• (c) any reproduction of image or images embodied in such microfilm (whether enlarged or not); and
• (d) any other material produced by a computer or any other device.
• Because all statements a, b, and c perfectly match the statutory definition, none can be excluded. The inclusion of digital and micro-records ensures the law remains technologically relevant.
• Memorizing the exact definitions in Section 2 (like 'information' 2(f), 'public authority' 2(h), 'record' 2(i), and 'right to information' 2(j)) is essential for the MPSC mains exam.
• Key Takeaway: Remember: The definition of 'record' under RTI is exhaustive and includes physical files, microfilms, and all computer-generated data.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दांच्या जाती (Parts of Speech - सव्यय व अव्यय)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 11 मि. वाचन

नाम व नामांचे प्रकार: सामान्यनाम, विशेषनाम, भाववाचक नाम व धातुसाधित नामे

प्रत्यक्षात असणाऱ्या किंवा कल्पनेने जाणलेल्या वस्तूंना, प्राण्यांना, ठिकाणांना किंवा त्यांच्या गुणधर्मांना दिलेल्या नावा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 10 मि. वाचन

सर्वनाम व त्याचे ६ प्रकार (पुरुषवाचक, दर्शक, संबंधी, प्रश्नार्थक, अनिश्चित व आत्मवाचक)

नामाचा वारंवार होणारा पुनरुच्चार टाळण्यासाठी नामाच्या जागी येणाऱ्या विकारी शब्दाला 'सर्वनाम' (Pronoun) म्हणतात. मराठीत ए...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 10 मि. वाचन

विशेषण व त्याचे प्रकार: गुण, संख्या, सार्वनामिक, धातुसाधित व विधी/अधिविशेषण

नामाबद्दल विशेष माहिती सांगून नामाची व्याप्ती मर्यादित करणाऱ्या विकारी शब्दाला 'विशेषण' म्हणतात. विशेषणाचे ३ मुख्य प्रका...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

क्रियापद व त्याचे प्रकार: सकर्मक, अकर्मक, द्विकर्मक, संयुक्त, प्रयोजक, शक्य व भावकर्तुक

वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या क्रियावाचक शब्दाला 'क्रियापद' (Verb) म्हणतात. क्रियापदाच्या मूळ रूपाला 'धातू' (Root) म्हणता...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

अविकारी शब्द (अव्यये): क्रियाविशेषण, शब्दयोगी, उभयान्वयी व केवलप्रयोगी अव्यय

लिंग, वचन, पुरुष किंवा विभक्तीमुळे ज्या शब्दांच्या रूपात कोणताही बदल (विकार) होत नाही, त्यांना 'अविकारी शब्द' किंवा 'अव्...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा