महासराव
महासराव
🎯 सर्व परीक्षा (All Exams) 📚 अंकगणित व संख्यात्मक अभियोग्यता (Quantitative Aptitude & Mathematics)📅 वर्ष: 2017 ✕ सर्व फिल्टर्स रिसेट करा

अंकगणित व संख्यात्मक अभियोग्यता (Quantitative Aptitude & Mathematics) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे

अंकगणित व संख्यात्मक अभियोग्यता (Quantitative Aptitude & Mathematics) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.

📊 उपलब्ध प्रश्न: 303🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
⚙️ फिल्टर्स(303 प्रश्न)
📚 प्रश्न यादी|पान 8 / 212017 चे प्रश्न
एकूण 303 पैकी 15 प्रश्न
प्रश्न #106पोलीस भरती2024सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔
720 : 840 :: 60 : (?)
720 : 840 :: 60 : (?)
a
72
72
b
74
74
c
84
84
d
70
70
✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
$120 \times 6 = 720$, $120 \times 7 = 840$. त्याचप्रमाणे $10 \times 6 = 60$, $10 \times 7 = 70$. गुणोत्तर $6:7$ आहे.
$120 \times 6 = 720$, $120 \times 7 = 840$. Similarly $10 \times 6 = 60$, $10 \times 7 = 70$. The ratio is $6:7$.
प्रश्न #107पोलीस भरती2025संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

खालीलपैकी कोणता पर्याय चुकीचा आहे ?

a

XXIV-XXX = VI

b

XXVIIX + XVII

c

XV-VI=XI

✓ उत्तर
d

XXX = XXIV + VI

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

XV (15) - VI (6) = IX (9) असायला हवे, परंतु येथे XI (11) दिले आहे. म्हणून पर्याय (c) चुकीचा आहे.

प्रश्न #108MPSC गट-क / तलाठी भरती2021शेकडेवारी, नफा व तोटा, छापील किंमत, सूट व कमिशन (Percentage, Profit & Loss, Discount)
स्वतंत्र पहा ➔

एका परीक्षेत ३५% विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले आणि ४५५ विद्यार्थी नापास झाले. तर त्या परीक्षेला एकूण किती विद्यार्थी बसले होते?

In an examination, 35% of the students passed and 455 students failed. How many students appeared for the examination?

a

४९०

490

b

७००

700

✓ उत्तर
c

८४५

845

d

१३००

1300

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

उत्तीर्ण विद्यार्थी = ३५%, म्हणून अनुत्तीर्ण विद्यार्थी = १००% - ३५% = ६५%. ६५% = ४५५ $\implies$ एकूण विद्यार्थी (१००%) = $(४५५ / ६५) \times १०० = ७ \times १०० = ७००$.

Passed = 35%, so Failed = 65%. $65\% = 455 \implies Total (100\%) = (455 / 65) \times 100 = 700$ students.

प्रश्न #109MPSC गट-क / तलाठी भरती2022संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

1/(856×592) + 1/(856×264) − 1/(592×264) ची किंमत _________ आहे.

The value of 1/(856×592) + 1/(856×264) − 1/(592×264) is _______.

a

1/(856×592)

1/(856×592)

b

1/(856×92)

1/(856×92)

c

0

0

✓ उत्तर
d

1

1

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (c) 0 आहे. $a = ८५६, b = ५९२, c = २६४$ मानू. येथे $b + c = ५९२ + २६४ = ८५६ = a$. लसावि $abc$ घेतल्यास: $$\frac{1}{ab} + \frac{1}{ac} - \frac{1}{bc} = \frac{c + b - a}{abc} = \frac{(b + c) - a}{abc} = \frac{856 - 856}{abc} = \frac{0}{abc} = 0$$

The correct answer is Option (c) 0. Let $a = 856, b = 592, c = 264$. Note that $b + c = 592 + 264 = 856 = a$. Using the common denominator $abc$: $$\frac{1}{ab} + \frac{1}{ac} - \frac{1}{bc} = \frac{c + b - a}{abc} = \frac{(b + c) - a}{abc} = \frac{856 - 856}{abc} = 0$$

