बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे
बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.
खालील माहिती तपासा: (a) अनू ही बानोपेक्षा वजनदार आहे. (b) सिंथिया ही दीनापेक्षा उंच आहे. (c) बानोची उंची दीनाइतकीच आहे पण तिच्यापेक्षा ती वजनाने जास्त आहे. (d) दीना ही अनूपेक्षा उंच आहे. वरील वस्तुस्थितीच्या आधारे योग्य निष्कर्ष निवडा.
Examine the following facts: (a) Anu is heavier than Bano. (b) Cynthia is taller than Dina. (c) Bano is of same height as Dina but heavier than her. (d) Dina is taller than Anu. Select the correct conclusion based on above facts.
सिंथिया सर्वात जड आहे आणि अनू सर्वांत ठेंगू आहे.
Cynthia is the heaviest and Anu is the shortest of all.
अनू निश्चितपणे सर्वात जड आणि सर्वांत ठेंगू आहे.
Anu is definitely heaviest and shortest among all.
सिंथिया सर्वात जड आहे परंतु सर्वांत उंच कोण हे सांगणे अशक्य आहे.
Cynthia is heaviest but it is impossible to conclude who is tallest of all.
सर्वात जड कोण याबद्दल निष्कर्ष काढणे अशक्य आहे परंतु अनू निश्चितपणे सर्वांत ठेंगू आहे.
It is impossible to draw conclusion about who is heaviest but Anu is definitely shortest among all.
उंचीनुसार: सिंथिया > दीना = बानो > अनू. म्हणजेच अनू निश्चितपणे सर्वात ठेंगू (कमी उंचीची) आहे. वजनाबाबत सिंथियाच्या वजनाची कोणतीही माहिती नसल्याने कोण सर्वात जड आहे हे ठरवता येत नाही.
Evaluating height: Cynthia > Dina = Bano > Anu, which makes Anu definitively the shortest. Regarding weight, Cynthia's weight is not provided, making it impossible to determine the heaviest person.
प्रोटिन्सचा उत्तम स्रोत असल्यामुळे माशांना वाढती मागणी आहे. यामुळे आज जगातील जवळपास 70% सागरी साठ्यात मत्स्योत्पादन करण्यासाठी जलशेतीचे प्रमाण सातत्याने व्यापक होत आहे. पुढे दिलेल्या विधानांतून वरील परिच्छेदाचा सर्वात उचित निष्कर्ष निवडा.
here is an increased demand for fish as it is a good source of protein. About 70% of world's marine fish stocks are now overfished. Aquaculture is continuously expanded but it is necessary to manage environmental risks. For this the aquaculture sector needs to devise effective and environment friendly methods. Select the most appropriate conclusion:
पर्यावरण समस्या टाळण्यासाठी दीर्घकाळासाठी लोकांना पूर्ण शाकाहारी आहार सवयीचा करून घ्यायला प्रोत्साहित केले पाहिजे.
People should be encouraged to adopt a full vegetarian diet in the long run to avoid environmental problems.
जोपर्यंत अन्य माशांना जोपासणारी पर्यावरणस्नेही यंत्रणा रचली जात नाही तोपर्यंत भक्ष्यक माशांच्या जलशेतीवर प्रतिबंध घालला पाहिजे.
Aquaculture of predatory fish should be banned until eco-friendly systems are developed to cultivate other fish.
सागरांवर येणारा ताण टाळण्यासाठी लोकांना तळ्यांत व नद्यांत राहणारे गोड्या पाण्यातील मासे खायला प्रोत्साहन दिले पाहिजे.
People should be encouraged to eat fresh water fish living in ponds and rivers to avoid stress on the oceans.
फक्त काही प्रजातींच्या माशांची शेती परिस्थितीकोच्या जैवविविधतेला बाधक ठरत आहे.
Farming of only a few species of fish is affecting the biodiversity of the area.
योग्य उत्तर पर्याय (b) आहे. परिच्छेदात अति-मासेमारी आणि जलशेतीमुळे निर्माण होणारे पर्यावरणीय धोके संतुलित करण्यासाठी पर्यावरणस्नेही पद्धतींचा अवलंब करण्यावर भर दिला आहे. भक्षक माशांच्या शेतीमुळे परिसंस्थेचे नुकसान होत असल्याने सुरक्षित पद्धती विकसित होईपर्यंत त्यावर निर्बंध आणणे हा सर्वात तार्किक व योग्य निष्कर्ष ठरतो.
The correct answer is Option (b). The passage underscores the imperative to mitigate marine degradation caused by intensive aquaculture. Temporarily banning predatory fish farming until sustainable, eco-friendly cultivation systems are operational represents the most coherent and balanced conclusion.
