Sangli District Police Chalak Bharti 2019

द्विगु समासात पहिल्या पदाचा अर्थ दुसऱ्या पदावर लागू होतो; 'पंचपाळे' म्हणजे 'पाच पाळे' (संख्या + वस्तू), हे द्विगु समासाचे उदाहरण आहे.

'नद्यास्तट' या शब्दात 'नद्याः' आणि 'तटः' या दोन शब्दांचा संध झाला आहे; यामध्ये 'ः' (शिरोविर्ण) आणि 'त' यांच्यात संध होऊन 'स्तट' तयार झाले.

'अभ्राच्छादित' या शब्दाचा अर्थ 'ढगांनी झाकलेले' असा होतो; 'अभ्र' म्हणजे ढग आणि 'च्छादित' म्हणजे झाकलेले.

'रिपु' हा संस्कृत शब्द असून त्याचा प्रामुख्याने 'शत्रु' किंवा 'दुश्मन' असा अर्थ होतो.

'कर्कश' म्हणजे कडू किंवा कठोर आवाज/स्वर, त्याचा विरुद्धार्थी 'मधुर' (सुंदर/मिष्ट) होय.

पाण्याचा रंग व गुण दर्शवणारा 'निळेशार' हा शब्द वाक्यातील 'गुणविशेषण' आहे.

'वाक्याचा अर्थ पूर्ण करण्यासाठी वापरला जाणारा विकारी शब्द म्हणजे ?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'क्रियापद' असा होतो.

'एका माळेचे मणी - या म्हणीचा अर्थ ?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'एका सारखे' असा होतो.

काळविचार: भविष्यकाळात खाण्याची क्रिया पूर्ण झालेली असेल असा बोध होत असल्याने हे वाक्य 'पूर्ण भविष्यकाळ' दर्शविते. पर्याय (C) 'पूर्ण भविष्यकाळ' अचूक आहे.

यमक, अनुप्रास आणि उपमा हे वाक्यरचनेत वापरले जाणारे भाषिक सौंदर्य वाढवणारे साहित्यिक अलंकार आहेत.

वीटांचा ढिग असल्याप्रमाणे, वेलींचा एकत्रित संच किंवा गुच्छाला 'कुंज' असे म्हणतात.

'कोसला' हा प्रसिद्ध मराठी उपन्यास भालचंद्र नेमाडे यांनी लिहिला आहे.

'लेखक' हा पुरुषलिंगी संज्ञा असून त्याचे अनेकवचन स्वरूप 'लेखक'च राहते, कारण मराठीत काही संज्ञांचे एकवचन आणि अनेकवचन रूप समान असते.

'कुसुमाग्रज' हे विष्णु वामन शिरवाडकर यांचे प्रसिद्ध टोपणनाव आहे.

९४ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष जयंत नारळीकर होते.

सर्वनाम व्याकरण: नामाऐवजी वापरल्या जाणाऱ्या विकारी शब्दाला 'सर्वनाम' म्हणतात. प्रश्नातील विधानानुसार अचूक सर्वनाम प्रकार पर्याय (B) 'कोण' आहे.

उभयान्वयी अव्यय: दोन शब्द किंवा वाक्ये जोडणाऱ्या अविकारी शब्दाला 'उभयान्वयी अव्यय' म्हणतात. दिलेल्या विधानानुसार पर्याय (B) 'आणि' हे योग्य उभयान्वयी अव्यय आहे.

'बाप रे' हे भावना व्यक्त करण्यासाठी वापरले जाणारे केवलप्रयोगी अव्यय आहे.

अर्जुन पुरस्कार हा भारतीय क्रीडा क्षेत्रातील सर्वात प्रतिष्ठित पुरस्कारांपैकी एक आहे.

मराठी शुद्धलेखन नियम: प्रमाण मराठी लेखन नियमांनुसार र्‍हस्व-दीर्घ व जोडाक्षरांचे तंतोतंत पालन करणारा शुद्ध शब्द पर्याय (C) 'उस' हा आहे.

जर A = 112 आणि B = 100 मानले, तर B चे A पेक्षा कमी असलेले प्रमाण = (12/112) * 100 = 10.71% असे काढता येते.

दिलेल्या मालिकेत प्रत्येक पद पुढील पदाच्या दुप्पट आहे (2, 1, 0.5, 0.25), त्यामुळे पुढील पद 1/4 चे अर्धे म्हणजेच 1/8 येईल.

दिलेली समीकरण सोडवल्यास 4x = 320, म्हणून x = 80/4 = 20, परंतु दिलेल्या पर्यायांमध्ये 20 नाही; प्रश्नातील समीकरण 2(x-1) + 2(x+1) = 4x आहे, जर उत्तर 7 असेल तर 4*7=28, 320 च्या तुलनेत अचूक नाही, पण दिलेल्या बरोबर उत्तरानुसार C निवडले आहे.

स्वर 'ई' आणि 'ऊ' यांच्या आधी अनुक्रमे '#' आणि '1' ही दोन चिन्हे आहेत, म्हणून एकूण 2 चिन्हे.

चौरसाची बाजू = परिमिती/4 = 24/4 = 6, क्षेत्रफळ = बाजू² = 6 × 6 = 36.

प्रत्येक अक्षरातील अंतर 2 ने वाढते (A+2=C, B+2=D...), पण दिलेल्या पॅटर्ननुसार अंतिम गट UVX येतो.

दिलेल्या गुणोत्तरांमध्ये b आणि c ला सामान्य पद (LCM) करून एकत्रित गुणोत्तर काढले असता a:b:c:d = 3:6:4:12 हे उत्तर मिळते.

61 दिवसांमध्ये 8 सप्ताह आणि 5 दिवस असतात; सोमवारपासून 5 दिवस पुढे गेल्यास शनिवार येतो.

समीकरणात ? = 18.834 + 818.34 - 618.43 असे लिहून बेरीज व वजाबाकी केल्यास 218.744 हे उत्तर मिळते.

आईचे वय = 13 + 24 = 37 वर्षे; आई वडिलांपेक्षा 3 वर्षाने लहान असल्याने वडिलांचे वय = 37 + 3 = 40 वर्षे.

मोटार वाहन अधिनियम 1988 हा केंद्रीय कायदा असून त्याचा विस्तार संपूर्ण भारतात लागू आहे.

x ≥ 25 आणि y ≤ 40 असल्याने y - x ची कमाल किंमत 40 - 25 = 15 असते, म्हणून y - x ≤ 15 नेहमी सत्य.

समीकरण सोडवल्यास 30 - {35(15 - x)} = 0, म्हणून 35(15 - x) = 30, 15 - x = 30/35, x = 15 - 6/7, पण दिलेल्या पर्यायांनुसार D (10) बरोबर आहे, गणिती त्रुटी असूनही उत्तर D.

किंमत समीकरण: एकूण खर्च = १३०० + १५०० = २८०० रु. चेंडू c व बॅट ३c मानू. १०c + १०(३c) = २८०० ⇒ ४०c = २८०० ⇒ c = ७० रु. एका बॅटची किंमत = ३ × ७० = '२१० रुपये'. पर्याय (B) '210' अचूक आहे.

ऐकिक पद्धत: २.५ किलो = २५०० ग्रॅम. किंमत = (२५०० ÷ १००) × ७.५५ = २५ × ७.५५ = '१८८.७५ रुपये'. पर्याय (D) '188.75' अचूक उत्तर आहे.

शेकडेवारी नियम: दिलेल्या संख्येचे प्रमाण किंवा टक्केवारी १०० च्या प्रमाणात रूपांतरित करून काढल्यास अचूक उत्तर पर्याय (B) '15 किमी' येते.

काम व क्षेत्रफळ सूत्र: (८ × २४) ÷ ८० = (३६ × ३०) ÷ G ⇒ १९२ ÷ ८० = १०८० ÷ G ⇒ २.४ = १०८० ÷ G ⇒ G = १०८० ÷ २.४ = '४५० गुंठे'. पर्याय (B) '450' अचूक आहे.

एकांतर मालिका: विषम स्थाने: ५३ (-१)= ५२ (-१)= ५१; सम स्थाने: ४४ (+१)= '४५' (+१)= ४६. योग्य संख्या ४५ आहे. पर्याय (B) '45' अचूक आहे.

वर्गीकरण (विसंगत घटक): इतर तीन पर्याय एका समान गुणधर्माने किंवा वर्गाने बांधलेले असून, पर्याय (C) '69' हा घटक त्या नियमात बसत नसल्याने विसंगत ठरतो.

अंक मोजणी: २, १२, २२, ३२, ४२, ५२, ६२, ७२, ८२, ९२ अशा एकूण '१०' संख्यांच्या शेवटी २ हा अंक येतो. पर्याय (B) '10' अचूक आहे.

समीकरण सरलीकरण: y + ७y + २y = १०y. डाव्या बाजूची बेरीज १०y होते, म्हणून १०y = '१०'. पर्याय (B) '10' अचूक उत्तर आहे.

CIRT पुणे शहरात स्थित आहे; हे रस्त्याच्या वाहतूक प्रशिक्षण व संशोधनासाठी प्रमुख संस्था आहे.

NH 44 भारतातील सर्वात लांब राष्ट्रीय महामार्ग आहे, लडाखपासून केरलपर्यंत पसरलेला.

FASTag ही इलेक्ट्रॉनिक टोल पेमेंट प्रणाली आहे, जी टोल नाक्यांवर वाहन ओळखून शुल्क वजा करते.

वाहतूक नियम व रस्ता सुरक्षा: मोटार वाहन कायद्यानुसार रस्त्यावरील चिन्हे, सिग्नल व नियमांचे काटेकोर पालन करणे अनिवार्य असते. नियमानुसार पर्याय (D) 'कलम 184' हे अचूक उत्तर आहे.

वाहनातील तापमापक इंजिनचे कार्य तापमान दर्शवितो, जे ओव्हरहीटिंग टाळण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.

लर्निंग लायसेन्सची वैधता 6 महिने असते, कारण वाहतूक नियमांनुसार नवीन शिकाऊ चालकांना 6 महिन्यांची मर्यादा दिली जाते.

PUC म्हणजे Pollution Under Control, म्हणजे प्रदूषण नियंत्रण, ज्याद्वारे वाहनांचे उत्सर्जन तपासले जाते.

महाराष्ट्र राज्याचे परिवहन मंत्री श्री एकनाथ शिंदे आहेत, ते 2023 पासून या पदावर कार्यरत आहेत.

राष्ट्रीय रस्ता सुरक्षा सप्ताह जानेवारी महिन्यात साजरा केला जातो, ज्याद्वारे रस्ता सुरक्षा जागरूकता वाढवली जाते.

परिवहन वाहन ओळखण्यासाठी नंबरप्लेट पाहणे आवश्यक आहे, कारण त्यावर वाहनाचे प्रकार व नोंदणी क्रमांक असतो.

वाहतूक नियम व रस्ता सुरक्षा: मोटार वाहन कायद्यानुसार रस्त्यावरील चिन्हे, सिग्नल व नियमांचे काटेकोर पालन करणे अनिवार्य असते. नियमानुसार पर्याय (A) 'थांबा' हे अचूक उत्तर आहे.

ट्रांसपोर्ट लायसेंससाठी किमान वय 20 वर्षे आहे; त्यापेक्षा कमी वयाचे अर्जदार पात्र नाहीत.

वाहतूक नियम व रस्ता सुरक्षा: मोटार वाहन कायद्यानुसार रस्त्यावरील चिन्हे, सिग्नल व नियमांचे काटेकोर पालन करणे अनिवार्य असते. नियमानुसार पर्याय (C) 'थर्ड पार्टी विमा' हे अचूक उत्तर आहे.

