#18📅 MPSC Group B (ASO) Prelims 2015 Paper(2015) +1 गुण

भारताच्या संघराज्यात्मक पद्धती बाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?

Which one of the following statements is not correct about the Federal System of India?

पर्याय (Options):

राज्यघटनेत 'संघराज्य' हा शब्दप्रयोग कोठेही केलेला नाही.

The term 'Federation' has not been used anywhere in the Constitution.

संघराज्यातून फूटून बाहेर पडण्याचा अधिकार राज्यांना नाही.

The States have no right to secede from the federation.

अखिल भारतीय सेवा संघराज्य तत्वाचा भंग करतात.

The All India Services violate the principle of federation.

राज्यपालाच्या नेमणूकीची पद्धत भारताने अमेरीकन पद्धती प्रमाणे स्विकारली आहे.

For the system of appointment of Governor, India has adopted the American system.

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (राज्यपालाच्या नेमणूकीची पद्धत भारताने अमेरीकन पद्धती प्रमाणे स्विकारली आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 🇨🇦 भारताने राज्यपालांच्या नेमणुकीची पद्धत 'कॅनेडियन' मॉडेलवरून स्वीकारली आहे, अमेरिकन पद्धतीवरून नाही (विधान 4 चुकीचे आहे).
• भारतीय संविधानात 'संघराज्य' (Federation) हा शब्द कोठेही वापरलेला नाही; कलम 1 मध्ये 'राज्यांचा संघ' (Union of States) म्हटले आहे.
• भारताच्या संघराज्यातून कोणत्याही राज्याला बाहेर पडण्याचा हक्क नाही.
• अखिल भारतीय सेवा या संघराज्य तत्त्वाचा भंग मानल्या जातात.
• उजळणी टीप:
• राज्यपालांच्या नेमणुकीची पद्धत भारताने कॅनडाच्या राज्यघटनेवरून घेतली आहे.

The correct answer is Option D (For the system of appointment of Governor, India has adopted the American system.).

Key Points:
• 🇨🇦 India adopted the system of appointment of Governor by the Centre from the CANADIAN model, not the American system (where Governors are directly elected).
• The term 'Federation' is nowhere used in the Indian Constitution; Article 1 describes India as a 'Union of States'.
• Indian federalism is an 'indestructible Union of destructible States', so states cannot secede.
• All India Services (IAS, IPS, IFoS) are considered unitary features violating strict federal principles.
• Revision Note:
• India borrowed the appointment of Governor by the Centre from the Canadian system.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #17

खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर नाही ?

पुढील प्रश्न #19

खालील विधाने विचारात घ्या : अ. 42 व्या घटनादुरुस्तीनंतर मंत्...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B (ASO) Prelims 2015 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड