Pune City Police Bharti 2019

वाक्प्रचार अर्थ: 'जिभेला हाड नसणे' याचा अर्थ परिणामाचा किंवा योग्य-अयोग्यतेचा विचार न करता 'वाट्टेल ते बोलणे' असा होतो. पर्याय (A) 'वाट्टेल ते बोलणे.' अचूक आहे.

कंस सोडवणे (BODMAS): १२ + [२५ - {२५ - (२५ - १२)}] = १२ + [२५ - {२५ - १३}] = १२ + [२५ - १२] = १२ + १३ = '२५'. पर्याय (B) '25' अचूक उत्तर आहे.

'3 / 4 मध्ये किती मिळवावेत म्हणजे बेरीज 4 / 3 येईल.' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ '7 / 12' असा होतो.

राष्ट्रीय सन्मान: 'भारतरत्न' हा भारत सरकारचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार असून त्याची सुरुवात २ जानेवारी १९५४ रोजी झाली. पर्याय (A) 'भारतरत्न' अचूक आहे.

गणिती पदावली गणना: दिलेल्या पदावलीनुसार 30 × 5 = 150. म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (B) '154' आहे.

म्हणीचा अर्थ: 'लोका सांगे ब्रह्मज्ञान, स्वतः मात्र कोरडे पाषाण' - दुसऱ्याला मोठा उपदेश करणे पण स्वतः मात्र अजिबात आचरणात न आणणे. पर्याय (B) 'पाषाण' अचूक आहे.

शेकडेवारी नियम: दिलेल्या संख्येचे प्रमाण किंवा टक्केवारी १०० च्या प्रमाणात रूपांतरित करून काढल्यास अचूक उत्तर पर्याय (D) '22 महिने' येते.

२४ मिनिटे = १४४० सेकंद; १४४०:७२ = २०:१, म्हणून गुणोत्तर २०:१.

3 तासात 105 किमी 1 तासात किमी = 35 किमी 5 तासात 35 5 = 175 किमी

५ किमी/तास = १.३८९ मी/सेकंद; १५ मिनिटे = ९०० सेकंद; अंतर = १.३८९×९०० ≈ १२५० मी.

४ ने भाग जाणारे सर्व अंक ४८, १०४, १४४ आहेत; १५८ हे ४ ने भाग जात नाही, म्हणून गटाबाहेरील.

हे वाक्य भावनात्मक उद्गार व्यक्त करते, त्यामुळे ते उदगासार्थी वाक्य आहे.

मामा आणि काका हे एकच नाते; त्यामुळे राम गोविंदाच्या मामाचा पुतण्या आहे.

पेट्यांची संख्या तर्क: १ मोठी पेटी + ६ मध्यम पेट्या + (६ × ३ = १८ लहान पेट्या) = १ + ६ + १८ = '२५' पेट्या. पर्याय (B) '25' अचूक आहे.

वयवारी समीकरण: तिघांचे आजचे वय = ४० + (३ × ५) = ५५ वर्षे. आणखी ५ वर्षांनंतर तिघांचे वय = ५५ + (३ × ५) = '७०' वर्षे होईल. पर्याय (B) '70' अचूक आहे.

अलंकार विचार: कोणत्याही गोष्टीचे प्रत्यक्षापेक्षा अत्यंत फुगवून, अशक्यप्राय वर्णन केलेले असते तेव्हा 'अतिशयोक्ती अलंकार' होतो. पर्याय (B) 'अतिशयोक्ती' अचूक आहे.

वयवारी फरक तर्क: मुलगा १० वर्षांचा असताना आई ३५ ची होती, म्हणजे मुलाच्या जन्मावेळी आईचे वय = ३५ - १० = २५ वर्षे होते. वडिलांचे वय जन्मावेळी ३० होते. पती-पत्नीतील वयाचा फरक = ३० - २५ = '५' वर्षे. पर्याय (B) '5' अचूक आहे.

संख्या मालिका संबंध: फरक दुप्पट होत जातो: २८ (+७)= ३५ (+१४)= '४९' (+२८)= ७७. किंवा ७ चे मूळ गुणक: ७×४=२८, ७×५=३५, ७×७=४९, ७×११=७७. योग्य पद ४९ आहे. पर्याय (D) '49' अचूक आहे.

'संस्कृत मधून जसेच्या तसे (मुळ रूपात बदल न होता) मराठीत आलेल्या शब्दांना काय म्हणतात?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'तत्सम शब्द' असा होतो.

समूहदर्शक संबंध: किल्ल्यांचा जसा 'जुडगा' (किंवा जुडी) असतो, त्याचप्रमाणे फुलांचा 'गुच्छ' असतो. पर्याय (C) 'फूल : गुच्छ' अचूक उत्तर आहे.

काम व व्यस्त-समप्रमाण: दिवस समान (८) असल्याने जमीन आणि बैलांचे प्रमाण समप्रमाणात असते: २० एकरासाठी १० बैल, तर १०० एकरासाठी = (१०० × १०) ÷ २० = '५०' बैल लागतील. पर्याय (C) '50' अचूक आहे.

शेकडेवारी नियम: दिलेल्या संख्येचे प्रमाण किंवा टक्केवारी १०० च्या प्रमाणात रूपांतरित करून काढल्यास अचूक उत्तर पर्याय (B) '500' येते.

शेकडेवारी नियम: दिलेल्या संख्येचे प्रमाण किंवा टक्केवारी १०० च्या प्रमाणात रूपांतरित करून काढल्यास अचूक उत्तर पर्याय (B) '07' येते.

शेकडेवारी नियम: दिलेल्या संख्येचे प्रमाण किंवा टक्केवारी १०० च्या प्रमाणात रूपांतरित करून काढल्यास अचूक उत्तर पर्याय (B) '920' येते.

चढ-उतार तर्क: एका उडीतील निव्वळ चढाई = ३ - १ = २ फूट. ५ उड्यांनंतर एकूण अंतर = ५ × २ = '१०' फूट. पर्याय (C) '10' अचूक आहे.

'दूटांगी' म्हणजे दोन टांगा किंवा दोन पाय असणारा प्राणी/मनुष्य.

संख्या समीकरण: मोठी संख्या = (१४६ + १८) ÷ २ = १६४ ÷ २ = ८२; लहान संख्या = (१४६ - १८) ÷ २ = १२८ ÷ २ = ६४. त्या संख्या '८२, ६४' आहेत. पर्याय (A) '82, 64' अचूक आहे.

अंक मोजणी: एकक स्थानी ४: ४, १४, २४, ३४, ४४ (५ वेळा). दशक स्थानी ४: ४० ते ४९ (१० वेळा). एकूण = ५ + १० = '१५' वेळा. पर्याय (C) '15' अचूक आहे.

महाराष्ट्र पोलीस प्रशासन पदानुक्रम: राज्य पोलीस दलाचे सर्वोच्च प्रमुख 'पोलीस महासंचालक' (DGP) हे असतात. म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (C) प्रभात कुमार आहे.

इतिहास: पुण्यातील आगाखान पॅलेस येथे 'भारत छोडो' आंदोलनादरम्यान बंदिवासात असताना राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्या धर्मपत्नी 'कस्तुरबा गांधी' व महादेवभाई देसाई यांचे निधन झाले, त्यांची समाधी येथे आहे. पर्याय (B) 'कस्तुरबा गांधी' अचूक आहे.

'IRDAI ही संस्था कुठल्या क्षेत्राशी संबंधीत नियामक म्हणून काम करते' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'विमा' असा होतो.

पोलीस प्रशासन: पोलीस दलात 'K-9' (Canine चा उच्चार K-nine) ही श्वान पथकाशी (Dog Squad - गुन्हे शोध व अमली पदार्थ शोधक कुत्रे) संबंधित विशेष शाखा आहे. पर्याय (C) 'श्वान' अचूक आहे.

करप्रणाली: GST (Goods and Services Tax) हा १ जुलै २०१७ पासून संपूर्ण भारतात लागू झालेला 'वस्तू व सेवा कर' (अप्रत्यक्ष कर) आहे. पर्याय (C) 'वस्तु व सेवा' अचूक आहे.

संरक्षण संशोधन: अर्जुन एमके-१ (Arjun MK-1) हा मुख्य लढाऊ रणगाडा भारताच्या 'DRDO' (संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था) च्या चेन्नई येथील CVRDE प्रयोगशाळेने विकसित केला आहे. पर्याय (B) 'DRDO' अचूक आहे.

जीवशास्त्र व सूक्ष्मजीव: कोरोना हा SARS-CoV-2 नावाचा एक 'विषाणू' (Virus) आहे, जो श्वसनसंस्थेवर परिणाम करतो. पर्याय (C) 'विषाणु' अचूक आहे.

लसीकरण: 'कोव्हॅक्सिन' (Covaxin) ही संपूर्ण भारतीय बनावटीची कोविड लस हैद्राबादच्या 'भारत बायोटेक'ने ICMR व NIV च्या संयुक्त सहकार्याने विकसित केली. पर्याय (B) 'भारत बायोटेक' अचूक आहे.

कृषी इतिहास: १९६० च्या दशकात सुधारित बियाणे, रासायनिक खते व सिंचनाद्वारे भारतात घडवून आणलेली हरित क्रांती ही 'अन्न-धान्य उत्पादन' (विशेषतः गहू व भात) वाढवण्याशी संबंधित आहे. पर्याय (D) 'अन्न-धान्य उत्पादन' अचूक आहे.

साहित्य व पर्यावरण: मारुती चितमपल्ली हे महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध अरण्यऋषी, वन्यजीव शास्त्रज्ञ, लेखक व 'निसर्ग अभ्यासक' आहेत. पर्याय (B) 'निसर्ग अभ्यासक' अचूक आहे.

आंतरराष्ट्रीय राजकारण: कमला हॅरिस या अमेरिकेच्या ४९ व्या उपराष्ट्रपती असून त्या अमेरिकेच्या इतिहासातील 'पहिल्या' महिला उपराष्ट्रपती (तसेच पहिल्या कृष्णवर्णीय व आशियाई वंशाच्या उपराष्ट्रपती) आहेत. पर्याय (A) 'पहित्या' अचूक आहे.

बाळासाहेब ठाकरे गोरेवाडा आंतरराष्ट्रीय प्राणी संग्रहालय नागपूर येथे आहे.

इलॉन मस्क हे टेस्ला, स्पेस एक्स आणि स्टारलिनकचे मालक आहेत, परंतु अॅमेझॉनचे मालक जेफ बेझोस आहेत.

नोवाक जोकोविच यांनी २०२१ मध्ये डॅनियल मेडव्हेदेव यांच्या हाती यु.एस. ओपन स्पर्धेचा अंतिम फेरीत पराभव स्वीकारला.

महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध कवी म्हाईंभट्ट यांनी 'लिळाचरित्र' या ग्रंथाचे रचयन केले आहे.

'ठराविक क्रमाने आलेल्या अक्षरांच्या समुहाला काही अर्थ प्राप्त होत असेल तर त्यास काय म्हणतात?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'शब्द' असा होतो.

'उच्चार करण्यासाठी जास्तवेळ लागतो किंवा ज्यांचा उच्चार लांबट होतो, त्यास कोणता स्वर म्हणतात?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'दिर्घ' असा होतो.

'अनुक्रम' या शब्दात 'नु' आणि 'क्र' हे दोन्ही जोडाक्षर आहेत, तर इतर पर्यायांमध्ये अचूक वर्तनी नाही.

वरील शब्दांमध्ये ' रुजू ' हा शुद्ध शब्द आहे .

'खळखळाट' हा शब्द पाण्याच्या वाहण्याचा किंवा बुडबुडे येण्याचा आवाज दर्शवतो.

