#51📅 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO)(2019) +1 गुण

भारतीय राज्यघटनेच्या बाराव्या अनुसूचीमध्ये कोणत्या विषयांचा समावेश होतो ?
अ. रस्ते आणि पूल
ब. अग्नीशमन सेवा
क. झोपडपट्टी पुनर्विकास
ड. टपाल सेवा

Which subjects are included in 12th Schedule of the Indian Constitution?
a. Roads and bridges
b. Fire services
c. Slum improvements
d. Postal services

पर्याय (Options):

फक्त अ, ब आणि ड

Only a, b and d

फक्त ब, क आणि ड

Only b, c and d

फक्त अ, क आणि ड

Only a, c and d

फक्त अ, ब आणि क

Only a, b and c

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त अ, ब आणि क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ७४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ अन्वये भारतीय संविधानात अनुच्छेद २४३-W अंतर्गत 'बारावी अनुसूची' समाविष्ट करण्यात आली.
• या अनुसूचीमध्ये नगरपालिकांच्या अखत्यारीतील एकूण १८ विषयांचा समावेश करण्यात आला आहे.
• यामध्ये खालील विषयांचा समावेश होतो:
• रस्ते आणि पूल (नोंद ४)
• अग्निशामक सेवा (नोंद ७)
• झोपडपट्टी सुधारणा व पुनर्विकास (नोंद १०)
• टपाल सेवा (Postal services) हा बाराव्या अनुसूचीतील विषय नसून, संविधानाच्या सातव्या परिशिष्टातील संघसूचीतील (Union List) नोंद ३१ अंतर्गत केंद्र शासनाचा विषय आहे.
• म्हणून फक्त अ, ब आणि क या विषयांचा समावेश होतो (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: १२ व्या अनुसूचीत १८ विषय आहेत; रस्ते, अग्निशामक सेवा व झोपडपट्टी सुधारणा यात येतात, तर टपाल सेवा संघसूचीतील विषय आहे.

The correct answer is Option D (Only a, b and c).

Key Points:
• The Twelfth Schedule was added to the Constitution of India by the 74th Constitutional Amendment Act, 1992 (Article 243W).
• It contains 18 functional items entrusted to municipalities.
• The subjects listed in the Twelfth Schedule include:
• Roads and bridges (Entry 4)
• Fire services (Entry 7)
• Slum improvement and upgradation (Entry 10)
• Postal services is NOT a subject under the 12th Schedule; it is an exclusive Union subject under Entry 31 of List I (Union List) in the Seventh Schedule.
• Therefore, statements a, b, and c are included, while d is excluded.
• Key Takeaway: The 12th Schedule contains 18 municipal functional items including roads, fire services, and slum improvement; postal services is a Union subject.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔

🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

🎯 टेस्ट सिरीज पहा (₹९९)➔📲 ॲप

←

मागील प्रश्न #50

पंचायत प्रक्रांति सूचीच्या संदर्भात पुढील विधानांतून चुकीचे...

पुढील प्रश्न #52

नगरपालिकेसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या : अ. "अ" वर्ग नग...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड