भारतीय जनगणनेनुसार खालीलपैकी कोणती वस्ती नागरी वस्ती म्हणून ओळखली जाते?
अ. महानगरपालिका/नगरपालिका असणे.
ब. ५००० पेक्षा जास्त लोकसंख्या आहे.
क. ५०% लोक बिगर शेती व्यवसाय करणारे.
ड. लोकसंख्येची घनता दर चौ.कि.मी. ला ४०० पेक्षा जास्त.

According to Indian census, which of the following settlements are known as urban settlements?
a. There is a Municipal Corporation/Municipality.
b. Population is more than 5000.
c. 50% of the people are engaged in non-agricultural occupations.
d. The population density is more than 400 per square km.

पर्याय (Options):
a
अ, ब आणि क
a, b and c
b
ब, क आणि ड
b, c and d
c
अ, ब आणि ड
a, b and d
✓ योग्य उत्तर
d
वरील सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय C (अ, ब आणि ड / a, b and d) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (भारतीय जनगणनेचे नागरी वस्तीचे निकष):
भारतीय जनगणनेनुसार नागरी वस्तीचे (Urban Settlement / Town) दोन मुख्य प्रकार मानले जातात:
१. वैधानिक शहरे (Statutory Towns): ज्या ठिकाणी महानगरपालिका, नगरपालिका, कटक मंडळ (Cantonment Board) किंवा अधिसूचित नगर क्षेत्र समिती आहे अशी सर्व ठिकाणे -> (विधान अ बरोबर).
२. जनगणना शहरे (Census Towns) - यासाठी खालील तीन अटी एकाच वेळी पूर्ण व्हाव्या लागतात:
- किमान लोकसंख्या ५,००० किंवा त्याहून अधिक असणे -> (विधान ब बरोबर).
- लोकसंख्येची घनता दर चौ.कि.मी.ला किमान ४०० व्यक्ती असणे -> (विधान ड बरोबर).
- किमान ७५% (75%) पुरुष कार्यशील लोकसंख्या बिगर-कृषी व्यवसायात गुंतलेली असावी. (विधानात ५०% दिले आहे, त्यामुळे विधान क चुकीचे ठरते!).

म्हणून अ, ब आणि ड ही विधाने बरोबर आहेत (पर्याय C).

The correct answer is Option C (a, b and d).

Detailed Step-by-Step Census Criteria Analysis:
The Census of India defines an urban area based on two categories:
1. Statutory Towns: All places with a municipality, municipal corporation, cantonment board, or notified town area committee (Statement a is correct).
2. Census Towns: Any other settlement satisfying three concurrent quantitative criteria:
- Minimum population of 5,000 (Statement b is correct);
- Population density of at least 400 persons per sq. km (Statement d is correct);
- At least 75% of the male main working population engaged in non-agricultural pursuits (Statement c cites 50%, which is incorrect).

Therefore, only statements a, b, and d are valid criteria.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जनगणना २०११: महाराष्ट्र व भारत तुलनात्मक सांख्यिकी व विश्लेषण' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