कोणत्याही संघ राज्य क्षेत्राचे क्षेत्र वाढविण्याबाबतचे विधेयक संसदेच्या कोणत्याही सभागृहात मांडता येते जर त्यास ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (राष्ट्रपतींनी शिफारस केलेली असली व संबंधित संघ राज्य क्षेत्राच्या अभिप्रायाशिवाय) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम ३ अंतर्गत घटनात्मक प्रक्रिया:
• राष्ट्रपतींची पूर्वशिफारस: संविधानाच्या कलम ३ च्या परंतुकातील तरतुदीनुसार कोणत्याही घटकराज्याचे किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचे क्षेत्र, सीमा वा नाव बदलणारे विधेयक केवळ राष्ट्रपतींच्या पूर्वशिफारशीनेच संसदेत मांडता येते.
• घटकराज्य विरुद्ध केंद्रशासित प्रदेश: विधेयकाचा परिणाम एखाद्या घटकावर होत असल्यास ते संबंधित *घटकराज्याच्या* विधिमंडळाकडे मतासाठी पाठवणे बंधनकारक असते.
• केंद्रशासित प्रदेशाबाबत अपवाद: १८ व्या घटनादुरुस्ती (१९६६) द्वारे स्पष्ट करण्यात आले की, परंतुकातील 'राज्य' (State) या संज्ञेत केंद्रशासित प्रदेशाचा (Union Territory) समावेश होत नाही; त्यामुळे केंद्रशासित प्रदेशाकडे त्याचे मत मागवण्यासाठी विधेयक पाठवण्याची आवश्यकता नसते.
• म्हणून हे विधेयक राष्ट्रपतींच्या शिफारशीने परंतु केंद्रशासित प्रदेशाच्या अभिप्रायाशिवाय मांडता येते.
• महत्त्वाची टीप: कलम ३ नुसार केंद्रशासित प्रदेशाचे क्षेत्र वाढवण्याचे विधेयक राष्ट्रपतींच्या पूर्वशिफारशीने मांडले जाते, मात्र त्यासाठी केंद्रशासित प्रदेशाच्या अभिप्रायाची गरज नसते.
The correct answer is Option B (on the recommendation of the President without referring it to the concerned Union Territory.).
Key Points:
• Constitutional Procedure under Article 3:
• Prior Recommendation: Under the proviso to Article 3, no Bill altering boundaries, name, or area of any State or Union Territory can be introduced in Parliament except on the prior recommendation of the President.
• Reference to State vs. Union Territory: The proviso mandates that if the proposal affects the area, boundaries, or name of any *State*, the President must refer it to the Legislature of that State for expressing its views within a specified period.
• Exception for Union Territories: Explanation I and II added by the 18th Constitutional Amendment Act (1966) clarify that while 'State' in clauses (a) to (e) includes a Union Territory, in the *proviso*, 'State' does not include a Union Territory.
• Conclusion: Thus, the President is not required to refer the bill to the Legislature of a Union Territory for its opinion before introducing it.
• Key Takeaway: Under Article 3, altering a Union Territory's area requires the President's prior recommendation, but does not require reference to the UT legislature.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...
महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...
भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ
भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
अंधांसाठी टेक्स्ट-टू-ब्रेल आणि स्पीच यांना एकत्र करून तयार क...
खालीलपैकी शासनाची कोणती सर्विस मोबाईल वर टाकल्यास शासनाच्या...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