प्रश्न #110पोलीस भरती2025पदावली, सरलीकरण (VBODMAS), वर्ग-वर्गमूळ, घन-घनमूळ व घातांक (Simplification & Indices)
स्वतंत्र पहा ➔

एका क्रिकेट सामन्यात एका संघातील सर्व 11 खेळाडू 363 धावा काढून बाद झाले. परंतु नंतर असे आढळले की दोन फलंदाजांच्या वैयक्तिक धावा अनुक्रमे 68 आणि 58 असताना त्या चुकीने 78 आणि 68 मोजल्या गेल्या होत्या. तर त्या संघातील फलंदाजांची अचूक सरासरी धावसंख्या किती?

In a cricket match, all 11 players of a team were bowled out for a total of 363 runs. Later, it was discovered that the scores of two players, which were actually 68 and 58, were wrongly recorded as 78 and 68 respectively. What is the corrected batting average of the team?

a

31.19

31.19

✓ उत्तर
b

32.10

32.10

c

33.00

33.00

d

34.00

34.00

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (A) 31.19 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. क्रिकेट संघात एकूण खेळाडूंची संख्या = 11 असते.
२. नोंदीतील चूक काढू:
• चुकीची बेरीज = 78 + 68 = 146 धावा.
• खरी बेरीज = 68 + 58 = 126 धावा.
जास्त मोजलेल्या धावा = 146 - 126 = 20 धावा.
३. अचूक एकूण धावा = 363 - 20 = 343 धावा.
४. अचूक सरासरी = 343 / 11 = 31.1818... ≈ 31.19 धावा.
म्हणून अचूक सरासरी 31.19 येईल.

The correct answer is Option (A) 31.19.
Step-by-step Solution:
1. A full cricket team has 11 players.
2. Error calculation:
Wrongly recorded runs = 78 + 68 = 146.
Actual runs = 68 + 58 = 126.
Overcounted runs = 146 - 126 = 20 runs.
3. Correct total runs = 363 - 20 = 343.
4. Correct team average = 343 / 11 = 31.1818... ≈ 31.19.
Thus, the corrected average is 31.19.

प्रश्न #111पोलीस भरती2025शेकडेवारी, नफा व तोटा, छापील किंमत, सूट व कमिशन (Percentage, Profit & Loss, Discount)
स्वतंत्र पहा ➔

एका १२ मीटर रुंदीच्या व १८ मीटर लांबीच्या आयताकृती मैदानाच्या एका कोपऱ्यात एक गाय ८ मीटर लांब दोरीने बांधलेली आहे. तर ती गाय त्या आयताकृती मैदानाच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या किती टक्के भागात चारा खाऊ शकेल?

A cow is tethered to a corner of an 18 m × 12 m rectangular field with an 8 m long rope. In what percentage of the field's area can the cow graze?

a

50%

50%

b

52.3% (किंवा 23.2%)

52.3% (Official key designation)

✓ उत्तर
c

35%

35%

d

37.3%

37.3%

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (B) 52.3% आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. मैदानाचा कोपरा ९०° काटकोन असतो, त्यामुळे गाय एका वर्तुळपाकळीच्या (Quadrant) क्षेत्रात चरू शकते.
२. अधिकृत प्रश्नपत्रिकेच्या उत्तरतालिकेनुसार पर्याय (B) ५२.३% हा नोंदवला गेला आहे.
म्हणून पर्याय (B) योग्य आहे.

The correct answer is Option (B) 52.3%.
Step-by-step Solution:
Grazing area forms a 90° quadrant. Option (B) corresponds to the evaluated choice in the official key.
Hence, option (B) is designated.

प्रश्न #112पोलीस भरती2024सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔
1. NTZ 2. AGM 3. DJP 4. CGM यामध्ये विसंगत गट कोणता आहे ?
In the series 1. NTZ 2. AGM 3. DJP 4. CGM, which group is the odd one out?
a
1
b
2
c
3
✓ उत्तर
d
4
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
दिलेल्या अक्षर गटांपैकी DJP हा विसंगत गट आहे.यामागील तर्क (Logic) खालीलप्रमाणे आहे:प्रत्येक गटातील पहिल्या दोन अक्षरांमधील फरक तपासा:NTZ: $N (14)$ आणि $T (20)$ यामध्ये $+6$ चा फरक आहे.AGM: $A (1)$ आणि $G (7)$ यामध्ये $+6$ चा फरक आहे.CGM: $C (3)$ आणि $G (7)$ यामध्ये $+4$ चा फरक आहे. (येथे $G$ नंतर $M$ येण्यासाठी पुन्हा $+6$ आहे)DJP: $D (4)$ आणि $J (10)$ यामध्ये $+6$ चा फरक आहे.
DJP is an inconsistent group among the given letter groups. The logic behind this is as follows: Check the difference between the first two letters of each group: NTZ: $N (14)$ and $T (20)$ have a difference of $+6$. AGM: $A (1)$ and $G (7)$ have a difference of $+6$. CGM: $C (3)$ and $G (7)$ have a difference of $+4$. (Here $G$ is followed by $+6$ again for $M$)DJP: $D (4)$ and $J (10)$ have a difference of $+6$.
प्रश्न #113MPSC गट-क / तलाठी भरती2025पदावली, सरलीकरण (VBODMAS), वर्ग-वर्गमूळ, घन-घनमूळ व घातांक (Simplification & Indices)
स्वतंत्र पहा ➔
खालील अंक्रमालिका पूर्ण करा. 3.75, 5.00, 6.25, 7.50, 8.75, ?
Complete the following number series. 3.75, 5.00, 6.25, 7.50, 8.75, ?
a
9.50
b
9.00
c
10.75
d
10.00
✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
प्रत्येक संख्येत 1.25 ची वाढ होत आहे. 8.75 + 1.25 = 10.00.
प्रश्न #114पोलीस भरती2025संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

483952607 यामध्ये 3 ची स्थानिक किंमत किती आहे ?

a

30 हजार

b

3 लाख

c

30 लाख

✓ उत्तर
d

3 कोटी

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

संख्या 48,39,52,607 मध्ये 3 हा अंक 'दशलक्ष' (दहा लाख) च्या स्थानी असल्याने त्याची स्थानिक किंमत 3 × 10,00,000 = 30,00,000 (30 लाख) आहे.

प्रश्न #115पोलीस भरती2025संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

एक माकड 10 मीटर उंच गुळगुळीत खांबावर चढण्याचा प्रयत्न करत आहे. ते एका झेपेत 2 मीटर वर चढते, पण लगेच 1 मीटर खाली घसरते. तर त्या माकडाला खांबाच्या शिखरावर सर्वप्रथम पोहोचण्यास एकूण किती प्रयत्न करावे लागतील?

A monkey tries to climb a 10-meter-high greased pole. With each jump, it ascends 2 meters but immediately slips back 1 meter. How many jumps/attempts will it take for the monkey to reach the top of the pole for the first time?

a

8 प्रयत्न

8 attempts

b

9 प्रयत्न

9 attempts

✓ उत्तर
c

10 प्रयत्न

10 attempts

d

11 प्रयत्न

11 attempts

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (B) 9 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. माकड प्रत्येक प्रयत्नात (2 - 1) = 1 मीटर निव्वळ चढते.
२. परंतु शेवटच्या प्रयत्नात ते जेव्हा 2 मीटर उडी मारेल, तेव्हा ते थेट शिखरावर पोहोचेल आणि खाली घसरणार नाही.
३. म्हणून शिखराच्या आधीचे अंतर = 10 - 2 = 8 मीटर.
८ मीटर चढण्यासाठी लागणारे प्रयत्न = 8 प्रयत्न.
४. 9 व्या प्रयत्नात ते 8 + 2 = 10 मीटर वर पोहोचेल.
म्हणून खांबावर पोहोचण्यासाठी एकूण 9 प्रयत्न लागतील.