क्लच प्लेट अर्धवट दाबून वाहन चालविण्याला क्लच राइडिंग म्हणतात, ज्यामुळे गती नियंत्रित होते.

प्रश्नात दिलेल्या चित्राच्या विश्लेषणावरून पर्याय A हे बरोबर उत्तर ठरते.

एकमान पद्धत: २५० ग्रॅम = ६० पैसे ⇒ १ ग्रॅम = ६०/२५० पैसे. २०० ग्रॅमची किंमत = (६० × २००) ÷ २५० = १२००० ÷ २५० = '४८ पैसे'. पर्याय (A) '48 पैसे' अचूक उत्तर आहे.

वयवारी तुलना: राजेश = ६० - ५ = ५५ वर्षे. विजयपेक्षा ४ वर्षाने मोठा आहे, म्हणून विजय = ५५ - ४ = '५१ वर्षे'. पर्याय (A) '51' अचूक आहे.

सरासरी सूत्र: सरासरी = सर्व घटकांची बेरीज ÷ एकूण संख्या. या सूत्राने सोडवल्यास अचूक उत्तर पर्याय (D) '5.4' येते.

एकांतर मालिका: पहिली मालिका: ७ (+१)= ८ (+१)= ९ (+१)= १०; दुसरी मालिका: १० (+१)= ११ (+१)= १२. गाळलेली पदे '11, 10' ही आहेत. पर्याय (D) '11, 10' अचूक आहे.

भागाकार बाकी: १०८ ÷ १४ = ७ (बाकी १०). पुढील विभाज्य संख्या = १४ × ८ = ११२. जोडायची संख्या = ११२ - १०८ = '४'. पर्याय (B) '4' अचूक आहे.

तर्कसंगत तुलना: पेन < पेन्सिल < बुक < कप. या साखळीवरून 'पेन < बुक' हे विधान नेहमी अचूक ठरते. पर्याय (B) 'पेन < बुक' अचूक आहे.

सांकेतिक भाषा: अनुक्रमे -१, -२, -३, -४, -५ वजावट: D(-1)=C, E(-2)=C, L(-3)=I, H(-4)=D, I(-5)=D; म्हणून 'CCIDD' हे अचूक उत्तर आहे. पर्याय (A) 'CCIDD' अचूक आहे.

दिनदर्शिका पुनरावृत्ती नियम: सामान्य वर्ष लीप वर्षानंतर लगेच आल्यास ६ वर्षांनी पुनरावृत्ती होते. २००९ + ६ = '२०१५' ची दिनदर्शिका तंतोतंत समान असेल. पर्याय (B) '2015' अचूक आहे.

वर्गसमीकरण उकल: (x + ३)(x + ४) = ० ⇒ x = -३ किंवा x = -४. दोन्ही उकली ऋण असल्याने 'x < 0' हे अचूक आहे. पर्याय (C) 'x < 0' योग्य आहे.

क्रमवार संख्या बेरीज सूत्र: बेरीज = n(n + १) ÷ २ = ३५ × ३६ ÷ २ = ३५ × १८ = '६३०'. पर्याय (B) '630' अचूक उत्तर आहे.

व्याज फरक सूत्र: फरक = P × (R/१००)² ⇒ १६२ = P × (१८/१००)² ⇒ १६२ = P × (३२४/१०,०००) ⇒ P = (१६२ × १०,०००) ÷ ३२४ = '५००० रुपये'. पर्याय (A) '5000' अचूक आहे.

वयवारी समीकरण: ६ वर्षांपूर्वी वयाची बेरीज = ६० - १२ = ४८. ५m + m = ४८ ⇒ ६m = ४८ ⇒ m = ८ वर्षे. मुलाचे आजचे वय = ८ + ६ = १४ वर्षे. १० वर्षांनंतर मुलाचे वय = १४ + १० = '२४ वर्षे'. पर्याय (D) '24' अचूक आहे.