खालील अंकगणिती संख्यामालिकेतील प्रश्नचिन्हाच्या (?) जागी येणारी संख्या शोधा:
4, 7, 10, 13, ?
Find the missing number in place of the question mark (?) in the following sequence:
4, 7, 10, 13, ?
16
16
13
13
17
17
11
11
योग्य उत्तर पर्याय (A) 16 आहे.
पायरीनुसार उकल:
मालिकेतील प्रत्येक लगतच्या पदांमध्ये +3 चा समान फरक आहे:
• 4 + 3 = 7
• 7 + 3 = 10
• 10 + 3 = 13
• 13 + 3 = 16.
म्हणून प्रश्नचिन्हाच्या जागी 16 ही संख्या येईल.
The correct answer is Option (A) 16.
Step-by-step Solution:
The series maintains a constant common difference of +3 between successive terms:
• 4 + 3 = 7
• 7 + 3 = 10
• 10 + 3 = 13
• 13 + 3 = 16.
Thus, the required number is 16.
घड्याळात दुपारचे ठीक ०२:०० वाजले असता, आरशातील प्रतिमेमध्ये (Mirror Image) किती वाजल्याचे दिसेल?
If a clock shows exactly 2:00, what time will be seen in its mirror reflection?
2
2
4
4
8
8
10
10 (१०:००)
योग्य उत्तर पर्याय (D) 10 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. घड्याळाच्या आरशातील प्रतिमेचे सूत्र: १२:०० (किंवा ११:६०) मधून दिलेली वेळ वजा करणे.
२. १२:०० - २:०० = १०:००.
म्हणून आरशात १० वाजल्याचे दिसेल.
The correct answer is Option (D) 10.
Step-by-step Solution:
Mirror time = 12:00 - 2:00 = 10:00.
Thus, option (D) is correct.
A च्या विरुध्द पृष्ठावर काय असेल .
D
F
E
निश्चित सांगता येणार नाही
फाशाची (Dice) आकृती किंवा इतर संलग्न पृष्ठांची पुरेशी माहिती उपलब्ध नसल्यामुळे A च्या विरुद्ध पृष्ठावरील अक्षर निश्चित सांगता येत नाही.
A, B, C आणि D या विद्यार्थ्यांकडील पुस्तकांची एकूण संख्या तीस आहे. त्यापैकी एकाकडे तीन पुस्तके, दुसऱ्याकडे सहा, तिसऱ्याकडे नऊ आणि चौथ्याकडे बारा पुस्तके आहेत. B कडे C पेक्षा कमी पुस्तके आहेत आणि D कडे A पेक्षा जास्त पुस्तके आहेत. जर C कडे D पेक्षा कमी पुस्तके असतील, तर खालीलपैकी जे विधान/विधाने अनिवार्यपणे सत्य नाही/नाहीत ते निवडा. (a) A आणि B या दोघांकडे मिळून किमान १२ पुस्तके असणे आवश्यक आहे. (b) D आणि A या दोघांकडे मिळून किमान १५ पुस्तके असणे आवश्यक आहे. (c) C आणि D या दोघांकडे मिळून किमान १८ पुस्तके असणे आवश्यक आहे. (d) C आणि B या दोघांकडे मिळून किमान ९ पुस्तके असणे आवश्यक आहे.
Total number of books that students A, B, C and D have is thirty. One of them has three books, another one is having six, third one is having nine and fourth one is having twelve books. B is having fewer books than C and D is having more books than A. If C has fewer books than D, then select the statement/s that/those is/are not necessarily true. (a) A and B together must have at least 12 books. (b) D and A together must have at least 15 books. (c) C and D together must have at least 18 books. (d) C and B together must have at least 9 books.
(a) व्यतिरिक्त सर्व
All but (a)
वरील सर्व
All of the above
वरीलपैकी काहीही नाही
None of the above
फक्त (a)
Only (a)
पुस्तकांची संख्या {३, ६, ९, १२} आहे. अटींनुसार D सर्वात मोठा (D=१२) किंवा जास्त आहे. B आणि A कडे ३ किंवा ६ असू शकतात. जर A=३ आणि B=६ असेल, तर A+B = ९ होते, जे १२ पेक्षा कमी आहे. म्हणून विधान (a) 'A आणि B कडे किमान १२ पुस्तके असणे आवश्यक आहे' हे विधान अनिवार्यपणे सत्य नाही.
Available books are {3, 6, 9, 12}. If A=3, B=6, C=9, D=12, then A+B = 9 (< 12), showing that statement (a) 'A and B must have at least 12 books' is not necessarily true.