The correct answer is Option (B) 9.
Step-by-step Solution:
1. Net climb per attempt = 2 m - 1 m = 1 meter.
2. On the final jump of 2 meters, it reaches the very top and will not slip down.
3. Height to be climbed before the final jump = 10 m - 2 m = 8 meters.
Number of attempts for 8 meters = 8 attempts.
4. On the 9th attempt, it jumps 2 meters: 8 + 2 = 10 m (reaches top).
Total attempts required = 9.

प्रश्न #116पोलीस भरती2025संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

रीना, रीमा आणि मीरा यांनी मिळून एक कार भाड्याने घेतली आणि ती अनुक्रमे १४ तास, १६ तास आणि २२ तास वापरली. जर रीमाच्या कारच्या वापराचे भाडे ₹६४० ठरले असेल, तर त्या कारचे एकूण भाडे किती रुपये होईल?

Reena, Reema, and Meera rented a car and used it for 14 hours, 16 hours, and 22 hours respectively. If Reema's share of rent was ₹640, what was the total rental charge of the car?

a

₹1,040

₹1,040

b

₹1,500

₹1,500

c

₹2,080

₹2,080 (५२ तास × ₹४० = ₹२,०८०)

✓ उत्तर
d

₹3,120

₹3,120

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) 2080 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. रीमाने कार १६ तास वापरली आणि तिचे भाडे ₹६४० दिले.
कारचा प्रति तास भाडे दर = ६४० / १६ = ₹४० प्रति तास.
२. तिघींनी कार वापरलेले एकूण तास = १४ + १६ + २२ = ५२ तास.
३. एकूण भाडे = ५२ × ४० = २,०८० रुपये.
म्हणून एकूण भाडे ₹२,०८० होईल.

The correct answer is Option (C) ₹2,080.
Step-by-step Solution:
1. Hourly rate = 640 / 16 = ₹40/h.
2. Total hours = 14 + 16 + 22 = 52 hours.
3. Total rent = 52 × 40 = ₹2,080.
Thus, option (C) is correct.

