📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2017 PaperGoogle वर फॉलो करा

अवकाश शास्त्राच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधाने खरे नाहीत ?
(a) अंतरीक्षयानाचा पृथ्वीभोवताली फिरण्याचा भौगोलिक समन्वित कालावधी हा 24 तासांचा असतो.
(b) पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षण शक्तिच्या कक्षेबाहेर पडण्यासाठी अंतरीक्ष यानाचा वेग 11.2 की.मी./सेकंद किंवा त्यापेक्षा जास्त असावा लागतो.
(c) मंगळग्रहावर पोहचण्यासाठी अंतरीक्ष यान हे 11.8 की. मी./सेकंद या वेगाने व पृथ्वीच्या सूर्याभोवती फिरण्याच्या दिशेने सोडावे लागते.
(d) शुक्र ग्रहावर पोहचण्यासाठी अंतरीक्ष यान हे 11.8 की. मी./सेकंद या वेगाने व पृथ्वीच्या सूर्याभोवती फिरण्याच्या विरुद्ध दिशेने सोडावे लागते.
पर्यायी उत्तरे :
(1) फक्त (a)
(2) फक्त (d)
(3) (b) आणि (c)
(4) यापैकी कोणतेही नाही

As far as space science in concerned, which of the following sentences are not true ?
(a) The geo-synchronous period of a spacecraft around the earth is 24 hrs.
(b) The velocity of a spacecraft to escape the influence of earth's gravity must be more than or equals to 11.2 km/s
(c) To reach Mars, a spacecraft must be launched at 11.8 km/s in the same direction the earth moves around the sun.
(d) To reach Venus, a spacecraft must be launched at 11.8 km/s in a direction opposite to the direction the earth moves a round the sun.
Answer options:
(1) Only (a)
(2) Only (d)
(3) (b) and (c)
(4) None

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त (d)
Only (d)
c
(b) आणि (c)
(b) and (c)
d
यापैकी नाही
None
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त (a)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अवकाश विज्ञान संकल्पना विश्लेषण:
• विधान (a) हे खरे नाही कारण भू-समकालिक कक्षेत (Geosynchronous orbit) उपग्रहाचा फिरण्याचा आवर्तन काळ पृथ्वीच्या नाक्षत्र दिवसाएवढा म्हणजे २३ तास ५६ मिनिटे ४ सेकंद असतो, अचूक २४ तास सूर्यवेळ नसते.
• विधान (b) बरोबर आहे; पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणातून बाहेर पडण्यासाठी मुक्तिवेग (Escape velocity) ११.२ किमी/सेकंद असतो.
• विधान (c) आणि (d) ग्रहांच्या कक्षीय गतीनुसार योग्य आहेत.
• प्रश्न: कोणती विधाने खरी नाहीत? फक्त विधान (a) तांत्रिकदृष्ट्या अचूक नाही.
• त्यामुळे पर्याय (1) अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: विधान (a) खरे नाही कारण नाक्षत्र कालावधी २३ तास ५६ मिनिटे असतो, अचूक २४ तास नाही.

The correct answer is Option A (Only (a)).

Key Points:
• Space Science Principles Analysis:
• Statement (a) is not true (false) because a geostationary/geosynchronous orbital period is equal to the Earth's sidereal rotation period, which is approximately 23 hours 56 minutes 4 seconds (or 23.93 hours), not precisely 24 solar hours.
• Statement (b) is correct; Earth's escape velocity is 11.2 km/s.
• Statement (c) and (d) reflect orbital mechanics principles for interplanetary missions (Mars and Venus trajectories).
• Question Inquiry: Which sentences are not true? Since statement (a) is technically false (sidereal vs solar day nuance often tested in physics/space exams), only (a) is not true.
• Therefore, option (1) is the correct answer.
• Key Takeaway: Statement (a) is not true because the sidereal rotation period is 23h 56m, not exactly 24 hours.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics)

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics) या घटकामध्ये मापनाच्या पद्धती (Systems of...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion)

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion) या घटकामध्ये गतीची मूलभूत संकल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy)

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy) या घटकामध्ये कार्य (Work), क...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites)

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites) या घटकामध्ये नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

प्रमुख वैज्ञानिक उपकरणे, शोधक व त्यांचे मापन उपयोग (Scientific Instruments & Measurements)

स्पर्धा परीक्षेसाठी सर्वाधिक विचारली जाणारी वैज्ञानिक उपकरणे: बॅरोमीटर, हायग्रोमीटर, लॅक्टोमीटर, सिस्मोग्राफ, ECG, EEG,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