Mumbai Railway Police Bharti 2019

1 ते 50 पर्यंत सम संख्या 2, 4, ..., 50 आहेत; बेरीज = 25/2 * (2 + 50) = 650.

M विषम असल्याने M-1 सम आहे; त्यापूर्वीची आठवी सम संख्या म्हणजे M-1 - 14 = M-15.

वैज्ञानिक मापन व उपकरणे: भौतिक राशींचे मापन करण्यासाठी प्रमाणभूत वैज्ञानिक उपकरणांनुसार पर्याय (D) '215' हे अचूक साधन/एकक आहे.

19 चे रोमन लिपीमध्ये 10 (X) आणि 9 (IX) यांची बेरीज म्हणजे XIX.

103 x 97 = (100+3)(100-3) = 10000 - 9 = 9991.

दोन डझन म्हणजे 24 आंबे; 24 पेटींमध्ये एकूण आंबे = 24 x 24 = 576.

7 ठिकाणी कापल्यास 8 तुकडे मिळतात; प्रत्येक तुकडा = 40 / 8 = 5 मिटर.

गणिती पदावली गणना: दिलेल्या पदावलीनुसार 999999 ÷ 99 = 10101. म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (D) '10,101' आहे.

शेकडेवारी नियम: दिलेल्या संख्येचे प्रमाण किंवा टक्केवारी १०० च्या प्रमाणात रूपांतरित करून काढल्यास अचूक उत्तर पर्याय (C) '21%' येते.

एकूण झाड्यांमधून आंबा आणि नारळाची झाडे वजा केल्यास 1275 - 850 - 75 = 350 फणसाची झाडे उरतात.

गुणाकार नियम: कोणत्याही संख्येला शून्याने गुणल्यास गुणाकार नेहमी शून्य (०) येतो. म्हणून १८ × ० × १५ ÷ ५ = ०. पर्याय (A) '0 (शून्य)' अचूक उत्तर आहे.

किंमत प्रमाण गणना: ५ टेबलांचे मूल्य = २० खुर्च्या ⇒ १ टेबल = ४ खुर्च्या. एका टेबलाची किंमत रु. ११००, म्हणून १ खुर्चीची किंमत = ११०० ÷ ४ = २७५ रुपये. पर्याय (A) '275' अचूक आहे.

वेग 90 कि.मी./तास असल्याने 4 तासात 90×4=360 कि.मी. अंतर जाईल.

3 ने भाग जाण्यासाठी अंकांची बेरीज 3 ने विभाज्य असावी; 3432 ची बेरीज 12 आहे.

0° ते 90° दरम्यानचे कोन लघुकोन म्हणतात.

1 मीटर = 10⁶ मायक्रोमीटर.

0.0169 चे वर्गमूळ 0.13 आहे.

19/6 = 3.16, 22/7 = 3.14, 40/13 = 3.07, 28/9 = 3.11 ∴ सर्वात मोठा अपूर्णांक = 19/6

85 चा वर्ग 85×85 = 7225.

68 चा वर्ग (68 × 68) 4624 येतो, म्हणून 4624 चे वर्गमूळ 68 आहे.

जपानाची राष्ट्रीय चलन येन (Yen) आहे, तर भारताची चलन रुपया आहे.

11 9 = 99 + 1 = 13 7 = 91 + 7 = 17 5 = 85 + 15 = 19 5 = 95 + 6 =

दिलेल्या मालेत 4(1), 5(2), 6(3), 7(4), 9(5), 4(6), 3(7), 1(8) असे गणल्यास 1 हा अंक 8 व्या स्थानावर आहे.

मालेतील प्रत्येक संख्या पुढील संख्येचा वर्ग आहे (2²=4, 4²=16), म्हणून 16 चा वर्ग 256 येतो.

3, 5 आणि 7 या तिन्ही संख्या फक्त 1 आणि स्वतःने विभाज्य असल्याने मुळ संख्या आहेत, तर 9 हे 3 ने विभाज्य आहे.

गौरीच्या वडीलांची एकुलटी एक मुलगी म्हणजे गौरीच, त्यामुळे गौरीची मुलगी म्हणजे गौरीची भाची आहे.

