आर. बी. आय. च्या कोणत्या कायद्यानुसार शेड्युल्ड बँक आणि नॉन शेड्युल्ड बँक असे वर्गीकरण केले जाते ?

Which RBI Act classifies the Scheduled Bank and Non Scheduled Bank?
पर्याय (Options):
a
आर. बी. आय. अॅक्ट 1930
R. B. i. Act 1930
b
आर. बी. आय. अॅक्ट 1934
R. B. i. Act 1934
✓ योग्य उत्तर
c
आर. बी. आय. अॅक्ट 1956
R. B. i. Act 1956
d
बँकींग नियमन कायदा 1949
Banking Regulation Act 1949
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B (आर. बी. आय. ॲक्ट 1934 / RBI Act 1934) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (अनुसूचित विरुद्ध बिगर-अनुसूचित बँका):
१. भारतीय रिझर्व्ह बँक कायदा, १९३४ (RBI Act, 1934) च्या 'कलम २(e)' नुसार शेड्युल्ड बँक (Scheduled Bank / अनुसूचित बँक) ची व्याख्या दिली आहे.
२. शेड्युल्ड बँक म्हणजे काय?
- जी बँक 'आरबीआय ॲक्ट १९३४ च्या दुसऱ्या अनुसूचीमध्ये' (Second Schedule) समाविष्ट केलेली असते, तिला 'शेड्युल्ड बँक' म्हटले जाते.
- निकष: बँकेचे भरणा झालेले भांडवल आणि राखीव निधी किमान ₹ ५ लाख असावा, आणि बँकेचे कामकाज ठेवीदारांच्या हिताला बाधा पोहोचवणारे नसावे.
३. नॉन-शेड्युल्ड बँक (Non-scheduled Bank): ज्या बँकेचा समावेश आरबीआय ॲक्ट १९३४ च्या दुसऱ्या अनुसूचीत नसतो, तिला बिगर-अनुसूचित बँक म्हणतात.
४. बँकिंग नियमन कायदा १९४९ हा बँकांच्या दैनंदिन नियंत्रणासाठी व परवान्यासाठी आहे, परंतु शेड्युल्ड बँकेचे मूळ वर्गीकरण आरबीआय ॲक्ट १९३४ मधून येते.

म्हणून हे वर्गीकरण आर. बी. आय. ॲक्ट १९३४ नुसार केले जाते.

The correct answer is Option B (RBI Act 1934).

Detailed Step-by-Step Banking Law Analysis:
1. Statutory Classification: Under Section 2(e) of the Reserve Bank of India Act, 1934, a 'Scheduled Bank' is defined as any bank that is included in the Second Schedule of the RBI Act, 1934.
2. Statutory Prerequisites for Inclusion:
- Paid-up capital and accumulated reserves must not be less than Rs. 5 lakhs;
- Operations must satisfy the RBI that the bank is not conducting business detrimental to the interests of depositors.
3. Banks operating outside this Second Schedule are classified as Non-Scheduled Banks.
4. While the Banking Regulation Act, 1949 provides broad prudential regulatory frameworks, the foundational classification into scheduled/non-scheduled derives strictly from the RBI Act, 1934.

Hence, Option B is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा