#22📅 MPSC Group C Mains 2017 - Paper 2 (लिपिक-टंकलेखक / Clerk)(2017) +1 गुण

ते शीतलोपचारे जागी झाली हळूच मग बोले ।
औषध नलगे मजला, परिसुनि माता 'बरे' म्हणुनि डोले ।।
या वाक्यात पुढीलपैकी कोणता श्लेष आहे ?

Which type of Shlesh (pun) is present in the verse:
'Te shitalopachare jagi jhali halooch mag bole |
Oushadh nalage majala, parisuni mata 'bare' mhanuni dole ||'?

पर्याय (Options):

क्लिष्ट श्लेष

Klishta Shlesh

सभंग श्लेष

Sabhanga Shlesh

अभंग श्लेष

Abhanga Shlesh

✓ योग्य उत्तर

चमत्कृती श्लेष

Chamatkruti Shlesh

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अभंग श्लेष) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• एकाच शब्दातून दोन वेगळे अर्थ निघतात तेव्हा श्लेष अलंकार होतो. याचे अभंग श्लेष आणि सभंग श्लेष असे दोन प्रकार पडतात.
• जेव्हा शब्दाची कोणतीही फोड न करता (अ-भंग) मूळ शब्दाचेच दोन अर्थ सहजतेने निघतात, तेव्हा त्यास 'अभंग श्लेष' म्हणतात.
• औषध 'नलगे' म्हणजे औषधाची गरज नाही (नको).
• 'नल-गे' म्हणजे 'नल' राजाचे ध्यान किंवा नल राजाविषयीचे प्रेम हेच औषध.
• शब्दाची फोड न करता हे अर्थ अभिप्रेत असल्याने हा 'अभंग श्लेष' आहे (पर्याय ३).
• सभंग श्लेषामध्ये शब्दाचे तुकडे/फोड करून दुसरा अर्थ काढला जातो.
• महत्त्वाची टीप: शब्दाची कोणतीही तोडफोड न करता जेव्हा दोन स्वतंत्र अर्थ निघतात, तेव्हा तेथे 'अभंग श्लेष' होतो.

The correct answer is Option C (Abhanga Shlesh).

Key Points:
• Shlesh Alankar occurs when a word conveys two distinct meanings in a single sentence. It has two primary branches: Abhanga Shlesh and Sabhanga Shlesh.
• In Abhanga Shlesh (अभंग श्लेष), the dual meaning is obtained naturally without breaking/splitting the word apart (शब्दाची फोड न करता).
• 'नलगे' means 'नको आहे' (I do not need medicine).
• 'नलगे' simultaneously means 'नल राजाचे औषध लागे' (Only the cure from King Nala works for me).
• As the word 'नलगे' provides both meanings in its natural intact form without phonetic splitting, it is Abhanga Shlesh (Option 3).
• Key Takeaway: When a word yields double meanings without breaking its spelling (as in 'नलगे'), it is Abhanga Shlesh.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

शब्दालंकार: अनुप्रास, यमक आणि श्लेष अलंकार (सभंग व अभंग श्लेष)

ज्या गुणांमुळे भाषेचे सौंदर्य वाढून भाषेला शोभा येते, त्या गुणधर्मांना 'अलंकार' म्हणतात. अलंकारांचे २ मुख्य प्रकार आहेत:...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

अर्थालंकार: उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, अपन्हुती, व्यतिरेक, अनन्वय, दृष्टान्त व अतिशयोक्ती

शब्दांच्या अर्थाच्या चमत्कृतीमुळे भाषेला शोभा येणाऱ्या अलंकारांना 'अर्थालंकार' म्हणतात. अर्थालंकार समजून घेण्यासाठी ४ घट...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #21

पुल्लिगी नामांचे सामान्यरूप व त्याचे अपवाद दिले आहेत- जोड्या...

पुढील प्रश्न #23

मराठीत पुढीलपैकी कोणते वचन नाही ?

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2017 - Paper 2 (लिपिक-टंकलेखक / Clerk) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