'कोल्हा काकडीला राजी' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'लहान माणसे. लहान गोष्टींना भाळतात.' असा होतो.

WAZIRX ही भारतातील प्रमुख क्रिप्टोकरन्सी एक्सचेंज आहे, तर BSE, NSE आणि MCX हे पारंपरिक शेअर आणि कमोडिटी एक्सचेंज आहेत.

साडी, फ्रॉक आणि स्कर्ट हे सर्व वेशभूषेचे प्रकार आहेत, तर पगड़ी हे डोकेभरणाचे साहित्य आहे.

दिलेल्या संकेतात प्रत्येक अक्षर पुढील अक्षरात रूपांतरित होते (B→A, O→N, L→U, T→E), त्यामुळे OTMD हे PUNE असे लिहितात.

'आहार' आणि 'भोजन' हे एकमेकांचे समानार्थी शब्द आहेत, विरुद्धार्थी नाहीत.

संख्यामाला विश्लेषण: मालिकेतील लगतच्या पदांमध्ये प्रत्येकी +1 चा समान फरक आहे (4 + 1 = 5). म्हणून प्रश्नचिन्हाच्या जागी पर्याय (D) 'HDFC' अचूक उत्तर आहे.

'राम राधाचा परिचय करून देताना आपल्या मित्राला म्हणाला हिचा पिता माझ्या वडिलांचा एकुलता मुलगा आहे. तर राधाचे रामाशी नाते कोणते?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'मुलगी' असा होतो.

दिलेली मालिका (n-1)×2 + 2 या सूत्राने तयार होते; ५०-१=४९, ४९×२=९८, ९८+२=१०० हे पुढील पद आहे.

सामान्य वेग 175 नाणी/मिनीट आहे, तर आजचा वेग 103.57 नाणी/मिनीट आहे; म्हणून आज त्याने नाणी हळू मोजली.

सरासरी सूत्र: सरासरी = सर्व घटकांची बेरीज ÷ एकूण संख्या. या सूत्राने सोडवल्यास अचूक उत्तर पर्याय (B) '50' येते.

उत्तर: प्लूटो. प्लूटोला २००६ मध्ये आंतरराष्ट्रीय खगोलशास्त्रीय संघाने (IAU) ग्रहाच्या व्याख्येतून वगळले आणि त्याला 'बटू ग्रह' म्हणून वर्गीकृत केले.

वर्षा हा नक्षत्राचा नव्हे तर राशीचा (सूर्याची स्थिती) नाव आहे, उरलेली तिन्ही नक्षत्रे आहेत.

'1 किलोग्रॅम म्हणजे किती मिलीग्रॅम?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ '1000000' असा होतो.

45 पाने लिहायला लागणारा वेळ = 45/20 = 2.25 तास, म्हणजेच 2 तास 15 मिनिटे.

एकूण मुले = डावीकडील क्रमांक + उजवीकडील क्रमांक - 1 = 25 + 25 - 1 = 49.

'लिंग, वचन, विभक्ती मुळे बदल होणाऱ्या शब्दाला कोणता शब्द म्हणतात?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'विकारी' असा होतो.

रेल्वे व अंतर सूत्र: अंतर = वेग × वेळ. गाडीने प्लॅटफॉर्म किंवा पूल ओलांडताना कापावयाचे एकूण अंतर = आगगाडीची लांबी + पुलाची/प्लॅटफॉर्मची लांबी. या सूत्रानुसार अचूक उत्तर पर्याय (C) 'A आणि B समान गती' येते.

प्राचीन काळात मान्यताप्राप्त असून आधुनिक काळातही टिकून असलेल्या भाषेला अभिजात भाषा म्हणतात.

प्रवाहाचा वेग = (धारातील वेग - विरुद्ध दिशेतील वेग) / 2 = (15 - 10) / 2 = 2.5 किमी/तास.

तामिळ ही द्रविडीय भाषाकुळातील भाषा आहे, तर मराठी, हिंदी आणि गुजराती इंडो-आर्यन कुळात मोडतात.