प्रश्न #117पोलीस भरती2024सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔
5 वाट्या आणि 7 ताटे यांची किंमत 650 रुपये व 3 ताटे, 8 वाट्या यांची किंमत 425 रुपये असेल तर ताटांची किंमत किती रुपये असेल?
If the price of 5 bowls and 7 plates is Rs 650, and the price of 3 plates and 8 bowls is Rs 425, what is the price of the plates?
a
125 रुपये
125 Rs
b
375 रुपये
375 Rs
✓ उत्तर
c
75 रुपये
75 Rs
d
400 रुपये
400 Rs
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
वाट्यांची किंमत $W$ आणि ताटांची किंमत $T$ मानू. समीकरण 1: $5W + 7T = 650$. समीकरण 2: $8W + 3T = 425$. ताटांची किंमत 375 रुपये (हा पर्याय बहुधा '7 ताटांची किंमत' असा अपेक्षित आहे, कारण 7 ताट $= 7 \times 75 = 525$. प्रश्नात त्रुटी असू शकते, परंतु उपलब्ध पर्यायांनुसार: $W=25$, $T=75$. तर ताटाची किंमत ₹75. 5 वाट्यांची किंमत $= 5 \times 25 = 125$ व 7 ताटांची किंमत $= 7 \times 75 = 525$. $125 + 525 = 650$. 8 वाट्यांची किंमत $= 8 \times 25 = 200$ व 3 ताटांची किंमत $= 3 \times 75 = 225$. $200 + 225 = 425$. एक ताटाची किंमत ₹75 आहे. $375$ हा पर्याय $5 \times 75$ च्या जवळ आहे, प्रश्नात 'एकूण ताटांची किंमत' किंवा '7 ताटांची किंमत' अपेक्षित असू शकते. एका ताटाची किंमत ₹75.
Let the price of bowls be $W$ and the price of plates be $T$. Equation 1: $5W + 7T = 650$. Equation 2: $8W + 3T = 425$. Plates cost Rs 375 (This option is probably expected to be 'cost of 7 plates', because 7 plates $= 7 \times 75 = 525$. The question may have an error, but according to the available options: $W=25$, $T=75$. So a plate costs ₹75. 5 plates cost $= 5 \times 25 = 125$ and 7 plates cost $= 7 \times 75$ 525$. Cost of 8 bowls = 200$ and 3 bowls = 225$. Cost of one bowl is $375$, in question Price of plates' or 'Price of 7 plates' can be expected.One plate costs ₹75.
प्रश्न #118पोलीस भरती2024सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔
एका परिक्षेत विनयला अनिकेतच्या दुप्पट गुण मिळाले. पारसला संजयच्या निम्मे गुण मिळाले, संजयला विनयच्या निम्मे गुण मिळाले. तर पारसला अनिकेतच्या किती पट गुण मिळाले?
In an exam, Vinay got double the marks of Aniket. Paras got half of Sanjay's marks. Sanjay got half of Vinay's marks. What is the ratio of Paras's marks to Aniket's?
a
दुष्ट
evil
b
समान
the same
c
एक तृतीयांश पट
One third times
d
निम्मे
Half
✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
अनिकेत = x, विनय = 2x, संजय = x, पारस = x/2. पारस हा अनिकेतच्या निम्मे आहे.
Aniket = x, Vinay = 2x, Sanjay = x, Paras = x/2. Paras is half of Aniket.
प्रश्न #119पोलीस भरती2025सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔

वर्गमूळ / समीकरणाचे योग्य मूल्य काढा .

a

15

✓ उत्तर
b

13

c

17

d

19

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

दिलेल्या करणी चिन्हातील संख्यांचे सरळरूप काढल्यास उत्तर 15 येते.

प्रश्न #120पोलीस भरती2025सरळव्याज व चक्रवाढव्याज (Simple & Compound Interest)
स्वतंत्र पहा ➔

खाली दिलेल्या त्रिकुटांपैकी काटकोन त्रिकोणाची 'पायथागोरसची त्रिकुटे' (Pythagorean Triplets) किती आहेत?
(3, 4, 5), (8, 15, 17), (5, 20, 21), (9, 40, 41)

How many among the given sets of numbers are valid Pythagorean triplets?
(3, 4, 5), (8, 15, 17), (5, 20, 21), (9, 40, 41)

a

2

2

b

4

4

c

1

1

d

3

3

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (D) 3 आहे.
पायरीनुसार उकल:
नियम: लहान दोन बाजूंच्या वर्गांची बेरीज = मोठ्या बाजूचा वर्ग (a² + b² = c²)
१. (3, 4, 5): 3² + 4² = 9 + 16 = 25 = 5² → त्रिकूट आहे.
२. (8, 15, 17): 8² + 15² = 64 + 225 = 289 = 17² → त्रिकूट आहे.
३. (5, 20, 21): 5² + 20² = 25 + 400 = 425; तर 21² = 441 (425 ≠ 441) → त्रिकूट नाही.
४. (9, 40, 41): 9² + 40² = 81 + 1600 = 1681 = 41² → त्रिकूट आहे.
एकूण 3 त्रिकुटे बरोबर आहेत.

The correct answer is Option (D) 3.
Step-by-step Solution:
Test a² + b² = c² for each triplet:
1. (3, 4, 5): 9 + 16 = 25 = 5² (Valid).
2. (8, 15, 17): 64 + 225 = 289 = 17² (Valid).
3. (5, 20, 21): 25 + 400 = 425 ≠ 21² (441) (Invalid).
4. (9, 40, 41): 81 + 1600 = 1681 = 41² (Valid).
Thus, exactly 3 sets are valid Pythagorean triplets.