रासायनिक उद्योगांमध्ये "झिओलाईट" चा उपयोग ________ म्हणून करतात.
योग्य उत्तर पर्याय A (उत्प्रेरक / Catalyst) आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. झिओलाईट्स (Zeolites): ही सूक्ष्म सच्छिद्र (Microporous) त्रिमितीय रचना असणारी स्फटिकमय हायड्रेटेड ॲल्युमिनोसिलिकेट्स (Aluminosilicates) खनिजे आहेत.
२. रासायनिक उद्योगातील उपयोग: झिओलाईट्सचा उपयोग प्रामुख्याने 'आकार-निवडक उत्प्रेरक' (Shape-selective catalysts) आणि रेण्वीय चाळणी (Molecular sieves) म्हणून केला जातो.
- उदाहरण: ZSM-5 हा सिंथेटिक झिओलाईट पेट्रोकेमिकल उद्योगात अल्कोहोलचे थेट गॅसोलीनमध्ये (पेट्रोल) रूपांतर करण्यासाठी आणि हायड्रोकार्बनच्या कॅटॅलिटिक क्रॅकिंगसाठी (Catalytic cracking) मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो.
३. इतर उपयोग: कठीण पाणी मऊ करण्यासाठी (Water softening) आयन-विनिमयक (Ion-exchanger) म्हणूनही झिओलाईटचा उपयोग होतो.
म्हणून रासायनिक उद्योगामध्ये झिओलाईटचा मुख्य उपयोग 'उत्प्रेरक' म्हणून होतो.
The correct answer is Option A (Catalyst).
Detailed Step-by-Step Chemical Engineering Analysis:
1. Zeolites are microporous, crystalline, hydrated aluminosilicates characterized by highly uniform, cage-like three-dimensional tetrahedral frameworks of SiO4 and AlO4.
2. Catalytic Function: Due to their well-defined, nanoscale pore diameters, zeolites act as 'shape-selective catalysts' in the petrochemical and refining industries, selectively admitting reactant molecules and facilitating cracking, isomerization, and hydrocarbon synthesis (e.g., ZSM-5 converting methanol into synthetic gasoline).
3. They also function as ion-exchange media in water softening, but their primary industrial classification in chemical manufacturing is as a heterogeneous catalyst.
Hence, Catalyst is the correct answer.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: आम्ल, आम्लारी, क्षार, pH स्केल, धातू, अधातू, कार्बन व बहुवारिके (Acids, Metals & Carbon)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale)
आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale) या घटकामध्ये आम्ल (Acids), आम्लारी...
धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization)
धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization) या घटकामध्ये धा...
कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र
कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र या घटकामध्ये...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
ब्रॉन्झ हा खालील धातूचा मिश्रधातू आहे
१००% अभिक्रिया आणि पुनर्प्राप्ति लक्षात घेऊन, फॉर्मल्डिहाइडच...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
