📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2012 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील वैशिष्ठये कोणत्या भूकंप लहरीची आहेत ?
अ. भूकंप केंद्रापासून सरळ दिशेने प्रवास करतात आणि भूपृष्ठावर येतात.
ब. जास्त घनतेच्या भागातून जाताना लहरींचा वेग वाढतो.
क. द्रव पदार्थातून जाताना लहरींचा वेग मंदावतो.

Which type of earthquake waves have the following characteristics ?
a. Travel in straight direction reaching the surface from the centre point of earthquake.
b. While travelling through the high density zone, the speed increases.
c. While travelling through the liquid zone, the speed decreases.

पर्याय (Options):
a
प्राथमिक लहरी
Primary waves
✓ योग्य उत्तर
b
दुय्यम लहरी
Secondary waves
c
भूपृष्ठ लहरी
Surface waves
d
सामान्य लहरी
Normal waves
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (प्राथमिक लहरी) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्राथमिक भूकंप लहरी (P-Waves):
• अनुतरंग / संपीडन लहरी: प्राथमिक लहरी या ध्वनिलहरींप्रमाणे पुढे-मागे (कणांच्या हालचालीच्या दिशेने) प्रवास करणाऱ्या सर्वांत वेगवान लहरी आहेत.
• भूपृष्ठावर प्रथम पोहोचणाऱ्या: भूकंप नाभीपासून सरळ रेषेत प्रवास करून भूपृष्ठावर सर्वांत आधी पोहोचतात.
• माध्यमानुसार गुणधर्म: या लहरी घन, द्रव आणि वायू या तिन्ही माध्यमांतून प्रवास करू शकतात.
• खडकांची घनता वाढल्यास त्यांचा वेग वाढतो.
• द्रव पदार्थातून (उदा. बाह्य गाभा) जाताना त्यांचा वेग मंदावतो व त्या वक्रीभूत होतात.
• दुय्यम लहरी (S-Waves) द्रव पदार्थातून अजिबात प्रवास करू शकत नाहीत, त्यामुळे ही सर्व वैशिष्ट्ये 'प्राथमिक लहरीं'ची आहेत.
• महत्त्वाची टीप: जास्त घनतेत वेग वाढणे व द्रवात वेग मंदावणे ही प्राथमिक लहरींची (P-लहरी) प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत.

The correct answer is Option A (Primary waves).

Key Points:
• Primary Seismic Waves (P-Waves):
• Longitudinal / Compressional Waves: P-waves are the fastest seismic body waves, moving particles parallel to the direction of wave propagation (similar to sound waves).
• First to Arrive: They travel radially outward from the earthquake focus directly in a straight compression path to reach seismic recording stations first.
• Behavior in Different Media: P-waves can travel through solids, liquids, and gases. Their velocity increases with increasing rock density/elasticity in deep solid mantles, but significantly slows down / refracts when entering liquid layers (such as the Earth's outer core).
• In contrast, Secondary (S) waves cannot travel through liquids at all.
• Key Takeaway: Primary (P) waves travel through solids and liquids, speed up in denser media, and slow down in liquids.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जगाचा प्राकृतिक भूगोल, वातावरण, वारे व भूरूपशास्त्र' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