अशोकने मोहनपेक्षा उंच उडी मारली, परंतु त्याने चेतनपेक्षा उंच उडी मारली नाही. नरेशने कृष्णापेक्षा उंच उडी मारली, परंतु त्याने मोहन एवढी उडी मारली नाही, तर उंच उडीचा उतरता क्रम कसा असेल?
Ashok jumped higher than Mohan but not higher than Chetan. Naresh jumped higher than Krishna but not as high as that of Mohan. Then what is the correct descending order of players considering their jump?
मोहन, चेतन, अशोक, नरेश, कृष्णा
Mohan, Chetan, Ashok, Naresh, Krishna
चेतन, मोहन, अशोक, नरेश, कृष्णा
Chetan, Mohan, Ashok, Naresh, Krishna
चेतन, अशोक, मोहन, नरेश, कृष्णा
Chetan, Ashok, Mohan, Naresh, Krishna
चेतन, नरेश, मोहन, अशोक, कृष्णा
Chetan, Naresh, Mohan, Ashok, Krishna
योग्य उत्तर पर्याय (c) चेतन, अशोक, मोहन, नरेश, कृष्णा आहे. दिलेल्या माहितीनुसार: १. 'अशोकने मोहनपेक्षा उंच उडी मारली, पण चेतनपेक्षा नाही' => चेतन > अशोक > मोहन २. 'नरेशने कृष्णापेक्षा उंच उडी मारली, पण मोहनएवढी नाही' => मोहन > नरेश > कृष्णा एकत्रित उतरता क्रम = चेतन > अशोक > मोहन > नरेश > कृष्णा.
The correct answer is Option (c) Chetan, Ashok, Mohan, Naresh, Krishna. From Clause 1: Chetan > Ashok > Mohan. From Clause 2: Mohan > Naresh > Krishna. Combined descending order: Chetan > Ashok > Mohan > Naresh > Krishna.
खालील दुहेरी संख्यामालिकेतील शेवटच्या दोन प्रश्नचिन्हांच्या जागी येणाऱ्या संख्या कोणत्या?
0, 1, 5, 5, 10, 9, 15, ?, ?
Which pair of numbers will replace the two question marks in the alternating series:
0, 1, 5, 5, 10, 9, 15, ?, ?
13, 20
13, 20
20, 13
20, 13
19, 22
19, 22
18, 16
18, 16
योग्य उत्तर पर्याय (A) 13, 20 आहे.
पायरीनुसार उकल:
ही दोन स्वतंत्र मालिकांचे एकत्रिकरण असलेली एकांतर (Alternating) मालिका आहे:
१. पहिली मालिका (विषम स्थाने): 0, 5, 10, 15, ... (+5 ची वाढ)
पुढील पद = 15 + 5 = 20 (९ वे स्थान).
२. दुसरी मालिका (सम स्थाने): 1, 5, 9, ... (+4 ची वाढ)
पुढील पद = 9 + 4 = 13 (८ वे स्थान).
म्हणून अनुक्रमे येणाऱ्या संख्या 13 आणि 20 असतील.
The correct answer is Option (A) 13, 20.
Step-by-step Solution:
This is an alternating series of two interwoven patterns:
1. Odd positions: 0, 5, 10, 15, ... (increases by +5) → Next term (9th) = 15 + 5 = 20.
2. Even positions: 1, 5, 9, ... (increases by +4) → Next term (8th) = 9 + 4 = 13.
Hence, the consecutive missing terms are 13, 20.
खालील अक्षरमालिकेतील प्रश्नचिन्हाच्या जागी येणारे योग्य अक्षर कोणते?
C, E, G, I, ?
Find the missing letter in the series: C, E, G, I, ?
J
J
K
K (Position 11)
L
L
M
M
योग्य उत्तर पर्याय (B) K आहे.
पायरीनुसार उकल:
अक्षरांचे अनुक्रमांक २ ने पुढे सरकतात (+2):
• C(3) + 2 = E(5)
• E(5) + 2 = G(7)
• G(7) + 2 = I(9)
• I(9) + 2 = K(11).
म्हणून पुढील अक्षर K येईल.
The correct answer is Option (B) K.
Step-by-step Solution:
Letters advance by +2: C(3), E(5), G(7), I(9), K(11).
Hence, option (B) is correct.
9, 66, 219, ........ 1005 तर रिकाम्या जागी कोणती संख्या येईल ?
415
616
516
716
मालिका: (2 चा घन + 1) = 8 + 1 = 9; (4 चा घन + 2) = 64 + 2 = 66; (6 चा घन + 3) = 216 + 3 = 219; (8 चा घन + 4) = 512 + 4 = 516; (10 चा घन + 5) = 1000 + 5 = 1005. म्हणून योग्य संख्या 516 आहे.