अचूक विधाने ओळखा.
a. उपसर्ग हे स्वतंत्रपणे येत नाहीत.
b. शब्दांच्या पूर्वी उपसर्ग लागून जे शब्द तयार होतात त्यांना प्रत्ययघटित शब्द म्हणतात.
c. शब्दाच्या किंवा धातूच्या पुढे एक किंवा अधिक अक्षरे लावून जे शब्द तयार होतात अशा अक्षरांना प्रत्यय असे म्हणतात.
d. प्रत्यय लागून बनलेल्या शब्दांना उपसर्ग घटित शब्द म्हणतात.
अचूक विधाने ओळखा.
a. उपसर्ग हे स्वतंत्रपणे येत नाहीत.
b. शब्दांच्या पूर्वी उपसर्ग लागून जे शब्द तयार होतात त्यांना प्रत्ययघटित शब्द म्हणतात.
c. शब्दाच्या किंवा धातूच्या पुढे एक किंवा अधिक अक्षरे लावून जे शब्द तयार होतात अशा अक्षरांना प्रत्यय असे म्हणतात.
d. प्रत्यय लागून बनलेल्या शब्दांना उपसर्ग घटित शब्द म्हणतात.
अचूक विधाने ओळखा.
a. उपसर्ग हे स्वतंत्रपणे येत नाहीत.
b. शब्दांच्या पूर्वी उपसर्ग लागून जे शब्द तयार होतात त्यांना प्रत्ययघटित शब्द म्हणतात.
c. शब्दाच्या किंवा धातूच्या पुढे एक किंवा अधिक अक्षरे लावून जे शब्द तयार होतात अशा अक्षरांना प्रत्यय असे म्हणतात.
d. प्रत्यय लागून बनलेल्या शब्दांना उपसर्ग घटित शब्द म्हणतात.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त a व c बरोबर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• शब्दसिद्धी - उपसर्ग व प्रत्यय यांच्या व्याख्या व संकल्पना.
• विधान a: उपसर्गांना स्वतःचा स्वतंत्र असा वापर नसतो, ते शब्दांपूर्वी जोडले जातात. (बरोबर)
• विधान b: शब्दांच्या पूर्वी उपसर्ग लागून बनणाऱ्या शब्दांना 'उपसर्गघटित' शब्द म्हणतात, 'प्रत्ययघटित' नाही. (चूक)
• विधान c: शब्दांच्या किंवा धातूच्या शेवटी/पुढे लागणाऱ्या अक्षरांना 'प्रत्यय' म्हणतात. (बरोबर)
• विधान d: प्रत्यय लागून बनणाऱ्या शब्दांना 'प्रत्ययघटित' म्हणतात. (चूक)
• महत्त्वाची टीप: उपसर्ग शब्दाच्या आधी लागतात व स्वतंत्र नसतात; प्रत्यय हे शब्दाच्या किंवा धातूच्या शेवटी जोडले जातात.
The correct answer is Option A (फक्त a व c बरोबर).
Key Points:
• Definitions and rules of Prefixes (उपसर्ग) and Suffixes (प्रत्यय) in Marathi Word Formation.
• Statement a: Prefixes are bound morphemes that cannot stand alone as independent words; they only attach to the beginning of roots. (Correct)
• Statement b: Words formed by attaching prefixes before words are called 'उपसर्गघटित शब्द', not 'प्रत्ययघटित'. (Incorrect)
• Statement c: Morphemes attached to the end/after a root or stem to create words are called suffixes (प्रत्यय). (Correct)
• Statement d: Words formed by adding suffixes are called 'प्रत्ययघटित शब्द', not 'उपसर्गघटित'. (Incorrect)
• Therefore, only statements a and c are correct.
• Key Takeaway: Prefixes (उपसर्ग) attach before words and cannot stand alone; suffixes (प्रत्यय) attach at the end of roots.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द (तत्सम, तद्भव, देशी, परभाषीय) व साधित शब्द (उपसर्ग, प्रत्यय, अभ्यस्त)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सिद्ध शब्द: तत्सम, तद्भव, देशी आणि परभाषीय शब्द (पोर्तुगीज, अरबी, फारसी, कानडी)
भाषेमध्ये शब्द कसा बनतो याला 'शब्दसिद्धी' म्हणतात. मूळच्या शब्दाला 'सिद्ध शब्द' म्हणतात. सिद्ध शब्दांचे ४ मुख्य प्रकार प...
साधित शब्द: उपसर्गघटित, प्रत्ययघटित, सामासिक आणि अभ्यस्त शब्द
मूळ सिद्ध शब्दाला उपसर्ग किंवा प्रत्यय लागून तयार होणाऱ्या शब्दांना 'साधित शब्द' म्हणतात. साधित शब्दांचे प्रकार: १. उपसर...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
पुढीलपैकी पूर्णाभ्यस्त शब्द कोणता ?
पुढीलपैकी कोणत्या गटातील शब्द तद्भव आहेत ? a. कान, चाक, आग b...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.