#50📅 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO)(2019) +1 गुण

पंचायत प्रक्रांति सूचीच्या संदर्भात पुढील विधानांतून चुकीचे विधान निवडा.
(1) या सूचीच्या आधारे राज्यांनी पंचायती राज संस्थांच्या सक्षमीकरणात किती प्रगती केली आहे याचा आढावा घेता येतो.
(2) पंचायती राज खाते आणि राष्ट्रीय उपयोजित अर्थशास्त्र संशोधन परिषद यांनी ही सूची तयार केली आहे.
(3) या सूचीद्वारे पंचायती राज संस्थांची कार्ये, वित्त आणि कर्मचारी यांचे मोजमाप केले जाते.
(4) ही सूची नीति आयोग व ग्रामीण विकास खाते यांनी तयार केली आहे.

With reference to Panchayat Devolution Index, find the incorrect statement.
(1) The Index assesses how far the States have progressed in empowering Panchayati Raj.
(2) The Ministry of Panchayati Raj and the National Council of Applied Economics Research have prepared the Index.
(3) The Index measures the functions, finance and functionaries of the Panchayati Raj Institutions.
(4) The Index was prepared by the NITI Aayog and the Ministry of Rural Development.

पर्याय (Options):
a
या सूचीच्या आधारे राज्यांनी पंचायती राज संस्थांच्या सक्षमीकरणात किती प्रगती केली आहे याचा आढावा घेता येतो.
The Index assesses how far the States have progressed in empowering Panchayati Raj.
b
पंचायती राज खाते आणि राष्ट्रीय उपयोजित अर्थशास्त्र संशोधन परिषद यांनी ही सूची तयार केली आहे.
The Ministry of Panchayati Raj and the National Council of Applied Economics Research have prepared the Index.
c
या सूचीद्वारे पंचायती राज संस्थांची कार्ये, वित्त आणि कर्मचारी यांचे मोजमाप केले जाते.
The Index measures the functions, finance and functionaries of the Panchayati Raj Institutions.
d
ही सूची नीति आयोग व ग्रामीण विकास खाते यांनी तयार केली आहे.
The Index was prepared by the NITI Aayog and the Ministry of Rural Development.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (ही सूची नीति आयोग व ग्रामीण विकास खाते यांनी तयार केली आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पंचायत प्रक्रांति निर्देशांक/सूची (Panchayat Devolution Index) द्वारे विविध राज्यांनी पंचायतींना अधिकार, निधी आणि कर्मचारी (3Fs: Functions, Finances, Functionaries) सोपवण्यात किती प्रगती केली आहे याचे मूल्यांकन केले जाते.
• ही सूची केंद्रीय पंचायती राज मंत्रालय (Ministry of Panchayati Raj) आणि राष्ट्रीय उपयोजित अर्थशास्त्र संशोधन परिषद (NCAER) यांनी संयुक्तपणे विकसित केली आहे.
• विधान (४) चुकीचे आहे: हा निर्देशांक नीती आयोग आणि ग्रामीण विकास मंत्रालयाने तयार केलेला नाही.
• म्हणून चुकीचे विधान पर्याय क्र. (४) आहे.
• महत्त्वाची टीप: पंचायत प्रक्रांती निर्देशांक हा पंचायती राज मंत्रालय आणि NCAER द्वारे तयार केला जातो, नीती आयोगाद्वारे नाही.

The correct answer is Option D (The Index was prepared by the NITI Aayog and the Ministry of Rural Development.).

Key Points:
• The Panchayat Devolution Index (PDI) was designed to evaluate the devolution of 3Fs—Functions, Finances, and Functionaries—to Panchayati Raj Institutions by different states.
• The Ministry of Panchayati Raj (MoPR), Government of India, commissioned the National Council of Applied Economic Research (NCAER) (and previously institutions like TISS / IIPA) to prepare the index.
• Statement (4) is incorrect: The index was NOT formulated by NITI Aayog and the Ministry of Rural Development; it is an initiative of the Ministry of Panchayati Raj along with academic research bodies like NCAER.
• Hence, statement (4) is the incorrect statement.
• Key Takeaway: The Panchayat Devolution Index (evaluating 3Fs) is prepared by the Ministry of Panchayati Raj with NCAER, not NITI Aayog.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'वैधानिक संस्था, आयोग व नियामक मंचे (Statutory & Non-Constitutional Bodies: NHRC, CIC, CVC, Lokpal & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