भारतातील सहकारी चळवळीच्या दृष्टीने खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) लहान शेतकऱ्यांना अल्पकालीन कर्ज पुरवठा करण्याच्या उद्दिष्टासह भारतातील सहकारी चळवळीची सुरुवात झाली.
(b) 1905 मध्ये प्रथमतः सहकारी संस्था कायदा संमत झाला.
(c) सहकारी चळवळीचे मुख्य उद्दिष्ट 'एक गाव एक संस्था' हे आहे.
भारतातील सहकारी चळवळीच्या दृष्टीने खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) लहान शेतकऱ्यांना अल्पकालीन कर्ज पुरवठा करण्याच्या उद्दिष्टासह भारतातील सहकारी चळवळीची सुरुवात झाली.
(b) 1905 मध्ये प्रथमतः सहकारी संस्था कायदा संमत झाला.
(c) सहकारी चळवळीचे मुख्य उद्दिष्ट 'एक गाव एक संस्था' हे आहे.
With reference to cooperative movement in India consider the following statements:
(a) The Co-operative Movement in India started with the objective of giving short term loans to the small farmer's.
(b) The Co-operative Society Act was passed for the first time in 1905.
(c) The concept of 'one village one society' is the main objective of the Co-operative Movement.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) आणि (c)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील सहकारी चळवळीला कृषी पतपुरवठ्याचा मोठा ऐतिहासिक पार्श्वभूमी लाभली आहे.
• अल्पकालीन कर्ज: विधान (a) बरोबर आहे; ग्रामीण भागातील सावकारांच्या पाशातून गरीब व लहान शेतकऱ्यांना वाचवण्यासाठी व अल्पकालीन कर्ज देण्यासाठी या चळवळीची सुरुवात झाली.
• सहकारी संस्था कायदा: विधान (b) चुकीचे आहे कारण पहिला सहकारी संस्था कायदा १९०४ मध्ये संमत झाला होता (लॉर्ड कर्झनच्या काळात), १९०५ मध्ये नाही.
• एक गाव एक संस्था: विधान (c) बरोबर आहे; सहकारी चळवळीचे एक महत्त्वाचे उद्दिष्ट व तत्त्व 'एक गाव एक संस्था' हे होते.
• त्यामुळे विधाने (a) आणि (c) सत्य आहेत, म्हणून पर्याय (1) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: पहिला सहकारी संस्था कायदा १९०४ मध्ये संमत झाला आणि चळवळीचे ध्येय लहान शेतकऱ्यांना अल्पकालीन कर्ज देणे होते.
The correct answer is Option A ((a) and (c)).
Key Points:
• The cooperative movement in India has a deep historical background rooted in agricultural credit.
• Short-term Loans: Statement (a) is correct; the movement started primarily to provide relief and short-term credit to resource-poor and small farmers from rural moneylenders.
• Cooperative Societies Act: Statement (b) is incorrect because the first Cooperative Societies Act was passed in 1904 (under Lord Curzon), not 1905.
• One Village One Society: Statement (c) is correct; the guiding principle/objective of rural credit cooperatives historically emphasized 'one village, one society' to ensure comprehensive coverage.
• Therefore, statements (a) and (c) are correct, making option (1) the correct choice.
• Key Takeaway: The first Cooperative Societies Act was passed in 1904, and the movement aimed at short-term loans for small farmers.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील विधाने विचारात घ्या. (a) भारतीय पायाभूत सुविधा वित्तीय...
1999 च्या एस.पी. गुप्ता समितीच्या शिफारशीवर आधारित लघुउद्योग...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :