#51📅 MPSC Group B Prelims 2020 Paper(2020) +1 गुण

मोसले प्रमाणे, आवर्त सारणीतील मूलद्रव्यांची रचना ______ च्या आधारे आहे.

According to Moseley, the basis for the periodic arrangement of elements is ______.
पर्याय (Options):
a
अणूचे वजन
Atomic weight
b
अणूचे वस्तुमान
Atomic mass
c
अणूचा क्रमांक
Atomic number
✓ योग्य उत्तर
d
अणूचे आकारमान
Atomic volume
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अणूचा क्रमांक) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आधुनिक आवर्त नियम (हेन्री मोसले, १९१३): क्ष-किरण (X-ray) वर्णपंक्तीच्या प्रयोगावरून मोसले यांनी सिद्ध केले की मूलद्रव्यांचा मूलभूत गुणधर्म अणूवस्तूमान नसून अणुक्रमांक (Z) हा आहे.
• नियमाचे विधान: मूलद्रव्यांचे भौतिक व रासायनिक गुणधर्म हे त्यांच्या अणुक्रमांकाचे आवर्ती फल असतात.
• मेंडेलीव्ह वि मोसले: मेंडेलीव्हने अणूच्या वस्तुमानावर (Atomic mass) आवर्तसारणी रचली होती, तर मोसलेने अणुक्रमांकावर (Atomic number) आधारित आधुनिक आवर्तसारणी तयार करून समस्थानिकांच्या जागांचा प्रश्न सोडवला.
• अचूक पर्याय: पर्याय ३ (अणूचा क्रमांक).
• उजळणी टीप:
• हेन्री मोसले यांनी आधुनिक आवर्तसारणीतील मूलद्रव्यांची मांडणी 'अणुक्रमांकावर' आधारित केली.

The correct answer is Option C (Atomic number).

Key Points:
• Modern Periodic Law (Henry Moseley, 1913): Proved through X-ray spectrum experiments (v = a(Z - b)²) that atomic number (Z) is the fundamental property of an element, rather than atomic mass (A).
• Periodic Statement: Physical and chemical properties of elements are a periodic function of their atomic numbers.
• Mendeleev vs Moseley: Mendeleev organized elements by increasing atomic mass/weight, whereas Moseley arranged them by increasing atomic number (Z), successfully resolving anomalies like isotope placement and cobalt-nickel inversion.
• Correct Answer: Option 3 (Atomic number).
• Revision Note:
• Henry Moseley arranged elements in the modern periodic table based on Atomic Number (Z).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जीवशास्त्र: प्राणी सृष्टीचे वर्गीकरण, असमपृष्ठरज्जू-समपृष्ठरज्जू व जनुकशास्त्र (Zoology & Genetics)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

प्राणिशास्त्र: असमपृष्ठरज्जू प्राणी संघ (Non-Chordata Phyla - Porifera, Arthropoda, Mollusca etc.)

प्राणिशास्त्र: असमपृष्ठरज्जू प्राणी संघ (Non-Chordata Phyla - Porifera, Arthropoda, Mollusca etc.) या घटकामध्ये असमपृष्ठ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

प्राणिशास्त्र: समपृष्ठरज्जू प्राणी वर्ग (Chordata - मत्स्य, उभयचर, सरीसृप, पक्षी व सस्तन प्राणी)

प्राणिशास्त्र: समपृष्ठरज्जू प्राणी वर्ग (Chordata - मत्स्य, उभयचर, सरीसृप, पक्षी व सस्तन प्राणी) या घटकामध्ये समपृष्ठरज्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

जनुकशास्त्र, डीएनए, आरएनए, मेंडेलचे अनुवंशिकता नियम व उत्क्रांती (Genetics, DNA, RNA & Evolution)

जनुकशास्त्र, डीएनए, आरएनए, मेंडेलचे अनुवंशिकता नियम व उत्क्रांती (Genetics, DNA, RNA & Evolution) या घटकामध्ये डीएनए व आ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

आधुनिक जैवतंत्रज्ञान, जनुक अभियांत्रिकी, रीकॉम्बिनंट डीएनए, क्लोनिंग व स्टेम सेल्स (Biotechnology & Genetics Basics)

रीकॉम्बिनंट डीएनए, PCR, CRISPR-Cas9 तंत्रज्ञान, बीटी कापूस, गोल्डन राइस, डॉली मेंढी क्लोनिंग, स्टेम सेल्स व जनुक थेरपी.

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2020 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