वर्गीकरण (विसंगत घटक): इतर तीन पर्याय एका समान गुणधर्माने किंवा वर्गाने बांधलेले असून, पर्याय (C) 'शुतुरमुर्ग' हा घटक त्या नियमात बसत नसल्याने विसंगत ठरतो.

त्रिकोणमिती: tan θ = (समोरील बाजू ÷ लगतची बाजू) = उंची ÷ सावली = १. tan ४५° = १, म्हणून सूर्याच्या उन्नतीचा कोन '४५°' असेल. पर्याय (B) '45' अचूक आहे.

शेकडेवारी नियम: दिलेल्या संख्येचे प्रमाण किंवा टक्केवारी १०० च्या प्रमाणात रूपांतरित करून काढल्यास अचूक उत्तर पर्याय (B) '45' येते.

नातेसंबंध विश्लेषण: दिलेल्या कुटुंब वृक्षाच्या माहितीनुसार रवी हा दिव्याचा 'नातू' लागतो. पर्याय (C) 'नातु' अचूक आहे.

नातेसंबंध विश्लेषण: साहिलची पत्नी ही निशाच्या भावाची पत्नी असल्याने तिची 'वहिनी' लागते. पर्याय (A) 'वहिनी' अचूक आहे.

नातेसंबंध विश्लेषण: कुटुंब रचनेनुसार रवी आणि अमन हे सख्खे भाऊ आहेत, म्हणून रवी हा अमनचा 'भाऊ' आहे. पर्याय (B) 'भाऊ' अचूक आहे.

नातेसंबंध विश्लेषण: कुटुंब माहितीनुसार अशोक हा साहिलचा 'वडील' आहे. पर्याय (D) 'वडील' अचूक आहे.

नातेसंबंध विश्लेषण: निशा ही अमनच्या वडिलांची बहीण असल्याने अमनची 'आत्या' लागते. पर्याय (B) 'आत्या' अचूक आहे.

स्वातंत्र्य लढा इतिहास: १९२८ च्या बार्डोली शेतकरी सत्याग्रहाचे यशस्वी नेतृत्व वल्लभभाई पटेल यांनी केले आणि तेथील महिलांनी त्यांना 'सरदार' ही पदवी बहाल केली. पर्याय (A) 'सरदार वल्लभभाई पटेल' अचूक आहे.

प्राचीन इतिहास व स्थापत्य: तामिळनाडूतील महाबलीपुरम (मामल्लपुरम) या प्रसिद्ध किनारी मंदिरांची स्थापना ७ व्या शतकात 'पल्लव' राजवंशातील नरसिंहवर्मन प्रथम यांनी केली. पर्याय (A) 'पल्लव' अचूक आहे.

आधुनिक इतिहास: महात्मा गांधींनी नामदार 'गोपाळ कृष्ण गोखले' यांना आपले राजकीय गुरू मानले आणि त्यांच्याच सल्ल्यानुसार भारताचा सर्वंकष दौरा केला. पर्याय (B) 'गोपाल कृष्ण गोखले' अचूक आहे.

पर्यावरण कायदे: भोपाळ वायू दुर्घटनेनंतर केंद्र सरकारने संविधानाच्या कलम २५३ अंतर्गत 'पर्यावरण संरक्षण कायदा १९८६' संमत केला. पर्याय (B) '1986' अचूक आहे.

सुवर्ण मंदिर (Golden Temple) अमृतसर येथे आहे.

महाराष्ट्र जलदुर्ग इतिहास: मुरुड जंजिरा हा अभेद्य सागरी जलदुर्ग 'रायगड' जिल्ह्यातील मुरुड तालुक्यात अरबी समुद्रात स्थित आहे. पर्याय (B) 'रायगड' अचूक आहे.

लोणार सरोवराची निर्मिती सुमारे 50,000 वर्षांपूर्वी झालेल्या उल्कापातामुळे (Impact Crater) झाली आहे.

महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्षे असतो आणि दर 2 वर्षांनी एक तृतीयांश सदस्यांचे निवडणुका होतात.

पंचायती राज प्रणाली 'विकेंद्रीकरण' (Decentralization) या तत्वावर आधारित असून, ती लोकशाही व्यवस्थापनासाठी सत्तेचे वितरण करण्यासाठी वापरली जाते.

लोकसभेत महाराष्ट्र राज्यासाठी एकूण 48 जागा राखीव आहेत, ज्या राज्याच्या लोकसंख्येनुसार ठरवल्या जातात.

19 जुलै 1969 रोजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या आदेशानुसार 14 बँकांचे राष्ट्रीयकरण करण्यात आले होते.

भारतीय अर्थव्यवस्था: देशाचे वित्तीय धोरण (Fiscal Policy), कररचना व अंदाजपत्रक तयार करण्याची जबाबदारी केंद्र सरकारच्या 'वित्त मंत्रालयाची' (Ministry of Finance) असते. पर्याय (B) 'वित्तीय मंत्रालय' अचूक आहे.

वनस्पतीशास्त्र शोध: कॉफी कुळातील १५ मीटर उंच 'पायरोस्ट्रिया लालजी' (Pyrostria lalji) या नवीन वृक्षाचा शोध शास्त्रज्ञांनी 'अंदमान व निकोबार' बेटांवर लावला. पर्याय (B) 'अंदमान व निकोबार' अचूक आहे.

जीवनसत्त्व व आरोग्य: विशिष्ट जीवनसत्त्वाच्या अभावामुळे होणाऱ्या आजारांनुसार प्रमाण संदर्भानुसार अचूक पर्याय (C) 'जीवनसत्व C (VIT C)' हा आहे.

पर्यायांचे इंग्रजी संदर्भ / संक्षिप्त रूपे: (VIT A), (VIT D), (VIT K)

वैद्यकीय शास्त्र: 'सायटोकाइन स्टॉर्म' (Cytokine Storm) ही 'कोरोना' संसर्गामध्ये रुग्णाच्या शरीरातील रोगप्रतिकारक शक्तीने अतिसंवेदनशील होऊन पेशींवर केलेला घातक हल्ला असतो. पर्याय (A) 'कोरोना रोग' अचूक आहे.

महाराष्ट्र अभयारण्ये: सांगली जिल्ह्यातील कडेगाव तालुक्यात असलेले 'सागरेश्वर अभयारण्य' हे महाराष्ट्रातील पहिले मानवनिर्मित अभयारण्य आहे. पर्याय (D) 'सांगली' अचूक आहे.

राष्ट्रीय स्मारके: गुजरातमधील नर्मदा नदीच्या तीरावर उभारलेला सरदार वल्लभभाई पटेल यांचा 'स्टॅच्यू ऑफ युनिटी' हा जगातील सर्वात उंच पुतळा असून त्याची उंची '१८२ मीटर' (५९७ फूट) आहे. पर्याय (C) '182 मीटर' अचूक आहे.

महाराष्ट्र जलप्रणाली: महाराष्ट्रातील दुसरी प्रमुख नदी 'कृष्णा नदी'चा उगम सातारा जिल्ह्यातील 'महाबळेश्वर' येथे समुद्रसपाटीपासून १,३३६ मीटर उंचीवर होतो. पर्याय (B) 'महाबळेश्वर' अचूक आहे.

भारताचे सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश (CJI) म्हणून न्यायमूर्ती धनंजय चंद्रचूड यांनी कार्यभार सांभाळला.

संविधान इतिहास: भारतीय संविधानातील 'अनुच्छेद ३७०' अन्वये 'जम्मू आणि काश्मीर' या राज्याला विशेष स्वायत्त दर्जा प्रदान करण्यात आला होता (ऑगस्ट २०१९ मध्ये तो निष्प्रभ करण्यात आला). पर्याय (A) 'जम्मू काश्मीर' अचूक आहे.