स्पर्धा सामने सूत्र: n संघांत प्रत्येकी १ सामना झाल्यास एकूण सामने = n(n-1)/2 = 8 × 7 ÷ 2 = 28. म्हणून पर्याय (B) '28' अचूक उत्तर आहे.

रांगेतील स्थान तर्क: रांगेत दोन्ही बाजूंनी ११ वा क्रमांक असल्यास, एकूण व्यक्ती = (११ + ११) - १ = २२ - १ = २१. पर्याय (C) '21' अचूक उत्तर आहे.

दिशा तर्क: सायंकाळी सूर्य पश्चिम दिशेला असतो, त्यामुळे पश्चिमेकडे तोंड करून उभे राहिल्यास उजवी बाजू ही 'उत्तर' दिशेला असते. पर्याय (C) 'उत्तर' अचूक उत्तर आहे.

संख्या संबंध तर्क: (संख्या १ ÷ २) + १ किंवा: (१२÷४)+४=७, (२०÷५)+५=९, (२४÷६)+६=१०. त्याचप्रमाणे (१÷१)+१ = १ + १ = २. पर्याय (C) '2' अचूक आहे.

हस्तांदोलन सूत्र: एकूण हस्तांदोलने = n(n - १) ÷ २ = ११ × १० ÷ २ = ५५. पर्याय (D) '55' अचूक उत्तर आहे.

संख्यामाला फरक (+३, +६, +९, +१२, +१५, +१८): १००(+३)=१०३, १०३(+६)=१०९, १०९(+९)=११८, ११८(+१२)=१३०, १३०(+१५)=१४५, १४५(+१८)=१६३. म्हणून पुढील संख्या १६३ येईल. पर्याय (D) '163' अचूक आहे.

दिशाज्ञान चाचणी: मूळ स्थानापासून उजवे व डावे वळण (९० अंश) लक्षात घेऊन आकृती काढल्यास अंतिम ठिकाण व अंतर निश्चित होते. पायथागोरस सिद्धांतानुसार अचूक उत्तर पर्याय (C) '03 मि.' येते.

संख्यामाला विसंगत पद: लगतच्या पदांमधील फरक: ७(+४)=११, ११(+६)=१७, १७(+८)=२५ हवे होते (येथे २३ दिले आहे), २५(+१०)=३५, ३५(+१२)=४७. म्हणून चुकीचे पद '२३' आहे. पर्याय (D) '23' अचूक आहे.

नियतकालिके कालमर्यादा: दैनिक (दररोज), साप्ताहिक (७ दिवस), 'पाक्षिक' (१५ दिवस), मासिक (महिना), त्रैमासिक (३ महिने). पर्याय (D) 'पाक्षिक' अचूक आहे.

वेन आकृतीत मोठा वर्तुळ आशिया, त्यात भारत, त्यात महाराष्ट्र दर्शविलेले असल्याने उत्तर आशिया‑भारत‑महाराष्ट्र आहे

चित्रातील सर्व आकारांच्या चौरसांची बेरीज 14 होते, म्हणून उत्तर 14 आहे

नातेसंबंध विश्लेषण: कौटुंबिक पिढ्यांची तार्किक मांडणी केल्यास संबंधित व्यक्तींमधील रक्ताचे अचूक नाते पर्याय (D) 'नातु' स्पष्ट होते.

आईचे वय 38 वर्षे आहे कारण M + (M-27)=49 → 2M=76 → M=38.

सर्व अटी पूर्ण करणारी व्यवस्था अशी आहे: प्रज्ञा – स्वाती – दिपा – गिता – सिता; त्यामुळे मधोमध दिपा बसलेला आहे.

'सातारी पेढे' मध्ये 'सातारी' हे नाम असून ते 'पेढे' ला वर्णन करते, त्यामुळे ते विशेषण म्हणून कार्य करते.

'कमलनेत्र' हा कर्मधारय समास आहे, ज्यात पहिला घटक गुणधर्म आणि दुसरा घटक मुख्य शब्द असतो.