भूमितीमध्य = √(6 × 24) = √144 = 12.

मराठी भाषेची प्रचलित लिपी देवनागरी आहे.

पंचज्ञानेंद्रिये म्हणजे डोळे, कान, नाक, जीभ आणि त्वचा; दात हे ज्ञानेंद्रिय नसून कर्मेंद्रिय/अंग आहे.

दिशाज्ञान व पायथागोरस सिद्धांत: दिशेनुसार प्रवास व वळणे दर्शवून काटकोन त्रिकोणात कर्ण² = पाया² + उंची² या सूत्राचा वापर केल्यास मूळ ठिकाणापासूनचे अचूक अंतर/दिशा पर्याय (B) पश्चिम येते.

54 या संख्येत कोणत्याही संख्येचा वर्ग + तीच संख्या नाही म्हणून विसंगत आहे .

'अमूलाग्र' या शब्दाचा अर्थ 'मुळापासून थेट शेंड्यापर्यंत' (संपूर्णपणे) असा होतो.

युद्ध, शत्रू आणि 'जिंकू किंवा मरू' या शब्दांतून प्रेरणा, साहस आणि शौर्य व्यक्त होते, ज्यामुळे वीर रस निर्माण होतो.

'आमचे राम काका म्हणजे काय ?, अगदी नवकोट नारायणच! या वाक्यातील नवकोट नारायण या शब्दाचा अर्थ काय?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'खूप श्रीमंत' असा होतो.

दिलेल्या शृंखलेत प्रत्येक टप्प्यावर शेवटचा अक्षर काढून टाकले जाते (अ, र, ग, न, द), त्यामुळे 'मदन' मधून 'द' काढल्यास 'दन' उरते.

'10 सेंमी म्हणजे किती किलोमीटर?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ '0.0001' असा होतो.

समीकरणामध्ये 5x=6y=3z=9m असल्याने, समान गुणाकारासाठी लहान गुणक असलेल्या चलाला मोठी किंमत मिळते; येथे z चा गुणक 3 सर्वात कमी आहे, म्हणून z ची किंमत सर्वाधिक आहे.

दोघांचीही कामगिरी 1/6 आहे, एकत्रित कामगिरी 1/6 + 1/6 = 2/6 = 1/3 होते, त्यामुळे काम पूर्ण करण्यास 3 दिवस लागतील.

टोकियो हे जपानचे राजधानी असून जपान हा आशिया खंडातील देश आहे, त्यामुळे ऑलिम्पिक स्पर्धा आशिया खंडात पार पडल्या.

महाराष्ट्र विधानसभेची एकूण सदस्यसंख्या 288 आहे, ज्यामध्ये 4 जागा अनुसूचित जमातींसाठी राखीव आहेत.

महाराष्ट्र शासनात सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य मंत्रीपदाची जबाबदारी मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी स्वतःकडे ठेवली आहे.

रामनाथ कोविंद हे 2017 मध्ये निवडून आले आणि ते भारताचे 14वे राष्ट्रपती होते.

पुष्करसिंह धामी हे 2021 मध्ये उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतले आणि नवनियुक्त मुख्यमंत्री आहेत.

निती आयोगाचा सध्याचा अध्यक्ष नरेंद्र मोदी आहेत, कारण २०१५ पासून तोच या पदावर कार्यरत आहे.

मनुकुमार श्रीवास्तव हे महाराष्ट्र राज्याचे सध्याचे मुख्य सचिव म्हणून कार्यरत आहेत.

वैज्ञानिक शोध: स्वीडिश शास्त्रज्ञ अल्फ्रेड नोबेल यांनी १८६७ मध्ये नायट्रोग्लिसरीनवर आधारित 'डायनामाइट' (Dynamite) या स्फोटकाचा शोध लावला. पर्याय (B) 'डायनामाईट' अचूक आहे.

मुंबई इंडीयन्स या संघाचा सध्याचा कर्णधार रोहित शर्मा हे आहेत.

