खालीलपैकी कोणते जीवनसत्व ऑक्सिडेशन प्रतिबंधित करणारे आहे?
खालीलपैकी कोणते जीवनसत्व ऑक्सिडेशन प्रतिबंधित करणारे आहे?
Which of the following vitamin acts as an antioxidant?
Vitamin A
Vitamin D
Vitamin E
Vitamin K
योग्य उत्तर पर्याय C (जीवनसत्व इ / Vitamin E) आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण (जीवनसत्वे व अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म):
१. अँटीऑक्सिडंट (Antioxidant / ऑक्सिडेशन प्रतिबंधक): चयापचय प्रक्रियेदरम्यान तयार होणारे फ्री रॅडिकल्स (Free radicals) हे शरीरातील पेशी, डीएनए आणि प्रथिनांचे ऑक्सिडीकरण करून पेशींना हानी पोहोचवतात. या फ्री रॅडिकल्सना निष्प्रभ करून पेशींचे संरक्षण करणाऱ्या घटकांना अँटीऑक्सिडंट्स म्हणतात.
२. जीवनसत्व 'इ' (Vitamin E - रासायनिक नाव: टोकोफेरॉल / Tocopherol):
- हे मानवी शरीरातील सर्वात प्रमुख चरबीत विरघळणारे (Fat-soluble) नैसर्गिक अँटीऑक्सिडंट आहे.
- हे पेशींच्या आवरणातील (Cell membrane) असंतृप्त मेदाम्लांचे (Polyunsaturated fatty acids) ऑक्सिडीकरण रोखते, ज्यामुळे पेशींचे अकाली वृद्धत्व टळते. म्हणूनच याला 'सौंदर्य जीवनसत्व' (Beauty Vitamin) आणि 'वंध्यत्वविरोधी जीवनसत्व' (Anti-sterility Vitamin) असेही म्हणतात.
३. इतर जीवनसत्वांचे कार्य:
- जीवनसत्व डी (कॅल्सिफेरॉल): हाडांसाठी कॅल्शियमचे शोषण.
- जीवनसत्व के (फायलोक्विनोन): रक्त गोठण्याची क्रिया.
म्हणून प्राथमिक ऑक्सिडेशन प्रतिबंधित करणारे जीवनसत्व 'जीवनसत्व इ' आहे.
The correct answer is Option C (Vitamin E).
Detailed Step-by-Step Biochemistry & Nutrition Analysis:
1. Biochemical Role of Antioxidants: Antioxidants terminate chain oxidation reactions by neutralizing reactive oxygen species (ROS) and reactive free radicals, protecting cellular structures from oxidative stress.
2. Vitamin E (Tocopherols and Tocotrienols): Operates as the premier lipid-soluble, chain-breaking antioxidant in human biology. Embedded within cell membranes and plasma lipoproteins, it scavenges peroxyl radicals, preventing the lipid peroxidation of polyunsaturated fatty acids (PUFA).
3. Primary Roles of Alternatives:
- Vitamin D: Regulates systemic calcium-phosphate homeostasis and bone mineralization.
- Vitamin K: Co-factor for gamma-glutamyl carboxylase in the hepatic synthesis of blood clotting factors (II, VII, IX, X).
Hence, Vitamin E is the verified primary antioxidant vitamin.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics)
मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics) या घटकामध्ये मापनाच्या पद्धती (Systems of...
गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion)
गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion) या घटकामध्ये गतीची मूलभूत संकल...
कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy)
कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy) या घटकामध्ये कार्य (Work), क...
गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites)
गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites) या घटकामध्ये नि...
प्रमुख वैज्ञानिक उपकरणे, शोधक व त्यांचे मापन उपयोग (Scientific Instruments & Measurements)
स्पर्धा परीक्षेसाठी सर्वाधिक विचारली जाणारी वैज्ञानिक उपकरणे: बॅरोमीटर, हायग्रोमीटर, लॅक्टोमीटर, सिस्मोग्राफ, ECG, EEG,...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
कोव्हीड-19 या महामारीचा पहिला रुण भारतामध्ये केव्हा व कोठे आ...
खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने अयोग्य आहे/त? अ. युटीजीएसटी, कें...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Prelims 2023 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?
भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?
मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?
आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?