'जे चकाकते ते सारे सोने नसते' हे एक मिश्र वाक्य आहे कारण यात एक मुख्य व एक अवलंबी उपवाक्य आहे.

'अमर्याद' म्हणजे मर्यादा नसलेला, अमर्याद किंवा 'अगणित' (असंख्य).

'उपकार' या शब्दाचा अचूक विरुद्धार्थी शब्द 'अपकार' हा आहे.

'जमा' आणि 'खर्च' हे दोन परस्पर विरुद्धार्थी शब्द एकत्र येऊन 'जमाखर्च' हा जोडशब्द बनला आहे.

‘डाव’ शब्दाचा अर्थ ‘कपट, फसवणूक’ असा होतो, म्हणून पर्याय कपट बरोबर आहे

फार दिवसांनी अचानक चालून आलेली अत्यंत दुर्मिळ व अनुकूल संधी म्हणजे 'पर्वणी'.

‘चर्पट पंजरी’ म्हणजे निरर्थक, वायफळ बडबड दर्शवते

गाईचे हंबरणे वाघाच्या डरकाळीशी तुलना केली जाते, म्हणून उत्तर डरकाळी आहे

शुद्धलेखन नियम: संस्कृत तत्सम शब्दांमध्ये शेवटी 'ष्ठ' येतो ('ष्ट' नाही). म्हणून पर्याय (D) 'कनिष्ठ' शुद्ध आहे.

'गाढवाच्या पिल्लाला काय म्हणतात?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'शिंगरू' असा होतो.

'अंत' या शब्दाचा समानार्थी अर्थ 'शेवट' किंवा अखेर असा होतो.

ही ओळी मराठी गायक‑गीतकार सुरेश भट यांची आहेत

'कवडीचुंबक' म्हणजे अतिशय कंजूष किंवा कृपण; याचा विरुद्धार्थी शब्द 'दानशूर' (उदार) हा आहे.

'पूर्वी कधीही न घडलेला म्हणजे….............' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'अभूतपूर्व' असा होतो.

‘अंकित करणे’ म्हणजे पूर्ण ताब्यात घेणे, म्हणून पर्याय पूर्ण ताब्यात घेणे बरोबर आहे

'ठराविक क्रमाने आलेल्या अर्थपूर्ण अक्षर समूहाला काय म्हणतात?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'शब्द' असा होतो.

'आपल्या तोंडावाटे निघणाऱ्या मूळ ध्वनींना काय म्हणतात?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'वर्ण' असा होतो.

‘ज’ हा व्यंजन दंततालव्य वर्गात येतो, कारण तो दातांच्या मागे उच्चारला जातो

पितळखोरा प्राचीन लेणी औरंगाबाद जिल्ह्यात स्थित आहेत

पेंच अभयारण्य महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे अभयारण्य असून ते नागपूर जिल्ह्यात आहे

वि. का. राजवाडे यांनी १९४८ मध्ये पुण्यात भारत इतिहास संशोधक मंडळाची स्थापना केली, ज्यामुळे महाराष्ट्राच्या इतिहासाचे संशोधन प्रभावीपणे सुरू झाले.

न्यायमुर्ती महादेव गोविंद रानडे यांनी 'The Rise of the Maratha Power' हे इतिहास पुस्तक लिहिले आहे.

छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) या रेल्वे स्थानकाचा २००४ मध्ये युनेस्को जागतिक वारसा स्थळांच्या यादीत समावेश झाला.

पश्चिम घाट (Western Ghats) या जैवविविधतेच्या क्षेत्राला २०१२ मध्ये युनेस्को जागतिक वारसा स्थळाचा दर्जा देण्यात आला.

कराड आणि चिपळूण या शहरांच्या दरम्यान कुंभार्ली घाट आहे, जो महत्त्वाचा वाहतूक मार्ग आहे.

नाशिक जिल्ह्यातील एकलहरे येथे औष्णिक विद्युत केंद्र (Thermal Power Plant) आहे.

भारतातील राष्ट्रीय चित्रपट संग्रहालय (National Film Archive of India) हे पुण्यात स्थित असून, ते देशातील प्राचीन आणि ऐतिहासिक चित्रपटांचे संवर्धन करते.