रेल्वे व अंतर सूत्र: अंतर = वेग × वेळ. गाडीने प्लॅटफॉर्म किंवा पूल ओलांडताना कापावयाचे एकूण अंतर = आगगाडीची लांबी + पुलाची/प्लॅटफॉर्मची लांबी. या सूत्रानुसार अचूक उत्तर पर्याय (B) 'जपान' येते.

नफा-तोटा सूत्र: नफा = विक्री किंमत - खरेदी किंमत. शेकडा नफा = (नफा ÷ खरेदी किंमत) × १००. या सूत्रानुसार अचूक उत्तर पर्याय (D) '25' मिळते.

वाक्यात 'गोड' हा शब्द आंब्याची चव व गुण दर्शवत असल्याने 'गुणविशेषण' आहे.

धावा समीकरण: सचिनच्या धावा S मानू. धोनी = S - ९ आणि सेहवाग = (S - ९) + १२ = S + ३. तिघांची बेरीज: S + (S + ३) + (S - ९) = २२८ ⇒ ३S - ६ = २२८ ⇒ ३S = २३४ ⇒ S = '७८'. सचिनने ७८ धावा केल्या. पर्याय (D) '78' अचूक उत्तर आहे.

सामासिक शब्दांचे लिंग: सामासिक शब्दाचे लिंग हे नेहमी शेवटच्या पदाच्या लिंगावरून ठरते. 'पोळी' हे स्त्रीलिंगी (ती पोळी) असल्याने 'पुरणपोळी' हा शब्द 'स्त्रीलिंग' ठरतो. पर्याय (B) 'स्त्रीलिंग' अचूक आहे.

भाडे अंतर गणना: अंतर = एकूण भाडे ÷ प्रति किमी दर = ११५ ÷ ५ = '२३' कि.मी. प्रवास केला. पर्याय (A) '23' अचूक आहे.

शब्दयोगी अव्यय: नामाला जोडून येणाऱ्या व वाक्यातील शब्दांचा परस्पर संबंध दर्शवणाऱ्या अव्ययास 'शब्दयोगी अव्यय' म्हणतात. म्हणून पर्याय (D) 'तुलनावाचक' बरोबर उत्तर आहे.

मसावि (HCF) काढणे: ६० = १२ × ५, ७२ = १२ × ६, ९६ = १२ × ८. तिन्ही संख्यांना भाग जाणारी सर्वात मोठी संख्या '१२' आहे, म्हणून मसावि १२. पर्याय (C) '12' अचूक आहे.

कर्त्याची व कर्माची क्रियापदाशी जी जुळणी, ठेवण किंवा रचना असते, तिलाच व्याकरणात 'प्रयोग' असे म्हणतात. प्रयोगाचे तीन प्रकार पडतात 1)कर्तरी प्रयोग - क्रियापदाची रचना कृर्त्याच्या लिंग,वचन व पुरुषानुसार असेल तर तो कर्तरी प्रयोग असतो. 2)कर्मणी प्रयोग - क्रियापदाची रचना कर्माच्या लिंग, वचन व पुरुषानुसार असेल तर कर्मणी प्रयोग असतो. 3)भावे प्रयोग-क्रियापदाची रचना वरील दोघांनुसार नसून,ती तृतीय पुरुषी नपुंसकलिंगी एकवचनी तटस्थ असेल तर तो भावे प्रयोग असतो..

वर्ग संख्या मालिका संबंध: ३² = ९, ५² = २५ (मूळ/विषम संख्या २ च्या फरकाने) :: ७² = ४९, पुढील संख्या ९² = '८१'. पर्याय (C) '81' अचूक आहे.

खांब अंतर तर्क: २० खांबांमध्ये एकूण २० - १ = १९ अंतरे (Gaps) असतात. पहिल्या व विसाव्या खांबातील अंतर = १९ × २ = '३८ मीटर'. पर्याय (D) '38 मीटर' अचूक आहे.