महासराव
महासराव™

रासायनिक उद्योगांमध्ये "झिओलाईट" चा उपयोग ________ म्हणून करतात.

"Zeolites" are used as __________ in chemical industry.
पर्याय (Options):
a
उत्प्रेरक
Catalyst
✓ योग्य उत्तर
b
वंगण
Lubricant
c
रंगबंधक
Mordant
d
मिश्रधातू
Alloy
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय A (उत्प्रेरक / Catalyst) आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण: १. झिओलाईट्स (Zeolites): ही सूक्ष्म सच्छिद्र (Microporous) त्रिमितीय रचना असणारी स्फटिकमय हायड्रेटेड ॲल्युमिनोसिलिकेट्स (Aluminosilicates) खनिजे आहेत. २. रासायनिक उद्योगातील उपयोग: झिओलाईट्सचा उपयोग प्रामुख्याने 'आकार-निवडक उत्प्रेरक' (Shape-selective catalysts) आणि रेण्वीय चाळणी (Molecular sieves) म्हणून केला जातो. - उदाहरण: ZSM-5 हा सिंथेटिक झिओलाईट पेट्रोकेमिकल उद्योगात अल्कोहोलचे थेट गॅसोलीनमध्ये (पेट्रोल) रूपांतर करण्यासाठी आणि हायड्रोकार्बनच्या कॅटॅलिटिक क्रॅकिंगसाठी (Catalytic cracking) मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो. ३. इतर उपयोग: कठीण पाणी मऊ करण्यासाठी (Water softening) आयन-विनिमयक (Ion-exchanger) म्हणूनही झिओलाईटचा उपयोग होतो. म्हणून रासायनिक उद्योगामध्ये झिओलाईटचा मुख्य उपयोग 'उत्प्रेरक' म्हणून होतो.
The correct answer is Option A (Catalyst). Detailed Step-by-Step Chemical Engineering Analysis: 1. Zeolites are microporous, crystalline, hydrated aluminosilicates characterized by highly uniform, cage-like three-dimensional tetrahedral frameworks of SiO4 and AlO4. 2. Catalytic Function: Due to their well-defined, nanoscale pore diameters, zeolites act as 'shape-selective catalysts' in the petrochemical and refining industries, selectively admitting reactant molecules and facilitating cracking, isomerization, and hydrocarbon synthesis (e.g., ZSM-5 converting methanol into synthetic gasoline). 3. They also function as ion-exchange media in water softening, but their primary industrial classification in chemical manufacturing is as a heterogeneous catalyst. Hence, Catalyst is the correct answer.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔

📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

विद्युतचुंबकीय वर्णपटामध्ये दृश्य प्रकाशाच्या तरंगलांबीची व्याप्ती किती असते ?

उत्तर पहा ➔
2

दट्ट्या पुढे मागे हलवून द्रव असलेल्या सिलेंडरमध्ये कोणत्या प्रकारचे तरंग निर्माण होतात ?

उत्तर पहा ➔
3

खालील विधाने चूक की बरोबर ते सांगा. i. "सोलर पी.व्ही." तंत्रज्ञानामध्ये, सूर्यापासून उत्सर्जित उर्जेचे सरळ विद्युत उर्जेत रूपांतर होते. ii. "सोलर औष्णिक" तंत्रज्ञानामध्ये, सूर्यापासून उत्सर्जित उर्जेचे उष्णता उर्जेत रूपांतर होते. iii. जैविक पदार्थामध्ये फक्त नायट्रोजन असतो.

उत्तर पहा ➔
4

१००% अभिक्रिया आणि पुनर्प्राप्ति लक्षात घेऊन, फॉर्मल्डिहाइडच्या (HCHO) दोन मोल पासून किती ग्रॅम हायड्रोजन मिळू शकेल ? (अणूभार : H = 1, C = 12, O = 16)

उत्तर पहा ➔
5

ब्रॉन्झ हा खालील धातूचा मिश्रधातू आहे

उत्तर पहा ➔
6

हायड्राच्या नेमॅटोब्लास्टमध्ये सापडणाऱ्या विषाचे नाव सांगा.

उत्तर पहा ➔