अंबोली हे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील सातपुऱ्याच्या पायथ्याशी असलेले प्रसिद्ध थंड हवेचे ठिकाण आहे, जे कोकण भागात मोठ्या प्रमाणात पर्यटकांना आकर्षित करते.

छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (पूर्वी चिपलून) मुंबईत आहे, तर दिल्लीत नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक आहे; म्हणून दिल्लीशी जोडलेली ही जोडी चुकीची आहे.

'……...........…यांचा जन्म 06 जानेवारी हा……..............म्हणून पाळला जातो' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'बाळशास्त्री जांभेकर, पत्रकार दिन' असा होतो.

दूरदर्शन हे दृश्य आणि श्रव्य दोन्ही घटक असलेले माध्यम आहे, म्हणून ते 'दृक-श्राव्य' माध्यम म्हणून ओळखले जाते.

१९३६ मध्ये 'All India Radio' ची स्थापना झाली, जी नंतर १९४० मध्ये 'भारतीय प्रसारण' (Prasar Bharati) म्हणून नाव बदलले.

'महाराष्ट्राचे आदय किर्तनकार……............यांना म्हणतात.' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'संत नामदेव' असा होतो.

बाबुराव पेंटर यांनी १९३० मध्ये 'सैरंध्री' हा पहिला पूर्ण मराठी बोलता चित्रपट निर्माण केला, ज्यामुळे मराठी चित्रपटसृष्टीला नवी दिशा मिळाली.

योग्य उत्तर पर्याय (D) 'अलिबाग – कलिंगड' आहे.
• महाराष्ट्रातील फळे व प्रसिद्ध ठिकाणे:
- राजेवाडी (पुणे/सातारा): अंजीर (बरोबर)
- वसई (पालघर): केळी (सुकेळी) (बरोबर)
- सांगली: द्राक्षे (द्राक्षांची पंढरी) (बरोबर)
- अलिबाग (रायगड) हे प्रामुख्याने भौगोलिक मानांकन (GI Tag) प्राप्त 'पांढरा कांदा' (White Onion) आणि नारळासाठी प्रसिद्ध आहे; कलिंगड ही अलिबागची मुख्य ओळख नाही, म्हणून ही विसंगत जोडी आहे.

मेजर ध्यानचंद यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय हॉकी संघाने १९२८, १९३२ आणि १९३६ या तीन ओलंपिक स्पर्धांमध्ये पर्यायाने सुवर्ण पदके जिंकली.

ओलंपिक स्पर्धांची परंपरा प्राचीन ग्रीसमध्ये (ऑलिंपिया) सुरू झाली होती, जी १८९६ मध्ये आधुनिक स्वरूपात पुन्हा सुरू झाली.

भाषेच्या आधारे राज्यांचे पुनर्गठन करताना १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी महाराष्ट्र आणि कर्नाटक या दोन नवीन राज्यांची स्थापना झाली.

महाराष्ट्र मंत्रिमंडळ: महाराष्ट्र राज्याचे सार्वजनिक आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री म्हणून डॉ. तानाजी सावंत यांनी पदभार सांभाळला आहे. पर्याय (D) 'श्री तानाजी सावंत' अचूक उत्तर आहे.

महाराष्ट्र राज्याचे सध्याचे विधान परिषद सभापती श्री रामराजे नाईक निंबाळकर हे आहेत.

प्रसिद्ध संगीतकार व वाद्य: पंडित लता मंगेशकर हे जागतिक कीर्तीचे पार्श्वगायन (गानकोकिळा - भारतरत्न २००१) वादक आहेत. म्हणून पर्याय (A) 'उषा मंगेशकर' अचूक उत्तर आहे.

महाराष्ट्र कुस्ती: २०१९-२० ची ६३ वी महाराष्ट्र केसरी कुस्ती स्पर्धा नाशिकचे मल्ल 'हर्षवर्धन सदगीर' यांनी जिंकली. पर्याय (D) 'हर्षवर्धन सदगीर' अचूक आहे.

