खालील दोन पैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
(a) भ्रष्टाचार प्रतिबंध अधिनियमाअंतर्गत कोणत्याही जन अधिकाऱ्याने केलेल्या गुन्ह्याची दखल घेण्याअगोदर न्यायालयाला त्याच्या विरुद्ध खटला चालविण्यासाठी पूर्वसंमंतीची आवश्यकता असते.
(b) वरील प्रकारची पूर्वसंमंती ही जी व्यक्ती आता जन अधिकारी राहिली नाही त्याच्या बाबतीत ही आवश्यक असते.
पर्यायी उत्तरे :
खालील दोन पैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
(a) भ्रष्टाचार प्रतिबंध अधिनियमाअंतर्गत कोणत्याही जन अधिकाऱ्याने केलेल्या गुन्ह्याची दखल घेण्याअगोदर न्यायालयाला त्याच्या विरुद्ध खटला चालविण्यासाठी पूर्वसंमंतीची आवश्यकता असते.
(b) वरील प्रकारची पूर्वसंमंती ही जी व्यक्ती आता जन अधिकारी राहिली नाही त्याच्या बाबतीत ही आवश्यक असते.
पर्यायी उत्तरे :
Which one of the following two statements is correct?
(a) Sanction to prosecute is made a condition precedent for the court to take cognizance of an offence alleged to have been committed by a public servant under Prevention of Corruption Act.
(b) Such condition is required even in case of public servant who has ceased to be public servant.
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (केवळ (a)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायदा, १९८८ (कलम १९):
• विधान (a) बरोबर आहे: कलम १९(१) नुसार, कार्यरत लोकसेवकावर भ्रष्टाचाराच्या आरोपांखाली खटला भरण्यासाठी आणि न्यायालयाने दखल (Cognizance) घेण्यासाठी सक्षम प्राधिकाऱ्याची पूर्वसंमती (Prosecution Sanction) अनिवार्य पूर्वअट आहे.
• विधान (b) चुकीचे आहे (२०१६ च्या स्थितीनुसार): सर्वोच्च न्यायालयाच्या विविध निकालांनुसार (उदा. *आर. एस. नायक वि. ए. आर. अंतुले*, आणि २०१४ मधील निकाल), निवृत्त झालेल्या किंवा पद सोडलेल्या व्यक्तीविरुद्ध खटला चालवण्यासाठी अशा पूर्वसंमतीची आवश्यकता नव्हती.
• *(टीप: २०१८ च्या दुरुस्तीने निवृत्त अधिकाऱ्यांसाठीही संमतीची तरतूद समाविष्ट केली, मात्र २०१६ च्या परीक्षेच्या वेळी केवळ विधान (a) बरोबर होते)*.
• त्यामुळे पर्याय १ (केवळ a) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्यानुसार कार्यरत अधिकाऱ्यावर खटला भरण्यासाठी पूर्वसंमती आवश्यक असते; २०१६ पर्यंत निवृत्त अधिकाऱ्यांना ही अट नव्हती.
The correct answer is Option A (Only (a)).
Key Points:
• Section 19 of the Prevention of Corruption Act, 1988 (Prior to 2018 Amendment):
• Statement (a) is Correct: Under Section 19(1) of the PC Act, 1988, prior sanction of the competent authority is an indispensable condition precedent for a court to take cognizance of an offence punishable under Sections 7, 10, 11, 13, and 15 alleged to have been committed by a public servant.
• Statement (b) is Incorrect (as per the law applicable in 2016): In landmark judgments such as *R.S. Nayak v. A.R. Antulay (1984)* and *State of Punjab v. Labh Singh (2014)*, the Supreme Court ruled that under Section 19 of the PC Act 1988, no previous sanction was required to prosecute a person who had already retired or ceased to be a public servant on the date the court took cognizance.
• *(Note: Later, the PC (Amendment) Act, 2018 extended protection to retired public servants, but in 2016 when this exam was conducted, only statement (a) was correct)*.
• Hence, Only (a) is correct.
• Key Takeaway: Under the pre-2018 PC Act, prior sanction was mandatory to prosecute serving public servants, but not those who had ceased to hold office.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ (Right to Information Act - RTI 2005)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
राज्यघटनेच्या कोणत्या घटनादुरुस्तीने संसदेला प्रशासनिक न्याय...
योग्य निकाल देण्यासाठी न्यायमंडळानी _______ चा अवलंब करणे आव...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महत्त्वाचे प्रशासकीय कायदे व हक्क (Administrative Acts & Citizen Rights) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