महाराष्ट्र राज्यातील विधान परिषदेचे विरोधी पक्षनेते श्री.अंबादास दानवे हे आहेत.

महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार: ५६ व्या महाराष्ट्र राज्य मराठी चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात शिवाजी लोटन पाटील दिग्दर्शित 'भोंगा' या चित्रपटास सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा प्रथम पुरस्कार मिळाला. पर्याय (A) 'भोगा' अचूक आहे.

पर्यायांचे इंग्रजी संदर्भ / संक्षिप्त रूपे: (Unsaid)

साहित्य संमेलन इतिहास: ९३ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन १० ते १२ जानेवारी २०२० दरम्यान 'उस्मानाबाद' (धाराशिव) येथे पार पडले (अध्यक्ष: फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो). पर्याय (A) 'उस्मानाबाद' अचूक आहे.

आरोग्य मोहीम: कोरोनाचा वाढता संसर्ग रोखण्यासाठी आणि घरोघरी जाऊन तपासणी करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने 'कोविड-१९' (COVID-19) साथीदरम्यान ही मोहीम राबवली. पर्याय (D) 'COVID-19' अचूक आहे.

'भारताचे हॉकीचे जादुगार म्हणुन कोणाला ओळखले जाते?' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'मेजर ध्यानचंद' असा होतो.

नोबेल पुरस्कार: २०२० चा साहित्यातील नोबेल पुरस्कार अमेरिकन कवयित्री 'लुईस ग्लुक' (Louise Glück) यांना त्यांच्या अचूक व साध्या काव्यात्मक सौंदर्यासाठी देण्यात आला. पर्याय (B) 'कविचीती लुईस ग्लुक' अचूक आहे.

'भारतातील पहिले आगळे वेगळे पुस्तकांचे गाव म्हणुन..........……. यास ओळखले जाते.' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'भिलार' असा होतो.

भारतीय विद्यापीठे: प्रसिद्ध जिवाजी विद्यापीठ हे मध्य प्रदेशातील ऐतिहासिक शहर 'ग्वाल्हेर' येथे स्थित आहे. पर्याय (A) 'ग्वाल्हेर' अचूक आहे.

साहित्य-कला पुरस्कार: २०२१ चा मानाचा ग. दि. माडगूळकर (गदिमा) पुरस्कार ज्येष्ठ अभिनेते 'नाना पाटेकर' यांना प्रदान करण्यात आला. पर्याय (B) 'नाना पाटेकर' अचूक आहे.

महाराष्ट्र कुस्ती इतिहास: जळगावचे मल्ल विजय चौधरी यांनी २०१४, २०१५ आणि २०१६ असे सलग तीन वेळा महाराष्ट्र केसरी किताब जिंकून इतिहास घडवला (यापूर्वी नरसिंग यादव यांनी २०११, २०१२, २०१३ जिंकले होते). पर्याय (C) 'विजय चौधरी' अचूक आहे.

NOTA – None of the above2024 च्या लोकसभा निवडणूकांत सवार्धिक NOTA चा वापर - इंदौर (मध्यप्रदेश)

भारताच्या 47 वे सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश न्या.शरद बोबडे हे आहेत.

रेल्वे व अंतर सूत्र: अंतर = वेग × वेळ. गाडीने प्लॅटफॉर्म किंवा पूल ओलांडताना कापावयाचे एकूण अंतर = आगगाडीची लांबी + पुलाची/प्लॅटफॉर्मची लांबी. या सूत्रानुसार अचूक उत्तर पर्याय (D) 'श्री अश्विनी वैष्णव' येते.

महाराष्ट्र पोलीस प्रशासन पदानुक्रम: राज्य पोलीस दलाचे सर्वोच्च प्रमुख 'पोलीस महासंचालक' (DGP) हे असतात. म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (A) डॉ. प्रज्ञा सरवदे आहे.

महाराष्ट्र राज्याचे महसूल मंत्री राधाकृष्ण विखेपाटील हे आहेत.

'महाराष्ट्रातील आदिवासी जिल्हा म्हणून…….................ओळखला जातो.' या म्हणीचा/वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ 'नंदुरबार' असा होतो.